Gerecenseerd

Intens portret van verborgen realiteit

Paul Huf Award voor ‘een geschiedenis van vrouwenhaat’

FOTOGRAFIE – Er is nóg een epidemie die we kunnen bestrijden, dacht Laia Abril toen ze de vele foto’s bekeek van oorlogen en armoede: boulimia. Gedreven door haar eigen ervaring en een vermeend gebrek aan informatie wilde ze het taboe rondom de ziekte doorbreken, vertelt ze in een interview met Vice. Hiervoor fotografeerde ze onder andere selfies van een ‘pro-ana’-site, waarop meisjes met anorexia elkaar tips geven om nog dunner te worden. ‘Ik wilde laten zien hoe fotografie wordt gebruikt.’

Met het resultaat, The Epilogue, gewijd aan Cammy Robinson, die op 26-jarige leeftijd aan de ziekte overleed, verwierf Abril internationaal bekendheid. Haar volgende, langlopende project, A History of Misogyny, leverde haar onder andere de Foam Paul Huf Award op, een prijs voor fotografen onder de 35. Tot nu toe maakte Abril de delen On Abortion (2018, over de straffen die in verschillende culturen voor abortus gelden) en On Rape (2020).

‘Het resultaat van haar inspanningen om deze moeilijke onderwerpen te visualiseren moet door een zo groot mogelijk publiek worden gezien’, haalt de British Journal of Photography het juryrapport aan. De Spaanse fotografiesite La Fábrica beschrijft hoe je als kijker plotseling gevangenzit in de privésfeer van anderen, zodat je jezelf moet verhouden tot ‘ongemakkelijke realiteiten die de samenleving veelal verborgen houdt’. The Guardian noemt Abrils werk intens, zelfs zo intens dat recensent Sean O’Hagan The Epilogue soms moest wegleggen. ‘Maar ik pakte het telkens weer op.’
Laura Weeda

Het werk van Laia Abril stond voor 6 november gepland in Foam, Amsterdam. Houd voor meer informatie de website in de gaten: www.foam.org.

Politiedrama met duivels dilemma

Een ongeloofwaardig maar zenuwslopend verhaal

FILM – Volgens de statistieken komen uitzettingen maar al te vaak voor in Frankrijk, waar vorig jaar alleen al bijna 24.000 mensen ‘naar huis’ werden gestuurd, schrijft The Hollywood Reporter. Maar in het ‘geoliede maar nogal hardhandige’ politiedrama Police, van regisseur Anne Fontaine, drijft de opdracht drie agenten ‘over de rand en richting het onbekende’.

Agenten Virginie (Virginie Efira), Aristide (Omar Sy) en Erik (Grégory Gadebois), die elk hun redenen hebben om niet naar huis te willen, worden ’s nachts op een brand in een detentiecentrum afgestuurd. Ze krijgen de opdracht een vluchteling van Tadzjiekse afkomst, Tohirov (de Iraanse acteur Payman Maadi), op de luchthaven van Roissy op het vliegtuig te zetten naar zijn vaderland. Virginie begrijpt al snel dat hun gevangene een politiek vluchteling is die in zijn land de dood riskeert, en komt voor een duivels dilemma te staan, waarin ze haar compagnons betrekt: kiest ze voor haar beroepsmatige of haar morele plicht?

‘Nooit leek de reis van Parijs naar Roissy, met een omweg door de noordelijke buitenwijken, zo rijk aan wendingen,’ schrijft Le Monde. ‘De Renault Kangoo wordt getransformeerd tot het theater van een verstikkend samenzijn van vier rauwe personages’, die regelmatig van stuur wisselen. In deze benauwende setting moeten de karakters de film grotendeels dragen, schrijft filmmagazine Screen Daily, waar ze volgens alle kritieken ruimschoots in slagen. Erik is humeurig en zwaar gefrustreerd, Aristide het ene moment lomp, het andere gevoelig en warm, en Virginie geeft niet te veel prijs, maar ‘roept intense emotionele onrust op achter de kalme buitenkant’.

Wie alleen niet uit de verf komt, is Tohirov, die weinig anders doet dan ‘angstig en bevend’ toekijken. ‘Het komt wel erg goed uit dat de man geen woord Frans of Engels spreekt’, stipt THR aan. ‘Net als sommige andere details in het script is dit hoogst ongeloofwaardig.’ Screen Daily merkt op: ‘In tegenstelling tot de humanistische bedoelingen van de film [komt dit personage] onaangenaam dicht in de buurt van het stereotype (…) van de inwisselbare, onkenbare buitenlander.’

Vanaf 26 november in de (online)bioscoop.

De pianist zonder angst

Igor Levit over de kracht van muziek

LEZING – Igor Levit (33) werd in mei dit jaar in een portret in The New Yorker uitgeroepen tot een van de belangrijkste pianisten van deze tijd. Hij begon met pianospelen op zijn derde en noemt muziek ‘een redmiddel. Het houdt me echt in leven.’ Om dat met iedereen te delen gaf Levit tijdens de lockdown in Duitsland, waar hij sinds zijn achtste woont, elke dag een liveconcert, meer dan vijftig in totaal. De apparatuur schafte hij naar eigen zeggen nog net op tijd aan in een van de weinige Berlijnse winkels die nog open waren. ‘De geluidskwaliteit is vaak wisselend en matig, maar dat maakt weinig uit’, schrijft The Guardian. ‘Want als je echt luistert naar zijn spel van bijvoorbeeld Schuberts sonate in Bes D960, hoor je dat hij iets veel groters zegt. Hij zegt dat muziek de mensheid op haar best is, en dat wij en de muziek zullen overleven.’

Inderdaad wil Levit een grotere boodschap overbrengen. Naast muzikant is hij activist. Hij treedt op in T-shirts met de tekst ‘Love Music Hate Racism’ en neemt deel aan discussiepanels en shows waarin hij zich fel uitspreekt tegen onder andere nationalistische partijen. Op 14 november spreekt deze ‘pianist zonder angst’ (TNY) op de Nexus-conferentie (zie ook het dossier) over de vraag hoe we er gezamenlijk voor kunnen zorgen dat dit tijdperk van angst zo snel mogelijk voorbij is. LW

Het Churchill-complex van Ian Buruma

Een slimme en levendige politieke geschiedenis

NON–FICTIE – In zekere zin lijdt Ian Buruma (68) zelf aan een Churchill-complex. Aan het begin van zijn boek vertelt hij dat hij op zevenjarige leeftijd door zijn opa en oma werd meegenomen naar een uitvoering van Peter Pan in het Scala Theatre in Londen, waar Churchills dochter Sarah een rol in had. Hij zag er de toenmalige premier in levenden lijve en beschrijft hoe er een daverend applaus uitbrak onder het publiek toen zijn vingers een V vormden. Buruma’s eigen grootouders waren Joods en zagen hem als hun redder.

Maar het complex waarop Buruma met zijn titel doelt, ontstond op de avond in 1941 toen Roosevelts adviseur Harry Hopkins Churchill tot tranen toe roerde met zijn citaat uit het bijbelboek Ruth: ‘Uw volk is mijn volk en uw God is mijn God’, waar hij ‘in zijn eigen, krachtige woorden’ aan toevoegde: ‘Tot het einde toe.’

Dit was het begin van een ‘speciale vriendschap’ tussen Groot-Brittannië en de VS, twee beslist ongelijke partners, aldus Kirkus Reviews, dat het boek een slimme en levendige politieke geschiedenis noemt. Buruma, de van oorsprong Nederlandse essayist en historicus die jarenlang redacteur was van The New York Review of Books, verdiept zich behalve in de relatie tussen beide landen vooral in de persoonlijke verhouding tussen de Britse premiers en de Amerikaanse presidenten, tot aan Johnson en Trump, en vraagt zich af of hun glorieuze verleden misschien juist de oorzaak is van het huidige verval. The New York Times vermoedt dat Buruma, ondanks dat hij overduidelijk ‘de mantel van een kosmopolitische anti-brexiteer draagt’, waarschijnlijk niet zou terugschrikken voor een heropleving van ‘Little Englanders’ als tegenwicht voor het interventionisme dat zo typerend is voor deze speciale relatie.

The Times vindt het een groot gemis dat Buruma zich exclusief op de politiek richt. ‘Afgezien van een vluchtige verwijzing naar James Bond negeert Buruma cultuur en soft power.’ Als grootste verdienste van dit werk noemt de recensent, los van de ‘ontroerende’ beginanekdote, dat de auteur laat zien hoe ‘de magie tussen Londen en Washington de hechte relaties [van Londen] met Parijs, Berlijn en Brussel heeft verstoord’. LW

Het Churchill-complex (uitgeverij Atlas Contact) ligt nu in de boekwinkel.

360 Top-5 non-fictie

Deze titels worden getipt door Athenaeum Boekhandel in Amsterdam.

De penis: Handleiding voor eigenaren
Sturla Pilskog
De penis: Handleiding voor eigenaren staat boordevol feiten, anekdotes en inzichten over de veelbesproken maar weinig begrepen penis. De Noorse uroloog Sturla Pilskog rekent voor altijd af met alle gêne en ongemak rondom dit lichaamsdeel.

Man en macht
Kate Manne
Man en macht is het nieuwste werk van Kate Manne, die wel de filosoof van de #MeToo-beweging wordt genoemd. Manne analyseert de werking van mannelijk ‘entitlement’ op tien gebieden, van aandacht, kennis en medische zorg tot seks en huishoudelijk werk.

Rode komeet
Heather Clark
Rode komeet geeft ons de uitzonderlijk getalenteerde vrouw terug die zo lang door haar tragische einde werd overschaduwd. Heather Clark reconstrueert Sylvia Plaths stormachtige ontwikkeling als dichter en intellectueel; een leven in volledige toewijding – niet aan de dood maar aan de kunst.

Troje
Stephen Fry
Met zijn bestsellers Mythos en Helden heeft Stephen Fry de Griekse mythen weer naar onze tijd gehaald. Nu waagt hij zich aan het verhaal van de Trojaanse Oorlog. Troje is het klassieke verhaal waarin heldendom en haat, liefde en verdriet, wraak en spijt, hoop en wanhoop samenkomen.

Werk
James Suzman
James Suzman laat ons zien dat in de geschiedenis werk altijd van grote betekenis is geweest, maar dat onze focus op productiviteit een relatief nieuw fenomeen is. Vanuit het verleden werpt hij een blik op de toekomst en ontdekt dat het misschien wel tijd is voor een andere kijk op ons dagelijks werk.