Horen, zien, bezoeken.
TENTOONSTELLING | Lustobject of erotisch wezen
De tranen van Eros
Het surrealisme kennen we van Dalí, Magritte en Ernst – allemaal mannen. In De tranen van Eros in het Centraal Museum zijn nu ook de vrouwen aan de beurt. De tentoonstelling is samengesteld rond de Utrechtse schilder Johannes Moesman (1909-1988), de enige officieel erkende Nederlandse surrealist. Toen hij eind jaren twintig het surrealisme ontdekte, was hij meteen verkocht. Met als alibi dat de beelden uit het onderbewuste komen – en dat je er dus niks aan kan doen – greep hij de kans om zijn seksuele fantasieën in zijn schilderijen uit te leven.
Moesman hield van SM, hij had best ‘een mooie vrouw die ervan houdt’ willen martelen, zei hij in 1966. De vrouwen op zijn bizarre schilderijen hebben zelden een identiteit. Het gezicht is meestal afgewend, soms gemaskeerd en een enkele keer vervangen door iets anders, een sleutelgat of een zeeanemoon. De surrealisten hadden weinig oog voor de ongelijke positie van vrouwen binnen hun eigen beweging. De vrouw werd in hun kunstwerken beschouwd als een lustobject of behandeld als fetisj. In De tranen van Eros worden dit soort opvattingen tegen het licht gehouden. Én is er volop aandacht voor de vrouwen die actief waren binnen het surrealisme. Ook zij experimenteerden naar hartelust met erotiek en seksualiteit.
Leonor Fini schilderde zichzelf bijvoorbeeld met een naakte man aan haar voeten. Dorothea Tanning maakte ‘zachte sculpturen’ van textiel en pingpongballen, erotisch en verontrustend tegelijk. Daarnaast is er fijn erotisch werk te zien van hedendaagse kunstenaars als Sarah Lucas, Gillian Wearing, Paul Kooiker en Viviane Sassen.
Arjan Reinders
15 februari t/m 20 mei, Centraal Museum, Utrecht, centraalmuseum.nl
TENTOONSTELLING | Het veranderende platteland van Koolhaas
Rem Koolhaas: Countryside, The Future
Voor Rem Koolhaas was lange tijd geen wolkenkrabber hoog genoeg, maar na decennia van stedelijk triomfalisme richt hij zijn aandacht nu op het platteland. Koolhaas: ‘Het feit dat meer dan 50 procent van de wereldbevolking nu in steden woont, is een excuus geworden om het platteland te negeren.’ De ster-architect zegt verrast te zijn ‘door de intensiteit van de veranderingen die daar plaatsvinden’ en vindt dat het verhaal van deze transformatie te weinig wordt verteld. Daarom presenteert hij na jaren van onderzoek samen met een internationaal team van wetenschappers nu
Countryside, The Future in het Guggenheim in New York. De tentoonstelling behandelt urgente milieu-, politieke en sociaaleconomische kwesties als gevolg van radicale veranderingen in landelijke, afgelegen en verwilderde gebieden, oftewel de 98 procent van het aardoppervlak die niet door steden wordt bezet. Wat is de toekomst van het platteland?
AR
20 februari t/m 14 augustus, Guggenheim Museum, New York, guggenheim.org
CINEMA | Zwart licht
Black Light
Festival Black Light in EYE zet de schijnwerpers op de verbeelding van zwarte identiteit in film, van 1920 tot nu. Van Within Our Gates (1920, VS) en Almacita di Desolato (1986, Curaçao) tot Moonlight (2016, VS) en Tom Adelaar (2018, NL): de enorme variatielaat zien dat er niet één zwarte cinema is.
Met theater, dans, interviews en rondetafelgesprekken laten ‘gastcuratoren’ de ontwikkeling zien van zwarte personages op het witte doek, de rolmodellen en de stereotypen. Zo geeft Akwasi een spoken-wordperformance bij cultklassieker Dolemite. Black Light biedt een selectie van het gelijknamige programma dat curator Greg de Cuir Jr. samenstelde voor het filmfestival van Locarno: cultfilms, baanbrekende meesterwerken, iconische blaxploitationfilms uit de jaren zeventig en films van de belangrijkste regisseurs uit de black cinema. Aangevuld in EYE met klassiekers uit de Afrikaanse cinema en films uit Suriname en de Antillen. AR
6 maart t/m 15 april, EYE Filmmuseum, Amsterdam
HOFFNUNG
Beethoven schreef met An die ferne Geliebte, Wonne der Wehmut en An die Hoffnung meesterlijke liederen. Wereldberoemd bariton Matthias Goerne vertolkt ze samen met pianist Alexander Schmalcz in het Muziekgebouw aan ’t IJ.
24 februari, Muziek-gebouw a/h IJ, A’dam
Eclipse
De schilder George Stubbs is een fenomeen in Groot-Brittannië, het Mauritshuis toont hem nu voor het eerst in Nederland. In De man, het paard, de obsessie trekt een parade van prijswinnende paarden voorbij, waaronder Eclipse (1764-1789), het beroemdste renpaard aller tijden.
20 feb t/m 1 juni, Mauritshuis, Den Haag
Burning
Our World is Burning toont kunst uit de Golf, misschien wel de hipste kunstregio van dit moment, die voortdurend wordt beheerst door oorlogen en diplomatieke spanningen. Met topkunst over thema’s die ertoe doen, zoals het lot van Syrische vluchtelingen.
21 feb t/m 17 mei 2020, Palais de Tokyo, Parijs
