Tachtig procent ziet hond als ‘grote liefde’

In het Verenigd Koninkrijk hebben 13,5 miljoen mensen een hond. Vijfenveertig procent beschouwt het huisdier als kind.

In welk land zou je liever wonen als hond, in Engeland of in India? Het antwoord lijkt voor de hand te liggen: het Verenigd Koninkrijk is wereldleider op het gebied van dierenwelzijn, terwijl de zwerfhondenproblematiek in India wereldwijd de aandacht van dierenactivisten heeft getrokken. Maar misschien verraadt je keuze een gebrek aan verbeeldingskracht. Want misschien is het leven van een zwerfhond veel leuker dan dat van een huisdier?

Engeland staat bekend als een natie van hondenliefhebbers. Maar het welzijn van honden ligt niet geheel en al in handen van de mens – een gegeven dat er in dit land maar moeilijk in wil. Terwijl ‘straathonden’ in India lekker struinen, op onderzoek uitgaan, bendes vormen en zich voortplanten (en af en toe bloederig aan hun einde komen onder een autoband), krijgen ‘zwerfhonden’ zonder eigenaar in Engeland vaak een spuitje, met als reden dat ze zonder baasje geen volwaardig leven kunnen leiden.

Je zou het ‘de evolutie van de band tussen mens en dier’ kunnen noemen, of ‘de vermenselijking van de hond’

Dat zegt iets over de manier waarop we omgaan met honden, een manier die diep is verankerd in onze wetten en waar een steeds groter economisch belang mee gemoeid gaat. We vieren verjaardagen van honden, boeken sessies met hondentherapeuten, trakteren ze op een dagje in een spa en maken een socialmedia-account voor ze. Dit zou je ‘de evolutie van de band tussen mens en dier’ kunnen noemen. Je zou het ook ‘de vermenselijking van de hond’ kunnen noemen.

In het Verenigd Koninkrijk hebben steeds meer mensen een hond als huisdier. Tussen 2011 en 2025 is het aantal honden gestegen van 8,3 miljoen naar 13,5 miljoen. Inmiddels heeft zo’n 29 procent van de volwassenen een hond. En de baasjes zijn dol op hun hond. Zo’n tachtig procent ziet het dier als ‘de grote liefde’; 45 procent beschouwt de hond als een kind. Notarissen laten weten dat één op de acht mensen die informeren naar het opstellen van een testament iets wil nalaten aan een huisdier: toen Paul O’Grady twee jaar geleden overleed, liet hij 125.000 pond na aan zijn honden. Dit zijn hoogtijdagen voor taxidermisten, die dode huisdieren opzetten. Als we kijken naar de honden die ook werken is de snelstgroeiende groep die van ‘hulphonden’ – hoewel schaapsherdershonden ook nog altijd in trek zijn; sommige leveren wel 27.000 pond op.

De kosten voor huisdieren zijn ook de hoogte in geschoten. In 2012 bedroegen de jaarlijkse kosten voor een huisdier zo’n 170 pond; in 2023 was dat 420 pond. Uit onderzoek van Nationwide bleek dat zijn klanten in totaal 51,8 miljoen pond uitgaven aan hun huisdieren, meer dan de 37,1 miljoen pond die zij aan kinderopvang besteedden. Dit komt deels op het conto van het grote aantal gadgets en speeltjes die tegenwoordig verkrijgbaar zijn voor de fervente dierenliefhebber. Draagbare apparaatjes die bijhouden hoeveel de hond heeft gelopen, ‘pet cams’ zodat het baasje de hond in de gaten kan houden, en traagschuimmatrassen zijn tegenwoordig helemaal in. Alleen in Zweden worden meer huisdierverzekeringen afgesloten dan in Engeland.

Astronomische bedragen

Maar bij de rekening van de dierenarts gaat het pas echt om astronomische bedragen. In mei vorig jaar berekende het Office for National Statistics dat de dierenartskosten sinds 2015 met 50 procent zijn gestegen. Volgens een recent onderzoek van de Competition and Markets Authority (de Engelse mededingings- en consumentenautoriteit) is dat deels te wijten aan het feit dat dierenartsen enorme winsten maken op medicijnen, waar soms drie tot vier keer de kostprijs voor wordt gerekend. Dat is vermoedelijk het gevolg van het ‘opkopen’ van duizenden kleine klinieken door grote bedrijven en private-equityfirma’s, die vervolgens op hoge winsten mikken. Sommige dierenmedicijnen kosten nu aanzienlijk meer dan chemisch identieke geneesmiddelen voor mensen.

De consumentenautoriteit wil een prijsplafond voor recepten en een prijsvergelijkingswebsite voor dierenartsen. Maar dat zal de prijsstijgingen niet helemaal kunnen beteugelen: er is een toenemende vraag naar dure ingrepen die voorheen alleen voor mensen beschikbaar waren. Stamceltherapie, DNA-onderzoek, protheses die met een 3D-printer zijn gemaakt, persoonlijke behandelplannen – allemaal hypermoderne behandelingen die aan dieren worden gesleten.

Een populaire manier voor politici om stemmen te winnen is een wet voor dierenwelzijn aannemen. Afgelopen jaar is vastgelegd dat het stelen van een hond of een kat een misdrijf is, waarop een gevangenisstraf staat die kan oplopen tot vijf jaar. Maar het wás al strafbaar, op grond van de Theft Act van 1968, waarin er tot zeven jaar gevangenisstraf op stond – een gegeven waar dierenlobbyisten geen boodschap aan hadden, evenmin als de duizenden ondertekenaars van petities, en de parlementsleden die uiteindelijk bezweken onder de politieke druk. De Animal Welfare Act van 2006 is behoorlijk veelomvattend, maar er valt altijd nog wel wat te winnen bij een aantal aanscherpingen. De afgelopen jaren zijn er voorstellen ingediend om het eten van hondenvlees strafbaar te stellen (de verkoop ervan is al verboden), en om gemeenteraden te verplichten dode dieren in de berm te scannen op microchips zodat ze kunnen worden overhandigd aan hun baasje (het ís al strafbaar om door te rijden na een dier te hebben aangereden).

Angst en depressie

Maar wordt het leven voor de hond zelf hier ook beter door? Er zijn tekenen die erop duiden dat dit niet het geval is. Volgens schattingen van dierenartsen heeft 46 procent van de Engelse honden matig tot ernstig overgewicht; volgens andere onderzoeken zou het zelfs om 65 procent gaan. Een deel van het probleem is dat eten dat doet denken aan eten voor mensen het beste verkoopt: baasjes zijn meer en meer geneigd te kopen wat ze er zelf lekker uit vinden zien – tegenwoordig kun je hondenijs kopen, hondenkoekjes en hondenchips – maar eten met een hoog vetgehalte is niet altijd goed voor dieren. En dan zijn er nog de mentale problemen: volgens de liefdadigheidsorganisatie Guide Dogs vertoont driekwart van de honden gedrag dat duidt op angst en depressie. Zou het kunnen dat knuffels en verjaardagspartijtjes niet de beste manier zijn om een hond op te vrolijken?

Ook zijn de ongezonde rassen sterk in opkomst. De Franse buldog, die wordt gefokt met een platte neus, grote ogen en poten met wijduitstaande tenen om er schattig uit te zien, heeft vaak ernstige ademhalingsproblemen, gewrichtspijn en oogafwijkingen. Maar het is het op een na populairste hondenras van Engeland. De teckel, die wordt gefokt om eruit te zien als een worstje, kampt met heupdysplasie en rugproblemen. Het is het op vier na populairste ras.

Gefokt

Het lijkt echter ook alsof baasjes eerder geneigd zijn de ongezondere rassen af te danken. In 2020 werden er maar acht in de steek gelaten Franse buldogs aangetroffen. In 2023 was dat aantal gestegen tot 582. De verkoop van de Franse buldog loopt terug, maar ondertussen wint een ander ongezond statussymbool aan populariteit: de Engelse buldog, inmiddels het duurste hondenras in Engeland. Het is schadelijk voor de honden om zo te worden gefokt, maar we doen het toch, misschien omdat we het zo leuk vinden om voor onze honden te zorgen.

Is het denkbaar dat de oeroude band tussen hond en mens zich in dit land op een ongezonde manier ontwikkelt? Door honden als mensen te zien, zijn we voorop gaan lopen; andere landen volgen ons voorbeeld op het gebied van rechten en welzijn. Maar misschien zijn we doorgeschoten. Honden maken deel uit van het gezin, zijn een verlengstuk van onszelf, maar laten we niet uit het oog verliezen dat het dieren zijn, met dierlijke behoeften.