Twee Reuters-journalisten zijn tot zeven jaar cel veroordeeld omdat zij onderzoek deden naar de dood van tien Rohingya in het Myanmarese dorpje Inn Din. ‘Wij hebben niets onethisch gedaan.’
‘Op 12 december gingen we ’s avonds naar de markt om eten voor de lunch van de volgende dag te kopen,’ vertelt Ma Pan Ei Mon, de vrouw van de gearresteerde Reuters-journalist Ko Wa Lone. Zij koestert de herinnering aan de tijd die zij vorig jaar samen doorbrachten. Ze vertelt dat de 32-jarige Wa Lone, die in zijn vrije tijd kinderboeken schreef, volop plannen had voor zijn leven en zijn carrière. ‘Hij wilde een toelatingsexamen doen om in Zweden te kunnen studeren. Ook was hij van plan vrij te nemen om te kunnen fotograferen.’
Een paar uur nadat hij en zijn vrouw van de markt terugkwamen, werden Wa Lone en zijn Reuters-collega Ko Kyaw Soe Oo uitgenodigd voor een gesprek met de politie in een restaurant in een buitenwijk van Yangon. Onder onopgehelderde omstandig- heden werden ze daar gearresteerd onder beschuldiging van het openbaar maken van staatsgeheimen. Tijdens het controversiële proces dat volgde, waarbij een getuige van de openbaar aanklager zei dat de twee journalisten in de val waren gelokt, werden zij op 3 september 2018 veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf.
Onschuldig
Het leven van de 36-jarige Pan Ei Mon is een stuk moeilijker geworden sinds haar man er niet meer is. Frontier sprak met haar nadat zij Wa Lone in de Insein-gevangenis had bezocht. Ze vertelde dat het haar zwaar valt om alleen voor haar dochter Thet Htar Angel te moeten zorgen, die op 10 augustus werd geboren. Ook kan ze de huur niet meer opbrengen. ‘Ik moet een andere woning vinden, we hebben het erg zwaar,’ vertelt ze.
Het leven van de 36-jarige Pan Ei Mon is een stuk moeilijker geworden sinds haar man er niet meer is. Frontier sprak met haar nadat zij Wa Lone in de Insein-gevangenis had bezocht. Ze vertelde dat het haar zwaar valt om alleen voor haar dochter Thet Htar Angel te moeten zorgen, die op 10 augustus werd geboren. Ook kan ze de huur niet meer opbrengen. ‘Ik moet een andere woning vinden, we hebben het erg zwaar,’ vertelt ze.
Wa Lone heeft tot nu toe twee keer de gelegenheid gehad tijd met zijn dochter door te brengen, in een speciale ruimte van de gevangenis. Pan Ei Mon vertelt dat hij zijn dochter één keer per maand dertig minuten mag zien. Tijdens haar laatste bezoek vertelde hij hoe erg hij zijn dochter mist. ‘Ik ben erg gelukkig als ik haar kan zien. Ik hou erg veel van haar,’ aldus Wa Lone. ‘Ik wil haar niet uit handen geven, wil haar bij me houden, maar dat is onmogelijk.’ Hij vertelt dat Thet Htar Angel overgaf op zijn overhemd en hij het niet over zijn hart kon verkrijgen om het te wassen, omdat hij niet wilde vergeten hoe ze rook.
‘Ik wil weg uit deze gevangenis en weer bij mijn gezin zijn. Ik en mijn collega zijn onschuldig,’ zegt hij. Behalve met bomen planten vult Wa Lone zijn tijd met het leren van Engels aan de 28-jarige Kyaw Soe Oo. Ook speelt hij overdag tafeltennis met vrienden en leest hij ’s avonds. Wa Lone vertelt dat de steun van journalisten uit Myanmar en het buitenland en van de vele voorstanders van een vrije pers hem en Kyaw Soe Oo veel kracht geven.
In de val gelokt
Kyaw Soe Oo maakt zich veel zorgen over zijn vrouw en dochter, omdat hun leven moeilijker is geworden. Hij wenst vurig met ze te worden herenigd. ‘Wij zijn geen criminelen. We hebben niets onethisch gedaan of de wet overtreden, maar toch zijn we veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf. Ik ben bang dat mijn dochter me als een crimineel zal gaan zien,’ aldus Kyaw Soe Oo.
Kyaw Soe Oo’s vrouw, de 23-jarige Ma Chit Su, vertelt dat haar man niet wilde dat zij hun dochtertje mee naar de gevangenis nam. Zij vertelde de 3-jarige Thin Wai Zan daarom dat haar vader in de gevangenis werkt om zijn familie te ondersteunen. ‘Soms zegt mijn dochter dat ze denkt dat hpay hpay (papa) niet van haar houdt. Ik antwoord dan “nee hoor, je vader werkt voor ons in de gevangenis”,’ vertelt Chit Su.
Kyaw Soe Oo’s vrouw, de 23-jarige Ma Chit Su, vertelt dat haar man niet wilde dat zij hun dochtertje mee naar de gevangenis nam. Zij vertelde de 3-jarige Thin Wai Zan daarom dat haar vader in de gevangenis werkt om zijn familie te ondersteunen. ‘Soms zegt mijn dochter dat ze denkt dat hpay hpay (papa) niet van haar houdt. Ik antwoord dan “nee hoor, je vader werkt voor ons in de gevangenis”,’ vertelt Chit Su.
‘De regering moet onderzoeken hoe hun arrestatie verliep en niet alleen kijken naar de uitspraak in deze zaak’
‘De regering moet onderzoeken hoe hun arrestatie verliep en niet alleen kijken naar de uitspraak in deze zaak,’ zegt hij.
De kwestie is op 3 december besproken tijdens een ontmoeting tussen het Myanmar Press Council en president
U Win Myint. U Myint Kyaw van het Council zei dat het een erezaak voor het land is om de journalisten vrij te laten. Hij geeft echter toe dat de leden zelf verdeeld waren over het onderwerp. Sommigen – onder wie voorzitter U Ohn Kyaing – bekritiseerden
de journalisten van Reuters omdat zij bewijzen van gewelddaden door het leger openbaar hadden gemaakt.
‘Deze leden vonden dat de Reuters-journalisten, als ze van hun land hielden, dit verhaal niet hadden mogen publiceren,’ zegt hij. ‘En al hebben we wel iets voor de twee journalisten kunnen doen, de ontmoeting was niet succesvol aangezien de meeste leden het er niet mee eens zijn.’
Auteur: Ye Mon
Frontier
Myanmar | weekblad | oplage onbekend
Nieuws- en zakenblad opgericht door Sonny Swe, zoon van een voormalige legerofficier, die negen jaar celstraf kreeg voor zijn werk in The Myanmar Times. Een van de eerste privé gefinancierde Engelstalige nieuwsmedia in Myanmar.
