Volgens de Egyptische politicoloog Ammar Ali-Hassan dreigt er een nieuw soort globaal conflict. Hij zet de tien belangrijkste kenmerken daarvan op een rij.
Een kwart eeuw na het eindigen van de Koude Oorlog lijkt er een vergelijkbaar conflict op te doemen aan de horizon, al is de vorm ervan een beetje anders. Het conflict zal een uitvloeisel zijn van de recente gebeurtenissen in Syrië. En als het echt losbarst, zal het de volgende eigenschappen hebben:
1. Ideologie zal er geen centrale plaats in hebben, zoals dat tijdens de Koude Oorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie wel het geval was. De strijd tussen het kapitalisme en het socialisme is voorbij.
2. Als gevolg van de telecommunicatierevolutie en de vrijelijke verspreiding van informatie die daar het gevolg van is, zal een strategie van soft power overheersen en zullen ‘harde’ methoden minder gebruikelijk zijn.
3. Het verdwijnen van totalitaire regimes (met name in Oost-Europa) ten gunste van democratische regeringen geeft het volk weer een stem. De oorspronkelijke Koude Oorlog werd gevoerd door regimes geleid door slechts een handvol mensen.
4. Het terrorisme zal weer opleven. Dat komt doordat de twee belangrijkste grootmachten, de Verenigde Staten en Rusland, het als instrument gebruiken om hun doelen te bereiken. Zij ondersteunen hun welgevallige terroristische groeperingen terwijl ze andere fel bestrijden.
Deze oorlog zal niet in het centrum beginnen om zich vervolgens uit te breiden naar de periferie. Hij is allang begonnen in de periferie en zal uiteindelijk ook het centrum bereiken
5. Religieuze, etnische en xenofobe spanningen zullen door deze nieuwe Koude Oorlog verder oplopen. Elk van de twee grootmachten zal zich met bepaalde etnische, religieuze of confessionele groepen verbinden. Dit brengt de eenheid van sommige staten in gevaar.
6. Er zullen meer conflicthaarden ontstaan. In Syrië en Oekraïne zullen de twee grootmachten nog vijandelijker tegenover elkaar komen te staan dan nu, en in Libië en Jemen mogelijk ook. Ook het Koreaans schiereiland zal zich niet aan deze dynamiek kunnen onttrekken.
7. De Russische leiders zullen militaire activiteiten in het buitenland gebruiken om de publieke opinie af te leiden van binnenlandse problemen. Ook in de Verenigde Staten zullen bestuurders, vooral die uit de wapenindustrie, een grootschalige oorlog verwelkomen om de economie te stimuleren. Omgekeerd zullen politici en bedrijven in geval van een nieuwe economische en financiële crisis de oorlog de schuld kunnen geven.
8. Deze oorlog zal niet in het centrum beginnen om zich vervolgens uit te breiden naar de periferie. Hij is allang begonnen in de periferie en zal uiteindelijk ook het centrum bereiken.
9. Er zal geen verbond komen van niet-gebonden staten [zoals dat in 1956 tijdens de Koude Oorlog werd opgericht om tegenwicht te bieden aan de VS en de Sovjet-Unie], al staan veel landen er niet om te springen om in de invloedssfeer van Washington of Moskou terecht te komen.
10. In de vorige Koude Oorlog stonden twee volstrekt tegengestelde partijen tegenover elkaar. Dit keer zal de opkomst van nieuwe spelers als China, India en de Europese Unie – die allemaal hun eigen belangen verdedigen en conflicten uit de weg gaan – de spanningen wellicht iets verzachten.
Auteur: Ammar Ali-Hassan
Vertaler: Valentijn van Dijck
Al-Ittihad
Abu Dhabi, Verenigde Arabische Emiraten | dagblad | oplage onbekend
Deze in 1969 opgerichte krant is een van de oudste van de Emiraten. Onder toezicht van het ministerie van Informatie en Cultuur publiceert het dagblad achtergrondartikelen van intellectuelen, soms zeer kritisch ten opzichte van de Arabische wereld.
