Een Britse rechter gaf onlangs een stervend meisje toestemming om haar lichaam te laten invriezen, in de hoop dat ze in de toekomst weer tot leven kan worden gewekt. Een juiste beslissing?
JA
Het recht om over ons eigen lichaam te beslissen, zolang we daar anderen geen kwaad mee doen, is heilig. Dat recht werd vandaag door een rechter van het hooggerechtshof bevestigd: hij stemde toe in de laatste wens van een stervend veertienjarig Londens meisje om haar lichaam in te laten vriezen. Zij hoopt zo op een dag weer levend te kunnen worden; die hoop stelt haar gerust.
Veel mensen vinden cryonica absurd. Maar het recht om jezelf eraan over te geven is dat geenszins. Het maakt immers weinig uit of je begraven wilt worden in een ijskast of in een graf. Het is een oeroude wens van de mensheid om uit de dood te herrijzen. Hij staat centraal in het christelijk geloof, of die wederopstanding nu in de hemel plaatsvindt, in de hel of op een kerkhof…
Cryonici geloven dat iemands bloed kan worden afgetapt, bewaard en vervangen door antivrieschemicaliën om kristallisatie te voorkomen, zodat de rest van het lichaam intact kan worden bewaard. Stamcellen kunnen al worden geoogst en gestabiliseerd, lichaamsdelen nagemaakt. Het is een onderzoeksveld dat kan leiden tot meer inzicht in onze cellen en de chemie van ons lichaam. Misschien gaat het zelfs ooit lukken om lichaamsdelen te bewaren. Maar het idee dat onze hersencellen kunnen worden uitgezet om daarna weer tot leven te worden gewekt blijft vergezocht. Wie echt voorgoed wil blijven leven, moet kinderen krijgen.
In Amerika, het land van de hoop, liggen naar verluidt honderd lichamen ingevroren klaar om – naar hun voormalige eigenaars hoopten – weer tot leven te worden gewekt
De wereld is vol maffe wetenschap. In Amerika, het land van de hoop, liggen naar verluidt honderd lichamen ingevroren klaar om – naar hun voormalige eigenaars hoopten – weer tot leven te worden gewekt. We wensen hun veel succes, net als de wetenschappers die er 65.000 pond per persoon voor rekenden. Dit alles heeft weinig juridische consequenties. Maar de zaak die in Londen diende is anders en gaat over de rechten van individuen en hun naasten. Het minderjarige meisje en haar moeder wilden cryonica. Haar vader, die gescheiden is van de moeder, wilde dat niet. Hij wilde wel toestemmen, als hij zijn dochter op haar sterfbed mocht bezoeken. Maar zijzelf en haar moeder weigerden. Welke rechten heeft de vader van een tienermeisje?
In dit geval was het antwoord: geen. De beslissing ging over eenieders recht om over het eigen lichaam te beschikken. Dit heeft bredere implicaties, voor het recht om te mogen sterven en daarbij geholpen te worden, voor zaken als abortus, drugsgebruik, kankermedicatie, alternatieve geneeswijzen en, het meest controversieel van allemaal, onze voogdijschap over onze kinderen. Het mag excentriek lijken als een jong meisje wil betalen om haar lichaam te laten invriezen. Maar dat is geen reden om het haar te weigeren.
Auteur: Simon Jenkins
Sir Simon David Jenkins (1943) is journalist en schrijver. Hij was hoofdredacteur van The Evening Standard en The Times. Tegenwoordig schrijft hij columns voor o.a. The Guardian.
The Guardian
Verenigd Koninkrijk | dagblad | oplage 332.000
Onafhankelijke kwaliteitskrant van linkse signatuur. Sinds 1821 thuisbasis van de meest gerespecteerde columnisten en journalisten. Altijd zeer kritisch ten opzichte van de overheid en andere instituten.
NEE
Het lijkt een verhaal uit een fantasyroman voor pubers: een veertienjarig meisje met kanker laat zich invriezen zodat ze in de toekomst kan worden ‘opgewekt’ en genezen. Omdat haar gescheiden ouders het oneens zijn over haar keuze, doet het meisje een beroep op het hooggerechtshof: ‘Ik wil niet sterven maar weet dat het toch gaat gebeuren’, schreef ze in een hartverscheurende brief. ‘Ik wil nog langer doorleven… Ik wil deze kans krijgen.’
Het tienermeisje won de opmerkelijke rechtszaak: haar lichaam werd ingevroren en overgebracht naar een opslagfaciliteit in de VS. Zij is een van slechts tien Britten die non-profitorganisatie Cryonics UK ingevroren heeft.
Het is verbijsterend om je voor te stellen: je lichaam wordt tweehonderd jaar ingevroren, in de hoop dat het in een zonnige toekomst, waarin alles mogelijk is, weer tot leven kan worden gewekt en genezen.
Het is aan God om mensen onsterfelijk te maken, niet aan Cryonics UK
Hoewel je vraagtekens kunt plaatsen bij de surrealistische procedure – de rechter en de artsen van het meisje vinden dat deze ‘niet netjes’ is verlopen en dat dat aanleiding geeft tot ‘oprechte zorgen’ – vindt een deel van mij dat het onmenselijk zou zijn om dit kind niet te laten profiteren van een mogelijke wetenschappelijke en medische doorbraak.
Maar in dit geval lijkt de wetenschap te grenzen aan blasfemie: voor een christen klinkt een poging om de wederopstanding van een lichaam na te bootsen hoogmoedig, of zelfs gewoon slecht. Het is aan God om mensen onsterfelijk te maken, niet aan Cryonics UK.
Toch hoeven wetenschap en religie geen vijanden van elkaar te zijn: beide leven bij de gratie van de hoop, en is er iets hoopvollers dan het weer tot leven wekken van een jong mens? De sprookjes die wij onze kinderen vertellen gaan erover, van Sneeuwwitje tot De schone slaapster.
De gebroeders Grimm en Walt Disney wisten hoe zij de angst voor de dood konden oproepen om een verhaal spannend te maken: de dood van een jong meisje wekt afschuw bij de lezer, en daardoor is hij gepakt en hoopt tot het einde op het ‘wonder’ van een goede afloop.
Ook Cryonics UK belooft een goede afloop – minus de prins op het witte paard. Maar de klanten die zo veel hoop (en geld) in de procedure hebben geïnvesteerd, moeten vrezen dat de wetenschap er niet in zal slagen om hun het eeuwige leven te geven. De wetenschap kan tekortschieten. Religie schiet daarentegen nooit tekort. Voor mensen die geloven in een leven na de dood krijgt dat jonge meisje het eeuwige leven al, zonder haar lichaam in te laten vriezen en het aan allerlei sciencefictionachtige manipulatie over te geven. Het kan zinvoller zijn om een jong iemand het geloof te bieden, dan de mogelijkheid om haar lichaam in te vriezen.
Auteur: Cristina Odone
Vertaler: Valentijn van Dijk
Cristina Odone (1960) is directeur van het Centre for Character and Values. Ze schreef voor verschillende kranten, en was hoofdredacteur van The Catholic Herald en adjunct bij New Statesman.
Daily Telegraph
Verenigd Koninkrijk | dagblad | oplage 840.000
Anti-Europees tot op het bot, strijdlustig en imagobewust, kortom: het conservatieve dagblad van Engeland op broadsheet.
In editie 99 publiceerden wij over cryonisme het artikel ‘En als er toch leven is na de dood?’ Hier leest u het terug.
