Horen, zien, bezoeken.
EXPOSITIE | Lichtgevend landschap
Daan Roosegaarde – Presence
T/m 12 januari 2020, Groninger Museum, groningermuseum.nl
Met Presence presenteert het Groninger Museum het eerste grote museale soloproject van Daan Roosegaarde, tot in China bekend om zijn innovatieve ontwerpen voor de openbare ruimte, waarin social design, kunst en (bio)technologie samenkomen. Roosegaarde typeert zijn werk zelf als ‘technopoëzie’: een mix van technologie en creativiteit waarbij de grenzen tussen alfa- en bètawetenschappen vervagen. In samenwerking met zijn team van ontwerpers en engineers onderzoekt hij thema’s als de relatie tussen mens en technologie, digitaal en fysiek, en tussen levende en niet-levende materie. Natuurfenomenen als lichtgevende kwallen en vuurvliegjes fascineren hem; het element licht speelt vaak een grote rol in zijn werk.
Zoals alles bij Roosegaarde is ook Presence nieuw, baanbrekend en interactief: het is een groot lichtgevend landschap dat door de aanwezigheid van bezoekers van vorm en kleur verandert. Aanraken, voelen en bewegen maakt je op een bijzondere manier bewust van je eigen aanwezigheid. In de ene zaal voel je je klein, in de volgende juist heel groot. Als vertrekpunt voor Presence nam Roosegaarde het beeld van de ecologische voetafdruk en de invloed van onze menselijke aanwezigheid op aarde: bezoekers laten sporen achter in de tentoonstelling, die na verloop van tijd weer verdwijnen en plaatsmaken voor nieuwe patronen. Ook de landschaps- en omgevingskunst uit de jaren zestig en zeventig vormde een bron van inspiratie. De interactie met Presence zorgt dat bezoekers op een symbolische manier doormaken waar het over gaat: onze impact op de wereld en onze rol daarin.
EXPOSITIE | Cobra was geen mannenclub
Nieuwe Nuances
T/m 1 december, Cobra Museum, Amstelveen, cobra-museum.nl
Het Cobra Museum wil het beeld van de Cobra-beweging als ‘mannenclub’ bijstellen. Nieuwe Nuances toont het werk van acht vrouwelijke kunstenaars in en rondom Cobra. Lotti van der Gaag en Ferdi zijn de bekendste, maar wie waren bijvoorbeeld Sonja Ferlov Mancoba en Else Alfelt?
Beide blijken lid te zijn geweest van Høst, een Deense kunstenaarsgroep die in 1948 onderdeel werd van Cobra. De dichter Edouard Jaguer noemde Alfelt ‘geen mak lammetje in het hol van de weerwolf’. De Nederlandse Cobra-tak vond haar werk naar verluidt ‘te abstract’. Ook Dora Tuynman is vrijwel onbekend gebleven, hoewel ze net als Van der Gaag volop deelnam aan het leven aan de Rue Santeuil in Parijs, waar ook Karel Appel, Constant en Bram Bogart werkten. De Duitse Anneliese Hager begon midden jaren dertig met het maken van fotogrammen. Slim, want daarbij kun je geen daglicht gebruiken en Hager werkte alleen ’s nachts als kunstenaar – overdag was ze huisvrouw.
BOEK | Luisterend oor
De boom met het oor
56 pag., Querido, singeluitgeverijen.nl
De boom met het oor is het nieuwe, langverwachte boek van Annet Schaap, die met Lampje (2017) een Gouden Griffel en ontelbare kinderharten veroverde – en dat van evenveel volwassenen. De boom met het oor is geïnspireerd op het muziekstuk Schilderijen van een tentoonstelling van Modest Moessorgski en gaat over een jongetje dat iets heeft ontdekt dat hij zó graag wil vertellen ‘dat het bijna uit hem barst’. Maar niemand heeft tijd om naar hem te luisteren. Wat de mensen echter niet weten, maar de dieren allemaal wel, is dat in de stam van de grootste boom in het park, zo halverwege, een oor zit. Een oor dat echt luistert.
De boom met het oor is een prachtig verhaal over opgroeien, luisteren en aandacht. Sensationeel zijn de oogstrelende illustraties van Philip Hopman (Jubelientje, Boer Boris), die zich voor zijn sfeervolle tekeningen van gebouwen en natuur, verkeerschaos en vogels in parken liet inspireren door de stad Barcelona. Hopman trekt alle registers open en zal beslist hoge ogen gaan gooien bij de jury van het Zilveren Penseel.
Homeland
A Journey to the Homeland van fotograaf Katharine Cooper geeft een indringend portret van witte Afrikanen, met een focus op hun kinderen, die worden meegevoerd door politieke en economische krachten die ze nauwelijks begrijpen.
T/m 13 oktober, Kunsthal, Rotterdam
Zonnebloemen
Het Van Gogh Museum wijdt zijn zomertentoonstelling aan een van Van Goghs wereldberoemde zonnebloemwerken. Deze waren oorspronkelijk blijkbaar veel feller dan hoe wij ze nu kennen. Dit wordt fraai geïllustreerd in een reconstructie door Charlotte Caspers.
T/m 1 sept., Van Gogh Museum, Amsterdam
DDR
In Voorbij de grenzen van de DDR observeert het Duitse fotografenechtpaar Ute en Werner Mahler de gewone mens die zijn leven leidt in slaperige voorsteden en vergeten volksbuurten. Juist door de lens van de Mahlers wordt deze persoon, dit leven, bijzonder.
T/m 22 sept., Fotomuseum Den Haag
Samengesteld door Arjan Reinders
