Gerecenseerd

TENTOONSTELLING | Uitbarsting van vrijgevigheid

Kunstenaars steunen elkaar

De Britse kunstenaar Matthew Burrows was altijd al geïnteresseerd in de lastige economische kant van zijn vak, waarover hij ook als mentor doceert. Toen dat aspect dit jaar nog eens flink werd bemoei- lijkt, kwam hij met de hashtag #artistsupportpledge. Het idee is simpel, schrijft Lifestyle Asia: kunstenaars bieden werk aan tegen een prijs van minder dan 200 pond of dollar, afhankelijk van de regio. Als een kunstenaar vijf werken verkoopt, zegt deze toe op zijn beurt van een andere aanbieder werk af te nemen. Vanaf de lancering midden maart tot nu is het doe-het-zelfproject explosief gegroeid, met bijna een half miljoen werken en een geschatte omzet van 60 miljoen pond, bericht ArtReview.

Burrows beschrijft zijn steunbetuiging op kunstsite Studio International als een manier om geld te creëren op basis van een ‘cultuur van vrijgevig- heid’, waarmee bovendien de poortwachters en machtsstructuren van de kunstwereld worden omzeild. (The New York Times tekent daarbij aan dat het initiatief ‘om zoveel duizenden creatieve individuen te helpen mogelijk werd gemaakt door Instagram, eigendom van Facebook’.) *Le Monde *spreekt de hoop uit dat ‘deze uitbarsting van vrijgevigheid niet zal eindigen zodra er weer vernissages kunnen plaatsvinden’.

Na (online)tentoonstellingen van de VS tot Maleisië en van Denemarken tot India is binnenkort in De Balie, in Amsterdam, de expositie #artistsupportpledge te zien, waar werk van bijna honderd Nederlandse kunstenaars wordt aangeboden.

De tentoonstelling #artistsupportpledge is van 12 december t/m 3 januari te zien op de bovenfoyer van De Balie

FILM | Feelgood om moed te houden

Hoofdrollen verdoezelen gemakzuchtig script

Twee tegengestelde hoofdpersonages, onverwachte situaties, geslaagde grappen, een vleugje drama en een ontknoping die al tijden in
de lucht hangt. Hét recept voor een feelgoodfilm. Peter Cattaneo, die in 1997 doorbrak met The Full Monty, de film over strippende fabrieksarbeiders, maakte een nieuwe: The Singing Club. De film is gebaseerd op het verhaal van een groep Britse vrouwen die, terwijl hun militaire eega’s in Afghanistan zitten, een zangkoor vormen. Eerst klinkt het nergens naar, maar algauw… De formule blijkt opnieuw ‘onweerstaanbaar’, schrijft Benjamin Lee in The Guardian. ‘Cattaneo weet zijn publiek vaardig te bespelen, al is hij soms te behaagziek en wordt het in andere scènes te larmoyant. Maar ook dan wordt de film gedragen door zijn hoofdrolspeelsters. Zonder Kristin Scott Thomas en Sharon Horgan zouden we de scriptschrijvers hun missers niet zo gauw vergeven.’ Ook Paul Byrnes van The Sydney Morning Herald heeft een ‘amusante’ film gezien. Wel vindt hij dat Cattaneo te nadrukkelijk het drama najaagt: ‘We weten heus wel dat die vrouwen doodsangsten uitstaan. Bovendien komen met al die muziek de tranen vanzelf.’

‘De perfecte film om confinement en mondkapje achter ons te laten’, vindt Laurent Cambon van de Franse cultuursite aVoir-aLire: ‘Het plezier van de actrices spat van het doek. Daarnaast is het, met al die aanstekelijke en toegankelijke Britse liedjes uit de jaren negentig, een geheide aanrader voor leraren Engels.’

Barbara Munker van de Rheinische Post spreekt van een ‘onderhoudende’ film, maar mist verrassing en diepgang. ‘Zelden komen de zorgen van de vrouwen tot uiting, laat staan hun kritiek op het Britse leger. Cattaneo legt zijn personages nog wel wat obstakels in de weg, maar stevent rechtstreeks af op de finale. Nee, dan zijn strippende mannen toch een stuk vermakelijker.’

The Singing Club draait sinds 19 november in de bioscoop

MUZIEK | Een late avond die nooit voorbijgaat

Elektronisch gejengel met een boodschap

Ook wie niet thuis is in de wereld van dance en triphop heeft ongetwijfeld wel eens nummers van de Britse formatie Faithless voorbij horen komen – Insomnia of God Is a DJ bijvoorbeeld. Rond de eeuwwisseling klonk het verfrissend. Punt was alleen dat je de melodieën nauwelijks uit je hoofd kreeg.

Nadat de band er in 2011 de brui aan gaf, ligt er nu een nieuw album: All Blessed. Zonder het markante stemgeluid van Maxi Jazz, maar met spokenwordartiest Suli Breaks. En daar gaat het meteen mis, vindt het Duitse Plattentests: ‘Oppervlakkige teksten: een poëziealbum is er niets bij.’ Nog erger is het gesteld met de muziek, meent de recensent: ‘Misschien zijn er nog naargeestige barretjes te vinden waar ze dit elektronische gejengel willen opzetten, maar dat wordt nog een flinke zoektocht.’

Ryan Middleton van het Amerikaanse cultuurplatform Magnetic Magazine denkt er heel anders over: ‘Met deze plaat krijg je een late avond die nooit voorbijgaat. Muziek met gevoel en teksten die ergens over gaan. Of het nu gaat om ras, immigratie of religie: de boodschap is dat we nederig moeten zijn in ons oordeel.’

Zijn collega van La Parisienne is al even enthousiast over de comeback van Faithless: ‘Zulke muziek zit er in het huidige aanbod niet tussen. Het klinkt ontspannen, intens en dansbaar tegelijk.’

‘Als God inderdaad een dj is, heeft hij nog lang geen zin om ermee op te houden’, beweert Kerstin Kratochwill van de Duitse muzieksite Laut. ‘Dit album is misschien geen mijlpaal, maar Faithless lijkt gezegend met de eeuwige jeugd.’

All Blessed van Faithless is sinds eind oktober verkrijgbaar

LITERATUUR | Eerste zwarte winnares Booker Prize

Vrouwen van kleur in het Britse kastensysteem

De Engelse Bernardine Evaristo won dit jaar de Booker Prize met haar roman Girl, Woman, Other. Ze moest de prijs delen met Margaret Atwood (The Testaments), maar schreef niettemin geschiedenis als eerste zwarte winnares. Volgens Maureen Corrigan van het Amerikaanse NPR benadert Evaristo, als ‘trotse feministe’, in haar boek het hedendaagse Engeland ‘vanuit het perspectief van twaalf vrouwen van kleur van 19 tot 93, uit verschillende lagen van de samenleving.’

Criticus Dwight Garner van The New York Times ziet de roman als ‘een dicht bevolkt dorp waarin iedereen aan elkaar hangt om op de been te blijven.’ Hij is onder de indruk van Evaristo’s ‘hybride’ stijl: ‘Ergens tussen proza en poëzie. De lange zinnen en losse toon geven het verhaal een geweldige veerkracht.’ Leah Greenblatt omschrijft het boek in het Amerikaanse Entertainment Weekly als ‘een caleidoscoop van een eeuw vrouwengeschiedenis in het onzichtbare maar des te manifestere Engelse kastensysteem.’ Hoewel Evaristo genoeg vermaak biedt, levert ze ook commentaar op seksueel misbruik en racisme, schrijft Sarah Ladipo Manyika in The New Statesman: ‘Dat brengt ze stevig en shockerend. Maar niemand blijft hangen in de rol van slachtoffer. De vrouwen in dit boek zijn weerbaar en triomferen.’

Bernardine Evaristo’s Meisje, vrouw, anders, vertaald door Lette Vos, is eind november verschenen bij uitgeverij De Geus

Deze titels worden getipt door Athenaeum Boekhandel in Amsterdam.

Het einde van alles – Katie Mack

In Het einde van alles presenteert Katie Mack aan de hand van de nieuwste astronomische waarnemingen en geavanceerd deeltjesonderzoek vijf mogelijke eindes van het universum en alles wat zich erin bevindt. Kwantummechanica en snaartheorie waren nog nooit zo begrijpelijk (en leuk).

Geluk is een panda – Stéphane Garnier

Bestsellerauteur Stéphane Garnier laat zien dat geluk voor iedereen binnen handbereik ligt, als je er echt voor kiest. Zijn nieuwste boek is toegankelijk, ongecompliceerd en vol wijsheid: kies voor eenvoud, wees trouw aan jezelf, help anderen en jaag je dromen na.

Vorsten van Albion – Dan Jones

Vorsten van Albion is een kroniek van acht generaties van de beste en slechtste koningen en koninginnen die Engeland ooit heeft gekend. Ze maakten allen deel uit van het huis Plantagenet. Deze eerste koninklijke dynastie van Engeland heerste ruim driehonderd jaar lang over Albion, van 1154 tot 1485.

Revolte – Nadav Eyal

Nationalisme, migratie, klimaatverandering – onze wereldorde valt uiteen en Nadav Eyal heeft er een naam voor: revolte. Op alle continenten komen burgers in opstand tegen het idee van vooruitgang. Eyal maakt duidelijk dat we zullen moeten vechten om onze liberale waarden te behouden.

Schipbreuk der beschavingen – Amin Maalouf

We staan, vreest Amin Maalouf, op de drempel van een wereldwijde schipbreuk, die alle domeinen van de beschaving treft. De VS verliezen elke morele geloofwaardigheid, Europa riskeert uiteen te vallen en de Arabische wereld vervalt in een diepe crisis met rampzalige gevolgen voor de hele planeet.