Dat de Arabische leiders massaal zwijgen over het drama dat zich voltrekt in Syrië, zal niemand verbazen. Maar ook het Westen lijkt zijn interesse in het Midden-Oosten te zijn verloren.
De Arabische wereld zwijgt over het bloedbad dat de alliantie tussen Moskou, Teheran en Damascus in Aleppo heeft aangericht. Die stilte valt natuurlijk te verklaren vanuit de legendarische onbekwaamheid van onze Arabische leiders, maar kan ook niet los worden gezien van de berusting van de bevolking. Zonder morren ondergaat die gelaten alles wat het over zich heen krijgt, omdat het wel weet dat protest aantekenen gelijk staat met zich door de eigen leiders laten afslachten. Maar deze regimes grepen nooit in als de bevolking de straat op ging om te demonstreren tegen Israël, tegen de Amerikaanse invasie in Irak of tegen cartoons die door sommigen als een belediging van de islam werden ervaren.
De Syriërs hebben moeten ze vaststellen dat de internationale gemeenschap het meestal bij mooie woorden laat, zolang er bij hen thuis geen terreurdaden worden gepleegd
De Syriërs behoeven op korte termijn dus geen massale steunbetuigingen uit de regio te verwachten. Zelf konden zij in het verleden al evenmin hun mening over Arabische kwesties kenbaar maken als het eigen regime die niet deelde. Hun enige hoop is daarom de internationale gemeenschap. Helaas moeten ze vaststellen dat deze het meestal bij mooie woorden laat, zolang er tenminste bij hen thuis geen terreurdaden gepleegd worden.
Waarom kunnen de Arabieren zich niet meer laten gelden in de wereldpolitiek? Yassin Al-Haj Saleh [een Syrische intellectueel] wees erop dat het regime van Assad het vermogen heeft het Syrische volk onzichtbaar te maken. Zodra dat volk in opstand komt en zegt ‘wij bestaan’, betaalt het daarvoor met zijn leven. En wanneer de enige reactie van de internationale gemeenschap vervolgens een oorverdovende stilte is, concludeert het volk verbitterd dat het nog minder bestaansrecht heeft dan voorheen, zolang men tenminste niet past in het stereotype van terrorist of vluchteling.
Natuurlijk valt niet te ontkennen dat de Syrische oppositie tal van fouten heeft gemaakt. Maar alles bij elkaar wegen die fouten minder zwaar dan de Amerikaanse houding, die ervan uitgaat dat een interventie in het conflict alleen in het eigen belang is wanneer IS ermee bestreden wordt. Als het argument daarvoor is dat Assad (in tegenstelling tot IS) het Westen niet bedreigt, dan valt daartegen in te brengen dat de voormalige Irakese dictator Saddam Hoessein evenmin zelfmoordterroristen naar het Westen stuurde. Ook het verzet tegen hem had in die optiek best aan binnenlandse rebellen overgelaten kunnen worden, en een oorlog was in dat geval overbodig geweest.
Momenteel is de prioriteit van het Westen zich van de lastige vluchtelingen te ontdoen en terroristen zo veel mogelijk te bestrijden. Buiten dat ziet men geen enkel strategisch belang in het Midden-Oosten. Het Syrische regime heeft hier handig op ingespeeld en zich ontwikkeld tot een schoolvoorbeeld van de overheersing van de publieke ruimte, en gaat daarbij zo ver dat de Syriërs nagenoeg onzichtbaar worden. Hoe meer wandaden Assad begaat, hoe meer hij zich tot enige gesprekspartner van de westerse machten maakt.
De Arabische breuk met het Westen begon ooit als een vrijheidsstrijd. Maar aangezien er van die bevrijding weinig is gekomen, staat het Arabisch nationalisme nog onverminderd vijandig tegenover het Westen. De linkse politiek heeft in het Midden-Oosten niet dezelfde veranderingen ondergaan als in het Westen. Met de islamitische beweging is het nog erger gesteld, want deze heeft niet alleen antiwesterse linkse groepen eeuwige vijandschap gezworen maar ook het Westen zelf. Waarbij nog aangetekend moet worden dat de westerse houding in het Palestijnse conflict al deze bewegingen in hun afkeer van het Westen heeft verenigd, of die afkeer nu waarachtig was of slechts een voorwendsel.
Auteur: Omar Kaddour
Vertaler: Valentijn van Dijk
Al-Hayat
Saoedi-Arabië, dagblad, oplage 110.000
‘Het Leven’ is ongetwijfeld de meest toonaangevende krant van de Arabische diaspora en het favoriete podium voor liberale Arabieren die een groot publiek willen bereiken. De krant neigt naar prowesterse en pro-Saoedische berichtgeving, maar staat ook open voor andere meningen.
