Wereldnieuws

MONDIAAL | Viva Las Vegan!

Columnist Ariane Sommer van Die Tageszeitung signaleert een wereldwijde opkomst van veganistisch voedsel. Zo lijkt Las Vegas hard op weg Las Vegan te worden. Je kon er al volledig vegetarisch eten in etablissementen als Cafe No Fur of Vegan Bliss, maar sinds kort heeft de gokstad met NoButcher ook zijn eerste veganistische slager en traiteur. Het aanbod omvat onder meer een Pulled NoPork-sandwich en de kaas op de NoBurger is volledig plantaardig.

De Australische vleeskoning Jack Corwin van fastfoodketen Hungry Jack’s investeerde 1 miljoen dollar in de ontwikkeling van veganistische hamburgers, die eind dit jaar in heel Australië worden gelanceerd. Ook Ierland, met zijn enorme vee- en zuivelindustrie een van de grootste producenten van broeikasgassen per hoofd van de bevolking, werkt aan alternatieven. Zo wil het Smart Protein Project van University College Cork veganistisch voedsel produceren uit plantaardig afval van de brood-, pasta- en bierindustrie. Zelfs in de Amerikaanse Disneyparken verschijnen nu honderden veganistische gerechten op het menu.

(Die Tageszeitung, Berlijn)

NEDERLAND | Nederlandse production designer bekroond

De Nederlandse production designer Jan Roelfs krijgt een prijs voor zijn hele oeuvre op het International Film Festival of the Art of Cinematography Camerimage in het Poolse Bydgoszcz. Roelfs begon zijn indrukwekkende carrière in de jaren tachtig in Nederland en viel meteen op door zijn ontwerpen die hij samen met Ben van Os maakte voor de films van de Britse cineast Peter Greenaway. In de VS werkte hij aan talloze films van toonaangevende regisseurs. Voor de in staalblauwe kleuren gefotografeerde Gattaca van Andrew Niccol en voor Orlando van Sally Potter verdiende hij een Oscarnominatie. Camerimage schrijft vereerd te zijn de ‘spectaculaire filmsets’ te bekronen met de award voor ‘Production Designer with Unique Visual Sensitivity’.

(360, Amsterdam)

SAOEDI-ARABIË | Pleidooi voor Salvator Mundi

Op de conferentie ‘Davos in the Desert’ in Saoedi-Arabië, georganiseerd door kroonprins Mohammed bin Salman, drong de Belgische kunstpaus Chris Dercon erop aan het schilderij Salvator Mundi, al dan niet van Leonardo da Vinci, aan het Parijse Louvre uit te lenen voor de grote Da Vinci expositie die daar nog tot februari loopt. Dercon is voorzitter van het Parijse Grand Palais en werkt zodoende onder meer samen met het Louvre Abu Dhabi.

Salvator Mundi werd in 2017 voor 450 miljoen dollar geveild, waarmee het ’s werelds duurste schilderij werd. De Saoedische prins Badr bin Abdullah zou het werk namens Bin Salman hebben gekocht. Het Louvre Abu Dhabi beweerde vervolgens  eigenaar te zijn, omdat Bin Salman het werk zou hebben geschonken. Sinds de veiling is het werk niet meer te zien geweest, ook niet in Abu Dhabi, zoals in 2018 nog werd aangekondigd.

(ArtNet, New York)

CHINA | Vrouwen begluren in China

China kent een heuse industrie voor het stiekem begluren van vrouwen, die uiteenloopt van ‘dienstverlening’ bij het installeren van gluurcamera’s tot een levendige handel in video’s van stiekem onder de rokjes gefilmde beelden à 20 yuan [2,60 euro]. Volgens een hotelmanager in Zhengzhou is meer dan 80 procent van de hotelkamers in zijn stad uitgerust met spionagecamera’s. Cybersecuritybedrijf Qihoo en 360Baidu, de grootste zoekmachine van het land, hebben nu apps voor mobiele telefoons ontworpen die helpen verborgen camera’s te ontdekken door op afstand hun internet-communicatie te detecteren.

Beide bedrijven pleegden eerder echter zelf inbreuk op de privacy. Qihoo moest in 2017 zijn livestreamingplatform sluiten, omdat het zonder toestemming livebeelden van bewakingscamera’s uit woningen en openbare plaatsen streamde. Baidu werd vorig jaar aangeklaagd, omdat twee van zijn apps toegang hadden tot privégegevens van gebruikers, zoals de lijst met contacten.

(Quartz, New York)

IRAK | Getraumatiseerd Irak ontbeert geestelijke gezondheidszorg

Irak wordt al bijna veertig jaar geteisterd door trauma’s, van de spijkerharde Saddam-dictatuur met zijn martelingen, de achtjarige oorlog tussen Iran en Irak, twee golfoorlogen, verwoestende economische sancties en een burgeroorlog tot de IS-terreur. Toch heeft het land weinig goed opgeleide professionals om een epidemie van door oorlog en terreur veroorzaakte psychische stoornissen te behandelen. Volgens recente cijfers zijn er in het hele land slechts 138 psychiaters en 60 maatschappelijk werkers op ruim 38 miljoen inwoners, ofwel één psychiater op 275.000 mensen. In de door IS geteisterde Koerdische regio Duhok bijvoorbeeld, woont bijna een kwart miljoen vluchtelingen in kampen, met slechts één psychiatrische kliniek. Bijna een op de vijf Irakezen lijdt aan psychische aandoeningen.

Volgens onderzoek uit 2016 naar psychische stoornissen onder jonge Irakezen, kampt 56 procent met symptomen die wijzen op PTSS en meer dan 60 procent meldde symptomen die wijzen op depressie – meer dan twee keer zoveel als in westerse landen.

Vooral de situatie in de kampen is bijzonder schrijnend. Uit onderzoek door de Israëlische Bar-Ilan-universiteit blijkt dat ruim de helft van ex gevangen jezidi-vrouwen tekenen vertoont van ‘complexe’ posttraumatische stressstoornis (C-PTSS), een ernstige en hardnekkige variant die zich vaak manifesteert bij mensen die langdurig zijn misbruikt. Veel mensen in de kampen vertonen tekenen van een bipolaire stoornis en ook stijgt het aantal zelfmoorden onder vrouwen.

(The New York Times, New York)

CENTRAAL-EUROPA | Hoop voor antipopulisten in de Visegrádgroep

De opkomst van rechts-populistische, nationalistische regeringen in Tsjechië, Hongarije, Polen en Slowakije heeft deze landen, ook wel bekend als de Visegrádgroep, tot het zwarte schaap van Europa gemaakt, schrijft Foreign Policy. Maar de hoofdsteden Praag, Boedapest, Warschau en Bratislava zouden weleens een keerpunt kunnen vormen, nu deze vier steden sinds kort worden bestuurd door jonge, progressieve burgemeesters van oppositiepartijen.

Hun politieke perspectief is verre van uniform. Rafal Trzaskowski van Warschau is voormalig minister van het centrum-rechtse Burgerplatform, Matús Vallo leidt in Bratislava een team van onafhankelijke technocraten, de Praagse burgemeester Zdenek Hrib is een activistische arts van de Piratenpartij en de groene Gergely Karácsony, de nieuwe burgemeester van Boedapest, leidde een links-liberale coalitie. Maar wat hen bindt, volgens Jakub Groszkowski van een denktank in Warschau, is dat het allemaal jonge, goed opgeleide, ruimdenkende mensen zijn, ‘die een manier hebben gevonden om stedelijke liberale kiezers aan zich te binden’. En ze zijn machtig.

Zo speelt Boedapest, net als de andere hoofdsteden in de regio, nationaal een grote sociale en financieel-economische rol. De stad herbergt ongeveer eenderde van de Hongaarse bevolking en is goed voor meer dan 40 procent van de nationale economie.

Karácsony en de andere burgemeesters van de oppositie beschikken over aanzienlijke middelen, waaronder een deel van de miljarden euro’s aan EU-financiering. Ook de verdeling van aantrekkelijke banen bij stedelijke bedrijven valt onder hun controle. Hun prominente rol kan niet langer worden genegeerd door de media, die gaandeweg onder controle van de populistische regeringspartijen zijn gekomen. Karácsony heeft al gezegd een coalitie van hoofdsteden te willen vormen om de betrekkingen met de EU te herstellen.

(Foreign Policy, Washington D.C.)

WAT ZIJ ZEGGEN OVER… over het aftreden van Evo Morales

Philippe Martinat, politiek journalist, Le Parisien

De voormalige vakbondsleider, die een ellendige jeugd heeft gehad, hoeft zich niet te schamen voor zijn reputatie. Hij heeft het bruto binnenlands product van het kleine Andesland verdrievoudigd, maakte mijnen en gasbronnen tot staatseigendom, ontwikkelde de infrastructuur en het onderwijs en verkleinde de ongelijkheid. Hij was populair op het platteland, maar verloor terrein in de steden, waar een veeleisende middenklasse woont die moeite heeft een macht te ondersteunen die is gebaseerd op archaïsche structuren.

Harriet Marsden, politiek journalist, The Independent

Het is zeker waar dat, sinds Morales aan de macht kwam in 2006, een periode van ongeëvenaarde sociale en economische vooruitgang begon, niet in het minst voor de Aymara en de arbeidersklasse. Maar het is ook waar dat Morales in 2016 besloot de grondwet te omzeilen voor een ongekende vierde ambtstermijn, door aan de bevolking goedkeuring te vragen via een referendum, waar 52 procent tegen stemde. Zijn partij verkoos hem desondanks als kandidaat en in de aanloop naar de verkiezingen deze zomer begon de onrust te groeien.

Marcelo Cantelmi, politiek journalist, Clarinx

De hoofdrolspelers van deze gebeurtenis waren mensen die simpelweg weigerden de elitaire vorm te onderschrijven waarmee Evo Morales dacht het land te kunnen blijven besturen. Dit verzet van de burger die zijn verontwaardiging van de straat naar de instituties brengt, is een wereldwijd opduikend fenomeen, zoals eerder bleek in Chili en Ecuador, en nu ook in Panama en Azië. De beste manier om op deze nieuwigheid te reageren, is om niet de gevolgen maar de omstandigheden die de woede veroorzaken te voorkomen.

Jonah Shepp, redacteur buitenland, New York

De schandelijke en chaotische manier waarop de eens zo geliefde Morales nu zijn ambt verlaat, leert waarom presidentiële termijnen belangrijk zijn. Meer dan een decennium een land leiden maakt mensen vatbaarder voor autoritaire impulsen, ongeacht of ze hun carrière als dictator zijn begonnen. De afgelopen decennia is de wereld getuige geweest van linkse en rechtse leiders in half-democratische systemen, die steeds paranoïder en repressiever werden toen ze zich comfortabel begonnen te voelen in het presidentiële paleis.