Dit jaar is het tweehonderd jaar geleden dat Mary Shelley Frankenstein schreef. Door de Britse literatuurcriticus Frances Wilson werd haar creatie uitgeroepen tot ‘vruchtbaarste metafoor ter wereld’.
Die metafoor is ook doorgedrongen tot de kunstmatige intelligentie. ‘AI is het grote monster onder ons bed. AI zit overal, van bedieningspanelen voor computers tot de donkere krochten van het internet, van Moskou tot Palo Alto. (…) Straks komen de robots in opstand om niet alleen de wereld te vernietigen, maar ook jouw dierbare privacy de nek om te draaien, tot in je eigen huis aan toe.’
Dat schrijft Eileen Hunt Botting in onze wetenschapslongread over de kans dat technologie de mensheid in intelligentie overtreft. Maar we kunnen de metafoor ook toepassen op de leiders die zich respectievelijk niks van hun volk en van het milieu aantrekken: Paul Biya, al 36 jaar president van Kameroen, en Jair Bolsonaro, koploper in de Braziliaanse presidentsverkiezingen – onderwerp van onze longreads over resp. Afrika en De Amerika’s.
Nadat Kameroen lange tijd een van de rustige gebieden in een woelige regio was, is er nu veel onvrede onder de bevolking, onder andere door een president die, in de woorden van politiek filosoof Achille Mbembe, ‘niets doet, of extreem weinig’. Bolsonaro is nog geen president, maar kondigde vast aan om als hij het wordt, en die kans is groot, uit het klimaatakkoord van Parijs te stappen. Voorspeld wordt dat hij dan al het goede werk van president Da Silva, onder wie de CO2-uitstoot van Brazilië met ruim de helft afnam, in één klap teniet zal doen.
Shelley biedt AI-wetenschappers een oplossing
Een ander monster dat terugkeert in deze Reader: drugs. Lees vooral het verhaal van Jim Haley, die de loterij won, meervoudig miljonair werd, zijn vrienden financieel steunde, aan de heroïne raakte en eindigde als bankovervaller. Hij is niet de enige loterijwinnaar die het slecht verging. De mooie interactieve webdocumentaire Poppy, van Submarine, voert u mee langs verschillende drugsroutes wereldwijd, en laat zien hoe narcotica landen ontregelen, oorlogen financieren en overal schimmige economieën doen ontstaat.
Een bijzondere nieuwe bron waar we voor deze Reader uit putten is het in Seattle gevestigde Grist, een platform dat zich het ambitieuze doel stelt oplossingen te bieden voor de grootste problemen van deze tijd en de lezer een goed gevoel over de wereld te geven.
AI-wetenschappers zien een oplossing in Shelleys boek. Frankensteins creatie wordt aan zijn lot overgelaten en ontspoort. Als scheppers, redeneren ze, moeten we onze technologieën de nodige aandacht, zelfs liefde geven. Dat zou het verschil uitmaken tussen de vooruitgang of de Apocalyps. Als je ook die metafoor doortrekt naar nalatige leiders, de drugsindustrie, vergeten oorlogen, is het een hoopgevende boodschap.
Onze volgende papieren editie kunt u verwachten op 1 november. Graag tot dan!
Laura Weeda
weeda@360international.nl
