Agenda

VORMGEVING | Design van het kwaad

Design van het Derde Rijk
T/m 9 januari 2020, Design Museum Den Bosch

Zonder twijfel de meest ophefmakende tentoonstelling van het jaar: Design van het Derde Rijk in het Design Museum Den Bosch. De eerste grote overzichtstentoonstelling van design van het Derde Rijk ter wereld, met onder meer de Volkswagen Kever, de Olympische Spelen in 1936, de swastika, de affiches van Hans Schweitzer en de films van Leni Riefenstahl. De tentoonstelling is bizar genoeg onderdeel van de activiteiten rond 75 jaar bevrijding van de gemeente ’s-Hertogenbosch, en laat zien hoe vormgeving werd ingezet als propagandamiddel voor de kwaadaardige nazi-ideologie. Verschillende tegenstellingen komen aan bod, zoals zuiverheid en vernietiging, romantiek en technische vooruitgang. De nazi’s grepen bijvoorbeeld terug op een classicistische beeldentaal als symbool voor een nieuwe Duitse cultuur. Verschillende tijdschriften geven een beeld van het doelgroepenbeleid van de nazi’s: moeders en soldaten, jonge meisjes en internationale bezoekers, iedereen werd op een eigen manier aangesproken. De instructieboeken van de SS laten zien hoe precies ieder onderdeel van de beeldvorming rond de nazi’s werd ontworpen.

Bij de massabijeenkomsten werd niets aan het toeval overgelaten. Sinds de aankondiging van de tentoonstelling is er al veel om te doen. Zo zouden neonazi’s er een bedevaartsoord van willen maken. Museumdirecteur Timo de Rijk vindt het echter zijn plicht om te tonen wat design en kunst ook in slechte zin vermogen: ‘Je kunt maar beter proberen om de geschiedenis te begrijpen. En van het kijken naar een hakenkruis word je geen nazi.’  

FILM | Downtown Abbey

Serie ook naar de bioscoop
Vanaf 13 september in de bioscopen

De meest bekeken dramaserie van de laatste tien jaar is verfilmd: Downton Abbey, over het lief en leed van de aristocratische familie Crawley en hun bedienden. Vier jaar na de laatste aflevering zijn de familie Crawley en hun personeel terug, dit keer dus op het witte doek. De trailer belooft veel goeds. Op de eerste beelden is te zien hoe iedereen zich voorbereidt op onverwachts, hoog bezoek: de koning en koningin van Engeland komen namelijk langs. Het verhaal speelt zich af in 1927, een paar jaar na het einde van de tv-serie. Veel bekende gezichten doen mee. Zo keren Maggie Smith, Hugh Bonneville en Elizabeth McGovern allemaal terug naar het beroemde landgoed. Speciaal voor het koninklijke bezoek keert zelfs ex-butler Carson nog eenmaal terug in huize Downton Abbey. De populaire Engelse serie was zes seizoenen lang op televisie en won verschillende Golden Globes en Emmy’s.

THEATER | Freud

FREUD – regie Ivo van Hove
18 september t/m 30 november, Internationaal Theater Amsterdam

De nieuwe Ivo van Hove heet FREUD en is gebaseerd op een scenario voor een film over Sigmund Freud, eind jaren vijftig geschreven door de Franse filosoof Jean-Paul Sartre op verzoek van de Amerikaanse regisseur John Huston. Sartre portretteerde de jonge psychiater als een getormenteerde persoonlijkheid die de psychoanalyse haast tegen zijn wil ontdekte. Eén probleem: het script dat hij afleverde was goed voor zeven uur film. Huston herleidde de vele honderden bladzijden in 1962 tot een film van twee uur, tot grote ontevredenheid van Sartre. Van Hove is de eerste die het omvangrijke script van Sartre nu in zijn totaliteit ensceneert. Hij is vooral gefascineerd door Freuds confrontatie met zichzelf: ‘Freuds onderzoek naar de mens is ook een zelfonderzoek dat vanuit een hoge persoonlijke nood tot stand komt. Hij is iemand die zichzelf in de waagschaal werpt met alles wat hij heeft.’ FREUD is een coproductie met het Toneelhuis (Antwerpen), en naast acteurs van het ITA-ensemble spelen ook de leden van het Antwerpse theatercollectief FC Bergman mee.

Biblebelt

Bij ons in de Biblebelt geeft een beeld van de leefwereld en de geschiedenis van de bevindelijk gereformeerden. Wie zijn de mensen van de Biblebelt, hoe denken ze en wat zijn hun dilemma’s?

T/m 22 september, Museum Catharijneconvent, Utrecht

Nachtelijk Parijs

Brassaï stond bekend om zijn nachtelijke foto’s van Parijs in de jaren dertig, maar hij fotografeerde ook de high society, het ballet, de opera en vrienden, zoals Pablo Picasso, Salvador Dalí en Henri Matisse. Foam exposeert het eerste retrospectief van Brassaï in Nederland.

13 september t/m 4 december, Foam

Night Watching

In het Rijksmuseum is Night Watching te zien – een nieuwe filminstallatie van Rineke Dijkstra. In dit drieluik zie je veertien groepen mensen naar De Nachtwacht kijken. Het schilderij zelf blijft buiten beeld, alleen de reacties van bezoekers zijn geregistreerd.

T/m 3 december 2019, Rijksmuseum, Amsterdam

Samengesteld door Arjan Reinders