Ahmed Mansoor, een van de bekendste verdedigers van mensenrechten, zit een straf van tien jaar uit op 60 kilometer van waar COP28 plaatsvond. Bij de vorige klimaattop in Egypte werden activisten zoals hij grotendeels monddood gemaakt.
AHMED MANSOOR, WIE IS HIJ?
De dichter en blogger Ahmed Mansoor documenteert sinds 2006 hoe het met de mensenrechten in de VAE is gesteld. In maart 2017 werd hij door de veiligheidsdienst van de Emiraten gearresteerd. Meer dan een jaar lang wist niemand, ook zijn familie niet, waar hij werd vastgehouden. In mei 2018 werd Ahmed Mansoor veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf, met name wegens ‘grove belediging van de Verenigde Arabische Emiraten en hun symbolen’. Sindsdien zit hij in isolement en heeft niet het recht om te lezen, televisie te kijken of buitenruimtes te betreden. Hij zit opgesloten in een cel zonder bed of matras, heeft geen toegang tot medische zorg en mag zijn familie niet zien.
Wat eist Amnesty?
Zijn onvoorwaardelijke vrijlating en het annuleren van zijn straf. En in afwachting van zijn vrijlating: garanties over de omstandigheden van zijn detentie, die moeten voldoen aan de internationale normen, zonder marteling of mishandeling.
Afgevaardigden uit de hele wereld komen samen in Dubai, in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) voor de 28e VN-top over het klimaat, COP28 (van 30 november tot 13 december). Het gastland gaat er prat op ‘een van de meest tolerante en inclusieve landen ter wereld’ te zijn en beweert dat zijn grondwet de mensenrechten verdedigt. Maar de behandeling die een van de gedetineerden in de Al Sadr gevangenis krijgt (op nauwelijks 60 kilometer van Expo City, waar de top wordt gehouden) getuigt van een heel andere werkelijkheid.
Deze man is Ahmed Mansoor, en hij zit er gevangen sinds 2017, vrijwel zonder contact met de buitenwereld; hij zit een onrechtvaardige straf van tien jaar uit voor zijn vreedzame oppositie tegen het regime. Hij is de bekendste verdediger van de mensenrechten in de VAE, een federatie van zeven semiautonome emiraten waar de burgermaatschappij tot zwijgen gebracht wordt en de burgers geen enkele invloed hebben op de benoeming van hun leiders.
Tragisch lot
Bepaalde gezagsdragers in de Emiraten zijn er duidelijk op uit elke poging om tijdens de top de aandacht te vestigen op het tragische lot van Ahmed Mansoor – en de andere politiek gevangenen – in de kiem te smoren. Het National Climate Information Center, een in Londen gevestigde non-profitorganisatie, heeft in september de inhoud openbaar gemaakt van een vergadering van hoge lokale functionarissen ter voorbereiding op COP28.
Volgens het artikel suggereerde een van de deelnemers met name om de debatten over mensenrechten die geen verband houden met klimaatverandering af te kappen, om te voorkomen dat de top ‘een podium wordt om (hun) van alles en nog wat te verwijten’.
De staat voerde een campagne van repressie tegen iedereen die zijn mening durfde te uiten
Voor de internationale gemeenschap blijft de top niettemin een uitstekende gelegenheid om aandacht te vragen voor de deplorabele situatie van de mensenrechten in de VAE en in de eerste plaats de vrijlating te eisen van Ahmed Mansoor. Deze 53-jarige ingenieur en dichter, vader van vier kinderen, heeft gestudeerd in Boulder, aan de universiteit van Colorado, waar hij in 1999 afstudeerde om vervolgens naar zijn geboorteland terug te keren.
Volgens Human Rights Watch begon hij zich in 2006 in te zetten voor de mensenrechten door de vrijlating te eisen van twee landgenoten die gevangenzaten wegens op internet gepubliceerde commentaren. Vervolgens voerde hij actie tegen een wetsvoorstel dat beoogde de vrijheid van meningsuiting in de media te beperken – en het voorstel werd opgeschort.
Publieke belediging
In 2011 zat hij zes maanden vast omdat hij een petitie had opgesteld waarin om democratische hervormingen werd gevraagd. De rechter veroordeelde hem tot drie jaar gevangenisstraf wegens
‘publieke belediging’ van het regime, maar dankzij internationale druk werd hij eerder vrijgelaten. In de loop van de daarop volgende jaren presenteerde hij zich als ‘de laatste verdediger van de mensenrechten die nog actief is’ in de VAE, aangezien alle anderen gearresteerd en gevangengezet zijn. De staat voerde inderdaad een campagne van repressie tegen iedereen die zijn mening durfde te uiten: activisten, rechters, advocaten, universitair docenten, journalisten, en niet te vergeten studenten.
Hij heeft meer dan een jaar moeten wachten voordat hij een advocaat kon spreken
Ahmed Mansoor werd opnieuw gearresteerd in 2017. Zijn naasten wisten niet waar hij gevangenzat en hij heeft meer dan een jaar moeten wachten voordat hij een advocaat kon spreken. De eerste artikelen over zijn arrestatie meldden dat hij beschuldigd werd van het publiceren van ‘foute informatie’ om ‘haat en sektarische rellen aan te wakkeren’ en ‘de reputatie van de staat’ te ‘besmeuren’. Maar een officiële aanklacht is nooit bekendgemaakt.
Volgens een bron dicht bij het door Human Rights Watch onderzochte dossier zou Ahmed Mansoor in maart 2018 berecht zijn op basis van een uit zes punten bestaande aanklacht. Op vijf punten werd hij schuldig bevonden, allemaal in verband met zijn inzet voor de mensenrechten, met name zijn tweets waarin hij onrechtvaardigheden aan de kaak stelde, zijn daaropvolgende deelname aan internationale conferenties over dit onderwerp en zijn e-mailwisselingen en whatsappberichten met vertegenwoordigers van Human Rights Watch en het Gulf Center for Human Rights.
Hongerstaking
Zijn veroordeling in eerste instantie en zijn beroep daartegen zijn achter gesloten deuren behandeld. Hij heeft herhaaldelijk geklaagd dat eerste levensbehoeften hem werden onthouden, dat hij in isolatie werd gezet en slechts heel zelden familiebezoek mocht ontvangen. In 2019 is hij tweemaal in hongerstaking gegaan.
Tijdens COP27, vorig jaar in Sharm ElSheik, in Egypte, werden de activisten voor burgerrechten grotendeels monddood gemaakt. En de VAE lijken dezelfde weg te willen volgen. De beste manier om verzet te bieden tegen deze repressie blijft het aangrijpen van elke gelegenheid om aandacht te vragen voor ‘de laatste verdediger van de mensenrechten in de Emiraten’.
