Niet helemaal onze stijl om de wereldreis die u elke twee weken gewend bent te maken zonder overleg om te buigen naar een afdaling dichter bij huis, op het eigen continent. Maar omdat het Forum on European Culture zo veel aanknopingspunten met de missie van 360 heeft, durfden we het aan. Al was het maar vanwege de mondiale vraagstukken die door schrijvers, denkers en kunstenaars worden onderzocht en verbeeld.
Want, tja, Europa.
Was het niet bij uitstek een continent waar na de Tweede Wereldoorlog voldoende solidariteit bestond, of zou moeten bestaan, om politieke en sociale problemen, om krakende morele dilemma’s in gezamenlijkheid het hoofd te bieden? De vluchtelingencrisis en de vermaledijde pandemie laten helaas het tegenovergestelde zien. Als de nood aan de man is – Jacques Delors, de voormalige voorzitter van de Europese Unie, waarschuwde er al voor – dan is (financiële) solidariteit ver te zoeken.
Dan schuilt de neiging tot vernauwing achter iedere grens, en dreigt die kant van renationalisering voor een aantal belangrijke lidstaten. Terwijl we die kant juist niet op moesten. Zeker niet nu de Verenigde Staten een geheel andere buitenlandpolitiek voeren. Om over het Chinees en Russisch imperialisme maar te zwijgen. Voor hen is het idee dat het ene land kwesties fundamenteel anders aanpakt dan het andere, louter en alleen omdat ze verschillende culturele referentiekaders hebben, volstrekt onbegrijpelijk.
‘We, the people’ klinkt toch net beter dan ‘Wir sind das Volk’
Op het forum ligt de nadruk op de burger, de Europeaan. ‘We, the people’ klinkt toch net beter dan ‘Wir sind das Volk’. Oorspronkelijk de leus waarmee in 1989 de DDR moest afzwaaien, maar recentelijk gekaapt door neonazi’s en hooligans. Vooral omdat het idee van ‘een volk’ misschien niet meer strookt met de werkelijkheid en tegen ‘people’ weinig in te brengen valt. Dat zijn we inderdaad allemaal. Sinds mensenheugenis jammerlijk in verschillende parochies en klassen opgeknipt en in het huidige tijdsbestek overgeleverd aan de moeizaam opererende Unie. Vanuit ‘the people’ gezien dan.
Luister naar de niet-Europeaan en je zegeningen worden opgesomd. Vanzelfsprekendheden voor ons blijken enorme verworvenheden voor de ander. Andersom geldt het ook, geen enkel kader is leidend. We sluiten ons daarom graag aan bij het Forum on European Culture, al was het maar om nota te nemen van wat we gemeen hebben. Kunnen we het daarna weer met elkaar oneens zijn.
