Julinummer: Opwarmende wereld

» Lees dit nummer online

Met onder andere:

» AI en de gevolgen voor journalistiek

» De gevaarlijke slagkracht van het VK

» Hommage aan de Iraanse Satrapi

Dansend oversteken

Wie de kranten leest, naar het nieuws en naar elkaar luistert, wordt voortdurend gewaarschuwd voor hoge temperaturen. Sluit ramen en gordijnen. Drink genoeg water. Er worden meer airco’s dan ooit verkocht, die lokaal soelaas bieden maar zo veel warmte uitstoten dat we van de regen in de drup belanden. Zolang afgesproken klimaatdoelen worden genegeerd, blijft het dweilen met de kraan open. Ondertussen zoeken burgers wereldwijd, zwetend of rillend, naar manieren om met de veranderende seizoenen om te gaan (Dossier, p. 12).

In het plaatsje Walpeup, in het noordwesten van de Australische staat Victoria, zijn ze wel wat gewend. Om halfvier ’s middags werd een temperatuur van 48,9 °C gemeten: een nieuw hitterecord voor Victoria. Een uur eerder steeg de thermometer in een naburige staat nog naar 49,6 °C.

De honderdacht inwoners hebben geleerd zich aan te passen en komen ongeveer net zo vaak de deur uit als de schoffelsnuithagedis (Meroles anchietae). Het dier graaft zich in onder het zandoppervlak van de woestijnen van Namibië en Angola om aan de extreme hitte te ontsnappen en komt alleen naar boven om voedsel te zoeken. Omdat de temperatuur in het Zuidwest-Afrikaanse woestijnzand tot 70 graden kan oplopen, voert hij een vrolijke thermische dans uit. Een soort quickstep. Tenminste, zo lijkt het. Om de beurt gaat een van zijn vier poten omhoog om nergens langer dan een seconde stil te hoeven staan. Linksvoor en rechtsachter, rechtsvoor en linksachter. In Walpeup overleeft men de gloeiendhete straatstenen net zo. Een journalist van dagblad The Age ondervond het aan levende lijve. Het plaveisel brandde zo hevig door de zolen van zijn wandelschoenen heen ‘dat ik van de ene op de andere voet moet springen om de schaduw te bereiken’.

Om de beurt gaat een van zijn vier poten omhoog om nergens langer dan een seconde stil te hoeven staan

Thuis wachtte hem ongetwijfeld kunstmatige koelte en een rijk gevulde ijskast: enkele van de vele hulpmiddelen die de technologie heeft voortgebracht, waarvan de Meroles niet kan profiteren.

Zo’n dans ziet er in ieder geval een stuk gezelliger uit dan de zelfrijdende taxi (p. 10), waar een klein aantal ondernemers voor warmloopt. Of in ieder geval voor de financiële mogelijkheden ervan. Gelukkig kunnen wij weerstand bieden tegen wat als maatschappelijke vooruitgang wordt aangeprijsd. Zoals de studenten deden die hun buik vol hadden van de AI-hype (p. 62) en tijdens diploma-uitreikingen aan Amerikaanse universiteiten elke spreker uitjouwden die het woord kunstmatige intelligentie in de mond nam. Wie tegen airco in huis is, kan nog altijd dansend oversteken en een zandbad nemen. Of een taxi mét chauffeur.

Katrien Gottlieb