Horen, zien, bezoeken.
TENTOONSTELLING | Pionier van de videokunst
Nam June Paik: The Future is Now
T/m 23 augustus, Stedelijk Museum Amsterdam, stedelijk.nl
Videokunst kwam, overwon, en is al lang niet meer weg te denken uit musea voor moderne kunst. Voor een groot deel dankzij Nam June Paik (1932 -2006), de belangrijkste pionier van het genre. Het Stedelijk Museum in Amsterdam wijdt een groot overzicht aan deze kunstenaar, die al vroeg de impact van de massamedia voorzag. Zo introduceerde hij de term ‘elektronische snelweg’, waarmee hij al in de jaren zeventig ons huidige internettijdperk voorspelde. Zijn werk is innovatief en speels en van grote invloed op de generaties na hem. In de jaren zestig begon Paik, opgeleid als klassiek pianist, mee te doen aan Fluxus-evenementen. Tijdens een piano-uitvoering in Keulen in 1960 speelde hij Chopin, waarna hij de in het publiek aanwezige componist John Cage en pianist David Tudor aanviel: hij knipte hun kleren stuk en goot shampoo over hun hoofden. Hij stortte zich ook als eerste op de tv: op een tentoonstelling in Wuppertal in 1963 gebruikte hij magneten om hun beelden te veranderen en te vervormen.
Een van de hoogtepunten in de tentoonstelling is het duistere TV-Garden (1974-77), een tropische tuin vol knipperende tv-toestellen. Paik werd in Seoul geboren, maar zwierf de hele wereld over, hij geloofde niet in landsgrenzen en culturele verschillen. Al in 1977 had de kunstenaar zijn eerste solotentoonstelling in het Stedelijk. Een jaar later kocht het museum zijn TV-Buddha (1974) aan, een installatie waarbij een achttiende-eeuws houten Boeddhabeeld als een verveelde consument grijnzend naar zichzelf zit te kijken op tv. Een werk dat actueler is dan ooit.
TENTOONSTELLING | Toekomst in vrouwelijk
The Future is Female – Love Letters
T/m 28 juni, CODA Museum, Apeldoorn
Nadat ze eeuwenlang min of meer genegeerd zijn, doen musea tegenwoordig enorm hun best om zo veel mogelijk vrouwelijke kunstenaars te tonen. Met The Future is Female – Love Letters steekt het CODA Museum in Apeldoorn voorlopig de kroon: hiervoor werd het werk van maar liefst 41 vrouwelijke kunstenaars bij elkaar gebracht. Het accent ligt op kunstwerken waar twijfel, emotie en intuïtie een wezenlijk onderdeel van uitmaken. In de woorden van samensteller Francis Boeske: ‘We willen een lans breken voor kenmerken in kunstwerken die traditioneel als “vrouwelijk” gelden, en daarom veelal als “minder interessant” zijn beoordeeld.’
De werken, van onder anderen Kinke Kooi, Riette Wanders en internationale topsters als Agnes Martin en Yoko Ono, worden gecombineerd met teksten van kunstenaar en schrijver Twan Janssen. Deze bieden een mogelijke ingang tot de werken, maar nodigen vooral uit om verder te kijken. Want, schrijft Janssen: ‘zoals een slapend lichaam verraderlijk kan zijn in haar schijnbare rust (…), zo dekt het uiterlijk van een kunstwerk vaak ook niet de hele lading’.
TENTOONSTELLING | De laatste revolutionair
Judd
T/m 11 juli, Museum of Modern Art, New York, moma.org
The New Yorker noemt hem ‘de laatste revolutionair van de moderne kunst’: Donald Judd, die nu groots wordt geëerd in het MoMA in New York. De doosachtige objecten (hij weigerde ze sculpturen te noemen) die Judd creëerde vanaf de jaren zestig tot zijn dood in 1994, hebben de manier waarop we kunst ervaren voorgoed veranderd. Bij hem komt het idee vandaan dat de ruimte waarin kunst wordt getoond integraal onderdeel is van de kunstwerken die deze bevat. Vinden we nu normaal. Kunst diende volgens Judd niet ter contemplatie, maar ging om iets veel wezenlijkers: de confrontatie met ‘aanwezigheid’, de aanwezigheid van zowel het kunstwerk als die van onszelf, de toeschouwer. Het kunstwerk is bij hem in de eerste plaats een ding in de ruimte, c’est ça. Droog, saai, kil misschien zelfs? Juist niet, Judds minimalisme (een term die hij zelf overigens verachtte) behoort tot de spectaculairste en mooiste kunst die de vorige eeuw heeft voorgebracht.
VERMOORD
Wie heeft mijn vader vermoord is de nieuwste voorstelling van Ivo van Hove. Hij bewerkte het boek van Édouard Louis, een aanklacht tegen de politieke elite, tot een monoloog voor acteur Hans Kesting. Vanaf 7 mei ook te zien in Amsterdam.
1 t/m 5 april, De Singel, Antwerpen
VERPAKKING
In 1975 wilden Christo en Jeanne Claude de Pont Neuf in Parijs inpakken met goudkleurige stof. Het Centre Pompidou vertelt het verhaal van dit project, dat nooit is uitgevoerd, in aanloop naar Christo’s verpakking van de Arc de Triomphe, komend najaar.
T/m 15 juni, Centre Pompidou, Parijs
STEREOTIEP
HIER. Zwart in Rembrandts tijd hangt vol portretten van zwarte mensen die in de zeventiende eeuw in Nederland leefden. Opvallend: ze werden nog helemaal niet stereotiep neergezet en ook niet in een ondergeschikte rol, vaak juist als hoofdonderwerp van een schilderij.
T/m 31 mei, Museum Het Rembrandthuis
Samengesteld door Arjan Reinders
