Horen, zien, bezoeken.
THEATER | Op de proef gesteld
Art
Nu in de theaters
In Art kruipen Waldemar Torenstra, Thijs Römer en Frederik Brom in de huid van vrienden Serge, Mark en Ivan, wier vriendschap flink op de proef wordt gesteld. Serge heeft een peperduur schilderij gekocht: een volledig wit doek met een paar witte vegen erop. Als hij zijn vrienden naar hun mening vraagt, volgt er een tsunami van ongezouten uitspraken en pijnlijke onthullingen.
Als de discussie steeds grimmiger wordt blijkt dat het hier, meer dan om de waarde van kunst, draait om de appreciatie van de ander, acceptatie, respect – en het gebrek eraan. Niet de kunst blijkt centraal te staan in dit stuk, maar de kunst van het onderhouden van een vriendschap.
Art is een van de succesvolste toneelstukken van de Franse schrijver Yasmina Reza. Sinds de première in 1994 in Parijs is het in dertig talen vertaald en onderscheiden met onder meer een Tony Award voor Best Play, en een Laurence Olivier Award voor Best Comedy.
Het stuk was ook te zien op Broadway en West End. Nu in een regie van Paula Bangels en vertaling van Coot van Doesburgh.
FOTOGRAFIE | Lust for life
Ed van der Elsken: Lust for life
T/m 6 oktober, Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, nederlandsfotomuseum.nl
Het Nederlands Fotomuseum heeft het kleurenwerk van straatfotograaf Ed van der Elsken van de ondergang gered en viert dit deze zomer met Lust for Life: de eerste overzichtstentoonstelling van zijn kleurenfoto’s. Geweldig nieuws, want Van der Elsken (1925-1990) was niet alleen een van de grootste Nederlandse fotografen, hij is bovendien populairder dan ooit. Dat bleek wel uit de enorme rijen voor het Stedelijk Museum Amsterdam, twee jaar geleden, toen daar zijn grote overzichtstentoonstelling De verliefde camera te zien was. Een jonge generatie heeft hem ontdekt als ultieme Instagrammer avant la lettre, een ontwapenende branieschopper die alles en vooral iedereen om hem heen vastlegde, van de geboorte van zijn eigen kind tot aan rituelen in Centraal-Afrika, als autodidact maar met een gulzigheid en overgave die ontzettend aanstekelijk is.
Het beroemdst is zijn fotoroman Een liefdesgeschiedenis in Saint-Germain-des-Prés (1956), over een groep gemarginaliseerde jongeren in Parijs – daklozen, verslaafden, drinkers, dolenden, scharrelaars – met wie Van der Elsken veel tijd doorbracht. Hij portretteerde ze in stemmig zwart-wit, maar Van der Elsken maakte ook ontelbare kleurenfoto’s. Alleen was het daar slecht mee gesteld: de kleurendia’s en -negatieven, 45.000 stuks, zaten onder de schimmel. In 2016 luidde het Nederlands Fotomuseum zelfs de noodklok: de schimmel moest per direct worden verwijderd, anders ging Van der Elskens kleurenwerk voorgoed verloren. Het museum ontwikkelde een speciale restauratiemethode om die ramp te voorkomen, met succes. Tegelijkertijd kwam hierdoor een schat aan onbekend fotomateriaal aan het licht, zoals van Fidel Castro die een speech houdt in Chili.
FILM | Maniakaal genie
Christo: Walking on Water
Nu te zien in de filmtheaters
In 2016 vlogen ze het internet over: luchtfoto’s van honderden, zo niet duizenden mensen die over een goudgeel wandelpad liepen alsof het de Ramblas was, alleen niet over land maar over water, om precies te zijn het Noord-Italiaanse Iseomeer. The Floating Piers was het nieuwste kunststuk van de Bulgaars-Amerikaanse kunstenaar Christo, wereldberoemd dankzij de ‘inpakkunst’ die hij met zijn vrouw Jeanne-Claude maakte. Samen verstopten zij onder meer de Pont Neuf in Parijs (1985) en de Berlijnse Rijksdag (1995) onder meters stof. Voor 2020 staat de Arc de Triomphe op de agenda. Met het drie kilometer lang waterwandelpad blies Christo, 84 inmiddels, een oud idee nieuw leven in. Over dit krankzinnige kunstproject maakte regisseur Andrey Paounov een geweldige documentaire. Van dichtbij zie je hoe Christo (maniakaal genie) en zijn team op de proef worden gesteld, en hoe dit hem en zijn vaste assistent c.q. verzorger Vladimir Yavachev tot waanzin drijft.
Menstruatie
De Britse kunstenaar Anish Kapoor verrast vriend en vijand met ‘menstruatieschilderijen’: voorstellingen van bloed dat uit wonden stroomt, of eigenlijk: uit vagina’s. Het werk roept gemengde reacties op: mag een man zich met dergelijke vrouwenkwesties bezighouden?
T/m 22 juni, Lisson Gallery, Londen.
Geheimtip
De Ateliers in Amsterdam geldt als een van de belangrijkste postacademische kunstopleidingen ter wereld. Slechts één keer per jaar mag het publiek komen kijken naar wat er voor kunst gemaakt wordt, deze keer een weekje langer dan normaal.
T/m 10 juni, De Ateliers, Amsterdam.
Luchtkokers
De kunst van Charlotte Posenenske (1930-1985) is radicaal democratisch: haar sculpturen kunnen volgens een aantal regels steeds opnieuw worden gemaakt – ook door anderen. Haar ‘luchtkokers’ van karton en andere materialen doken overal op. Minimalisme van het vrolijkste soort.
T/m 15 sep, Kröller-Müller Museum, Otterloo.
Samengesteld door Arjan Reinders
