Het blad Newsweek zocht uit hoeveel oude filmklassiekers er op Netflix staan. Conclusie: bijna geen. Jammer, want zo zien jongere kijkers nooit meer films uit de oude doos.
Netflix biedt geen enkele film uit 1960 op zijn platform aan. Toch een jaar dat rijk was aan meesterwerken: Psycho van Alfred Hitchcock, Tortilla Flat van Billy Wilder, Spartacus van Stanley Kubrick, Peeping Tom van Michael Powell… ‘Sterker nog, er is geen enkele Hitchock-film op Netflix te vinden. En ook geen klassieker van Sergio Leone of François Truffaut’, constateert Newsweek treurig. Het Amerikaanse blad kamde onlangs de catalogus van de streaminggigant uit. Het oordeel was vernietigend: ‘Het aanbod van klassieke films van Netflix is abominabel en lijkt met het jaar kleiner te worden. Er zijn maar 43 films van vóór 1970 beschikbaar, en minder dan 25 van vóór 1950 (waaronder veel documentaires die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gemaakt). Het is een catalogus die past bij een derderangsvideoclub uit de jaren negentig, niet wat je zou verwachten van een platform met wereldwijd honderd miljoen abonnees.’
Dat is niet altijd zo geweest. Netflix, dat in 1997 werd gelanceerd, bood in zijn beginjaren online dvd’s te koop en te huur aan. In 2007 begon het bedrijf van Reed Hastings met streaming. Aanvankelijk bleef het zijn cinefiele oorsprong trouw met een uitgelezen filmselectie. Daarna, in 2010, werd de keus beperkter. ‘Het was een zware slag toen Netflix alle films uit zijn catalogus begon te weren die elders op dvd verkrijgbaar waren, met de bedoeling zijn abonnees tot het streamingmodel te bekeren,’ zegt Stephen Prince, filmdocent aan de Universiteit van Virginia, tegen Newsweek. ‘Nu zien we het gevaar van die ommezwaai: het accent wordt gelegd op grote hedendaagse publieksfilms, ten koste van de filmgeschiedenis.’
Netflix heeft aangekondigd in 2018 tachtig films te willen produceren, tegen vijftig in 2017
‘Wat niet via streaming beschikbaar is bestaat gewoon niet meer,’ constateert Prince, die studenten tot zijn ontsteltenis hoort vragen waarom Cold Sweat niet op YouTube kan worden bekeken. De door Netflix gebruikte aanbevelingslogaritmen zorgen ervoor dat oude films of films uit Hollywood, die steeds minder talrijk worden, steeds minder te zien zijn. Bovendien raken die steeds meer overspoeld door eigen Netflix-producties, die niet in een bioscoopzaal te zien zijn maar uitsluitend online: Netflix heeft aangekondigd in 2018 tachtig films te willen produceren, tegen vijftig in 2017. En dankzij een jaarbudget van acht miljard dollar voor de ontwikkeling van eigen producties (zowel films als televisieseries) weet het platform grote namen aan te trekken: Angelina Jolie, Bong Joon-ho, Ava DuVernay, Martin Scorcese…
Laten we niet overdrijven: Netflix betekent niet de dood van de filmindustrie. Maar wat het bedrijf langzaam maar zeker kapotmaakt, is een ervaring, een onderdompeling. De film die je in een donkere zaal op een groot scherm bekeek, in onbekend gezelschap. Films uit de oude doos, kortom.
Als bewijs voert Newsweek de beslissing aan die het platform afgelopen mei nam om zijn abonnees in de gelegenheid te stellen bij bepaalde titels de intro’s en aftiteling over te slaan. Begin dit jaar had het deze mogelijkheid al voor zijn series geschapen, waar iets voor te zeggen valt als je meerdere afleveringen van een serie achter elkaar kijkt. Maar voor cinefielen zijn intro en aftiteling heilig. ‘Voor getalenteerde filmmakers is het vaak een manier om hun inventiviteit te laten zien’, constateert Newsweek.
Met Oscars heeft Netflix nog niet veel geluk: alleen de korte documentaire The White Helmets leverde dit jaar een felbegeerd beeldje op.
