In de Malinese hoofdstad Bamako zijn illegale speelautomaten razend populair. De belangrijkste klanten: tieners.
‘Elke keer als ik hier heb gespeeld heeft het apparaat mijn geld opgegeten!’ De elfjarige Imrana is een van de vele tieners in Bamako die verslaafd zijn aan illegale speelzaaltjes. Op blote voeten staat de jongen met een paar vriendjes te wachten voor een kleine loods met drie speelautomaten. We bevinden ons aan het uiteinde van het busstation van Sogoniko, Wijk VI van het district Bamako.
Hier komen elke morgen tientallen kinderen proberen hun muntjes te vermenigvuldigen. ‘Ik kan hier komen met honderd CFA-frank [0,15 euro] en vertrekken met zeshonderd of zelfs duizend CFA-frank, maar evengoed kan ik alles verspelen wat ik heb,’ zegt een andere jongen, die zich een weg tussen zijn vriendjes door probeert te banen. De meesten hebben hun geld al in hun hand en staan ongeduldig te wachten tot ze het in een van de drie speelautomaten kunnen stoppen.
Sadio (37) heeft de leiding over het speelzaaltje. Hij probeert de tieners zo goed en zo kwaad als het gaat in toom te houden. Binnen enkele secondes telt hij het aantal gegadigden. Hij nodigt de eerste drie uit om binnen te komen, onder wie Imrana.
Twee minuten later komt Imrana weer naar buiten en gaat op een bakstenen muurtje zitten, op enige afstand van de anderen. De bezorgdheid is van zijn gezicht af te lezen. Volgens Sadio heeft hij vijfhonderd CFA-frank verloren. De jongen, gekleed in een kaki-overall, blijft een paar minuten met gebogen hoofd zitten voordat hij badend in het angstzweet opstaat. Hij gaat weg.
Ondertussen wemelt het van de mensen voor de loods. Volwassenen, onder wie jonge vrouwen, zijn net aangekomen, zo te zien op de terugweg van de markt. ‘Kun je me driehonderd CFA-frank lenen om te spelen? Ik betaal je terug,’ vraagt een van hen aan haar vriendin. Ze heet Mariam (21) en werkt als dienstmeisje bij een familie in de buurt. Vanochtend heeft ze geen muntje, maar ze omdat ze toch een boodschap moet doen komt ze even een kijkje nemen. Haar vriendin, die nog nooit heeft gespeeld, weigert. Ze wil zelf een gokje wagen maar staat erop dat iemand haar eerst laat zien hoe het moet. Sadio, die het speelzaaltje runt, loopt met haar naar het scherm. ‘Je stopt een muntje in de gleuf, aan de rechterkant van het apparaat. Dan krijg je acht icoontjes te zien. Voor elk muntje kun je een icoontje kiezen. Als je het muntje erin hebt gestopt moet je op een icoontje drukken en wachten tot het apparaat gaat draaien en aangeeft hoeveel je gewonnen hebt.’ Om zeker van winst te zijn moet je net er zo veel muntjes in stoppen als er icoontjes op het scherm staan. Met een knikje geeft de jongedame te kennen dat ze snapt hoe het werkt.
Na enkele minuten aarzelen stopt ze drie muntjes van honderd CFA-frank in het apparaat. Ze drukt een, twee, drie keer. Elke keer gaat het apparaat draaien en elke keer geeft het aan: ‘0 CFA.’
Zeven icoontjes stellen een dier voor – een koe, een leeuw, een aap, een paard, een tijger, een buffel en een konijn – en eentje een baby. Bij elk dier staat aangegeven hoe vaak het je laat winnen of verliezen. ‘Elke keer als ik op de buffel heb gegokt heeft het apparaat mijn geld opgegeten. Het is een gemeen beest,’ zegt een ongeveer vijftienjarige leerling van de Koranschool. Hij vertelt dat het konijn in zijn cultuur voor erg intelligent doorgaat. ‘Ik wed nu altijd op hem. Dat werkt niet altijd, maar in elk geval beter dan de buffel,’ zegt hij met een brede glimlach.
Op een meter of dertig van de loods zit Banou (56) voor zijn ijzerwinkel. Hij slaat elke dag het onafgebroken komen en gaan gade naar dit uithoekje dat nauwelijks zichtbaar is in de enorme chaos van het station. ‘Zo gaat het elke dag. Ze komen in hordes,’ zegt hij. Banou heeft herhaaldelijk gezien dat er ouders bij Sadio kwamen klagen. ‘Omdat sommige kinderen thuis geld stelen om hier te komen spelen,’ zegt hij spijtig.
‘Ja, het is illegaal. Maar het levert wel veel op’
Sadio weet dat het een illegale bezigheid is, maar hij verdedigt zich. ‘Ik ben niet de eigenaar. Ik run de tent alleen maar. En ook al is het illegaal, het levert wel veel op.’ Hij werkte eerst bij Sotrama, de vervoersmaatschappij waarvan de groene busjes de hele dag de straten van Bamako doorkruisen. Op een dag zei een vriend van hem, een echte ‘businessman’, dat hij met speelzaaltjes ging beginnen, en hij bood hem een baan als bedrijfsleider aan voor 45.000 CFA-frank per maand. Sadio aarzelde geen moment. Maar hij weet zelf ook niet van wie de apparaten eigenlijk zijn. Volgens Sadio brengt elk van de drie speelautomaten wel zo’n 100.000 CFA-frank in het laatje.
Deze cijfers worden min of meer bevestigd door Sory. Hij is eigenaar van een ander speelzaaltje, dat hij discreet achter zijn kapperszaakje heeft ondergebracht om nieuwsgierige blikken van buren en een waarschijnlijke politie-inval te vermijden. ‘Vooral omdat Bulldozer Ami er niet blij mee is.’ Hij doelt op Ami Kaneest, de gouverneur van het district Bamaco.
In het stadhuis van het district weet men dat deze bedrijfstak overal in de Malinese hoofdstad bloeit. De ordetroepen hebben diverse keren invallen gedaan in de uithoeken van de stad om deze illegale speelzaaltjes te ontmantelen, ingevolge een uit 2015 daterende districtsverordening die deze praktijken in zes wijken van Bamako verbiedt. ‘Er zijn meer dan honderd speelautomaten in beslag genomen,’ vertelt een ambtenaar op het stadhuis. De mensen begonnen te klagen omdat sommige speelzaaltjes regelrecht voor scholen waren neergestreken.
Feest
In afwachting van een strikte toepassing van de verordening gaat het feest op het busstation van Sogoniko vrolijk door en blijven de tieners zich verdringen voor de kleine loods van Sadio. Discreet en buiten het zicht van de autoriteiten. Onze vriend Imrana is teruggekomen om zijn geluk met tweehonderd CFA-frank te beproeven. Even later komt hij weer buiten, met een glimlach om zijn lippen en zeshonderd CFA-frank op zak.
Auteur: Aboubacar Dicko
Vertaler: Peter Bergsma
Openingsbeeld: © Sahelien.
Sahelien.com
Mali | Sahelien.com
Sahelien.com is een nieuwssite die in februari 2014 is opgericht door journalisten uit Mali, Nigeria, Burkina Faso en Amerika, met steun van de persgroep Klédu (Mali) en het Open Society Initiative for West Africa (Osiwa). De site heeft tot doel de bevolking van de Sahel en de internationale opinie te informeren over ontwikkelingen in Mali, Niger en Burkina Faso.
