Chaïma Issa zit gevangen omdat ze zou hebben deelgenomen aan ‘een complot tegen de staatsveiligheid’. De dichter en journalist strijdt tegen het beleid van president Kaïs Saïed, dat volgens haar haat en verdeeldheid zaait.
CHAÏMA ISSA, WIE IS ZIJ?
Deze activist behoort tot het Front de salut national, een van de partijen die oppositie voeren tegen de Tunesische regering. In juli 2021 kwam ze als een van de eersten in opstand tegen president Kaïs Saïed toen deze zijn besluit meedeelde om het parlement buitenspel te zetten, de premier te ontslaan en de uitvoerende macht in eigen hand te nemen. Ze werd in februari 2023 gearresteerd wegens deelname aan een ‘complot’. Ook wordt ze vervolgd vanwege uitspraken op de radio.
Wat eist Amnesty?
Onmiddellijke opheffing van alle beperkingen waaraan Chaïma Issa is blootgesteld en alle aanklachten die tegen haar zijn ingediend. Het afzien van nieuwe maatregelen die haar vrijheid van meningsuiting beperken.
De dichter en journalist Chaïma Issa is een onafhankelijk lid van de belangrijkste Tunesische oppositiebeweging, het Front de salut national (FSN). Ze was de enige vrouw die op 25 februari 2023 werd vastgezet in het kader van het zogeheten ‘complot tegen de staatsveiligheid’, waaraan politieke activisten, zakenmensen, de voormalige leider van de islamistische Ennahda-partij en ambtenaren zich zouden hebben schuldig gemaakt.
Op 13 juli jongstleden heeft de rechter-commissaris het verzoek om invrijheidstelling ingewilligd dat ze samen met een andere politieke activist, de advocaat en voormalig minister Lazhar Akremi, had ingediend. Toch blijven de twee onder justitieel toezicht staan en is het hun verboden te reizen en zich in het openbaar te vertonen. Ook al is dit besluit juridisch onverklaarbaar, het vloeit voort uit dezelfde logica op grond waarvan Chaïma is gevangengenomen. Er blijkt uit op welke manier autoritaire regimes politieke tegenstanders vaak laten boeten.
Vernederingen
Chaïma Issa’s verhaal laat zien hoe agressief de Tunesische staat is geworden en hoe absurd en willekeurig de getroffen maatregelen zijn. Op de vraag hoe haar leven eruitzag sinds haar vrijlating uit de gevangenis beschreef de activiste haar situatie als ‘tweeslachtig’. Ze zei dat ze zich niet helemaal vrij voelde, omdat haar medestanders nog altijd vastzitten. Dit toont aan hoe ingewikkeld het is om na een periode van langdurige gevangenschap te re-integreren. Tijdens het interview kwamen ook de beproevingen ter sprake die Chaïma en haar familie tijdens haar gevangenschap hebben moeten doorstaan.
De vernederingen, de agressie en de leugens die over haar werden verteld hebben diepe littekens achtergelaten. Chaïma werd met een brute werkelijkheid geconfronteerd die in niets leek op de vrijheid die ze altijd had gekend. Ze herinnert zich met name twee momenten die diepe indruk op haar hebben gemaakt. Het eerste was toen ze haar bril afpakten, een symbolische handeling die haar deed beseffen dat ze geen controle meer had over haar eigen leven. Het tweede moment was tijdens een fouillering, toen ze zich onder dwang moest uitkleden en haar, onder andere, bevolen werd te hoesten.
Ze houdt vol dat zij en veel van haar collega’s gevangen werden gezet omdat ze opkwamen voor de vrijheid
In Tunesië, waar veel families een dierbare achter de tralies hebben zitten, is Chaïma Issa vastbesloten de onrechtvaardigheden van het gevangenissysteem aan te vechten. Ze is ervan overtuigd dat de gevangenis geen oplossing kan zijn, omdat ze met eigen ogen heeft gezien dat de mensenrechten met voeten worden getreden. Daarnaast blijft Chaïma zich hardnekkig verzetten tegen de afkondiging van de uitzonderingstoestand die plaatsvond op 25 juli 2023, iets wat ze onveranderlijk als een ‘staatsgreep’ bestempelt. Ze heeft geen goed woord over voor het polariserende beleid van de staat en van president Kaïs Saïed, dat volgens haar verdeeldheid en haat zaait, zowel jegens buitenlanders als jegens landgenoten.
In een politieke context waarin de oppositie zwaar op de proef wordt gesteld, blijft Chaïma hameren op de noodzaak om de dialoog te hervatten, ook al wordt de democratie gedemoniseerd, en benadrukt ze dat het staken van de strijd tegen de politieke islam tot de huidige situatie heeft geleid. Verder werpt ze de beschuldiging dat ze zou samenzweren met buitenlandse mogendheden verre van zich en wijst ze op de flagrante tegenstrijdigheden daarin; ze houdt vol dat zij en veel van haar collega’s gevangen werden gezet omdat ze opkwamen voor de vrijheid en gezamenlijk oppositie voerden tegen Kaïs Saïed, een president die verdeeldheid boven verzoening heeft verkozen
