Het Westen hoopt nog altijd dat het conflict in Syrië aan de onderhandelingstafel kan worden beëindigd. Maar, zo schrijft videojournalist en Nieuwsuur -medewerker Abdul Kareem, die hoop is ijdel.
De oorlog in Syrië woedt nu vijf jaar en heeft het punt bereikt waarop onderhandelingen niets meer kunnen uitrichten, simpelweg omdat het aan goede wil ontbreekt. Toen in Aleppo onlangs een hulpkonvooi werd gebombardeerd, keek de buitenwereld ontzet toe. In het nieuws betoonde men zich ‘geschokt’ en er heerste ‘ongeloof’.
In het belegerde Aleppo daarentegen leken de gebeurtenissen van die dag veel minder ongelofelijk, en geschokt was men nauwelijks. Hoe moet er worden onderhandeld met een regering die al meer dan een half miljoen van haar eigen burgers heeft gedood? Het eenvoudige antwoord is: helemaal niet. In beginsel meen ik dat men altijd moet proberen een dialoog aan te gaan en het perspectief van de ander te erkennen. Er bestaan echter ook conflicten die niet met een dialoog of door compromissen kunnen worden opgelost. Ik wil graag uitleggen waarom ik meen dat er – zonder drastische veranderingen althans – onder de huidige omstandigheden geen politieke oplossing voor de Syrische crisis mogelijk is, alleen een militaire.
Hoe moet er worden onderhandeld met een regering die al meer dan een half miljoen van haar eigen burgers heeft gedood? Helemaal niet
Een bekend gezegde luidt dat het kwaad kan zegevieren zodra goede mensen besluiten niets te doen. De trieste realiteit is dat Bashar Assad een half miljoen mensen kon doden terwijl de wereld op televisie werkeloos toekeek. Hij zette herhaaldelijk chemische wapens in, viel ziekenhuizen en medisch personeel aan, liet gevangenen de hongerdood sterven en bombardeerde dagelijks de huizen van vele burgers. Al deze feiten zijn goed genoeg gedocumenteerd en vallen voor iedereen te controleren. De gruwelijke beelden ervan gingen de wereld over en wekten overal grote verontwaardiging.
Maar verontwaardigd zijn is nog niet hetzelfde als handelen. Uiteindelijk is er weinig substantieels gedaan om deze dictator te stoppen. De cijfers liegen er niet om: er vielen meer dan een half miljoen doden en miljoenen mensen sloegen op de vlucht. Toch is in deze crisis langzaamaan de nadruk komen te liggen op de strijd tegen de IS en het Al-Nusra Front. Niemand heeft het er nog over hoe Bashar Assad militair kan worden verslagen.
Olie en gas
Als Syrië Syrië niet was, maar Saoedi-Arabië, Qatar of een van de andere Golfstaten, dan zou de internationale gemeenschap de onbedwingbare politieke wil tonen om ‘het juiste’ te doen. Dan zou je dingen horen als: ‘De wereld heeft de verantwoordelijkheid om in te grijpen’ of ‘Wij moeten de zwakken beschermen, desnoods met geweld’ – dat soort teksten. De reden is uiteraard dat de landen rond de Perzische Golf rijk zijn aan olie en gas. Niets helpt zo goed om westerse machten van hun ‘verantwoordelijkheid’ te overtuigen als olie en gas.
De Libische rebellen hebben de NAVO nooit behoeven smeken om steun. Helaas bezitten de Syriërs veel minder olie dan zij. Eigenlijk is Syrië alleen voor de Russen waardevol, voor het Westen is het land nauwelijks van belang. In Syrië bevindt zich namelijk de enige Russische militaire basis in het Midden-Oosten. De Amerikanen daarentegen zijn in vrijwel elk land in het Midden-Oosten wel in een of andere vorm militair aanwezig. Raken de Russen deze ene basis in Syrië kwijt, dan zou dat voor de regering Poetin een ramp betekenen.
De Russen hebben Syrië dus heel hard nodig en ze hebben dan ook laten zien voor hun invloed in het land te willen vechten. Het Westen zou de Russische invloed in Syrië het liefst terugdringen, maar nu ook weer niet zo hevig dat ze er militairen heen willen sturen. Je hoort dus nauwelijks nog frasen als ‘the coalition of the willing’ en de ‘globale verantwoordelijkheid’; die begrippen hebben plaatsgemaakt voor zinssneden als ‘Voor dit conflict bestaat geen militaire oplossing’ en ‘We moeten een wapenstilstand sluiten en naar de onderhandelingstafel gaan’.
De conclusie is helder: de internationale wil ontbreekt om de Russische agressie (zie de Krim) het hoofd te bieden, en de wereld beseft dit maar al te goed. De westerse grootmachten zien het liefst de status quo in Syrië gehandhaafd, waarbij het regime wisselt zonder dat er wezenlijk iets verandert. In het verleden legde Bashar Assad het Westen geen strobreed in de weg. Eén of twee keer per jaar kibbelden Israël en Syrië wat, zonder dat het ooit serieuze gevolgen had.
Westerse machthebbers vrezen dat in Syrië een nieuwe, onberekenbare regering aan de macht zal komen. De gedachte dat een islamitisch gezinde regering het voor het zeggen krijgt is voor het Westen zelfs een ware nachtmerrie. Het is bekend dat de drijvende kracht achter deze revolutie (IS uitgezonderd) de islamitische brigades zijn. ‘Vrije groepen’ van het Syrische leger spelen op het slagveld hooguit een bijrol (al zijn ze wel een spil in het politieke proces).
Westerse machten zien in Syrië graag een – democratisch gelegitimeerde – ‘sterke man’ aan het roer die zij van harte kunnen steunen. Maar al hebben ze nog zo hun best gedaan, het is hen tot dusver niet gelukt om zo iemand aan de macht te brengen. Het Westen moet echter goed begrijpen dat het Syrische volk de fase van het demonstreren voor meer vrijheden, zoals in maart 2011 gebeurde, voorbij is. We leven nu in 2016: het volk is door de strijd gehard en schrikt er zelfs niet voor terug de strijd met een grootmacht als Rusland aan te binden om zijn recht op zelfbeschikking te verdedigen.
Er is dus maar één conclusie mogelijk: ofwel het Westen erkent volmondig het Syrische recht op zelfbeschikking (in plaats van onderwerping), of er zal in dit deel van de wereld nog heel lang gevochten worden. Maar in dat laatste geval zal de strijd zich naar alle waarschijnlijkheid niet tot Syrië beperken.
Auteur: Abdul Kareem
Vertaler: Valentijn van Dijk
Middle East Eye
Verenigd-Koninkrijk | middleeasteye.net
David Hearst, afkomstig van The Guardian, richtte deze site op die bericht over gebeurtenissen in Midwest-Azië. Hoewel onder de medewerkers voormalig activisten zijn, worden zij geacht objectieve journalistiek te bedrijven: MEE is niet gelinkt aan een regering, ideologie of beweging.
