Horen, zien, bezoeken.
TENTOONSTELLING | Verzet, emancipatie en strijd
Surinamers in Nederland: 100 jaar emancipatie en strijd
T/m 31 juli, The Black Archives, Amsterdam, theblackarchives.nl
Mitchell Esajas kreeg bekendheid als mede-organisator van het drukbezochte Black Lives Matter-protest op de Dam, maar hij is, samen met Jessica de Abreu en Miguel en Thiemo Heilbron ook een van de oprichters van The Black Archives. Dit is niet alleen een historisch archief, waar je boekencollecties kunt raadplegen uit de nalatenschap van zwarte schrijvers en wetenschappers, maar ook een plek waar tentoonstellingen en andere activiteiten plaatsvinden vanuit zwarte en andere perspectieven en over onderwerpen die elders vaak onderbelicht blijven. Zo toont de huidige, vanwege de coronacrisis verlengde expositie verborgen verhalen over de lange geschiedenis van emancipatie en strijd van Surinamers in Nederland.
Unieke archiefstukken, videobeelden en fotomateriaal belichten onder andere de eerste verenigingsactiviteiten van Surinamers in Nederland in het begin van de twintigste eeuw. Ook wordt stilgestaan bij de grote beweging tegen racisme en discriminatie in de jaren zeventig, toen bijvoorbeeld de Amsterdamse Nieuwmarktkrakers de Surinaamse Nederlanders steunden, die door de gemeente in goedkope pensions werden gepropt en vanwege de slechte omstandigheden daar een flat in de Bijlmer gingen kraken. Er is aandacht voor Srefidensi Dey, de Surinaamse onafhankelijkheidsdag op 25 november, die vol overgave wordt gevierd: mensen trekken traditionele creoolse kleren aan, gaan de straat op en feliciteren elkaar. Ook onthult de expositie verhalen over Surinamers in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en legt ze uit hoe het kan dat Surinaamse woorden als faka, affoe en yusu vandaag de dag zo populair zijn geworden.
MUZIEK | Hier en nu
Run the Jewels, RTJ4
Gratis te downloaden via o.a. runthejewels.com
Begin juni ging een emotionele speech van rapper en activist Killer Mike viral, een van de sterkste en aangrijpendste reacties op de moord op George Floyd. Killer Mike, die eigenlijk Michael Render heet, vraagt al jarenlang met enorme bezieling en empathie aandacht aandacht voor anti zwart politiegeweld en institutioneel racisme in Amerika. Hij doet dat onder meer als helft van het succesvolle hiphopduo Run the Jewels, dat hij in 2013 samen met rapper El-P begon en dat excelleert in opzwepende albums vol spijkerharde oldskool rap. Hun nieuwste, vierde album, RTJ4, stond gepland op 5 juni, maar als reactie op alle gebeurtenissen is het twee dagen eerder al gratis online gezet. De beats zijn overdonderend, de raps rauw en verbeten, en over het hele album is kritiek te horen op structureel racisme, armoede en op de media. De perfecte reflectie van het hier en nu.
FILM | Terug naar Vietnam
Da 5 Bloods (Spike Lee)
Te zien op Netflix
In Spike Lee’s nieuwe film Da 5 Bloods, te zien op Netflix, keren vier Afro-Amerikaanse veteranen terug naar Vietnam om het stoffelijk overschot van Norman (de vijfde ‘Blood’) op te halen, de leider van de hechte groep soldaten destijds. Maar ze hebben nog een motief om de Vietnamese jungle in te duiken: tijdens de oorlog vonden ze een kist met goudstaven, die ze in het oerwoud hebben begraven. Het vooruitzicht van de rijkdommen dreigt de groep steeds meer uit elkaar te drijven.
Da 5 Bloods is een experimentele film: de beeldverhoudingen veranderen constant, de veteranen zien er in flashbacks niet jonger uit, en er komen archiefbeelden voorbij van Martin Luther King, Mohammed Ali en Malcolm X, en van de vele gruwelen die de Amerikanen in Vietnam pleegden. Met Da 5 Bloods laat Lee in zijn eigen woorden zien ‘hoe haat ontstaat’. Tegelijk is het een intrigerende hommage aan alle jonge Afro-Amerikaanse mannen die voor de VS vochten, en legt het en passant ook de trauma’s van de Vietnamese bevolking bloot.
PARADE
Beyoncé verraste haar fans op 19 juni, de dag waarop in de VS het einde van de slavernij wordt herdacht, met het nummer ‘Black Parade’. Perfect om mee te zingen op Black Lives Matter-evenementen, maar ook op zomerfeestjes.
Nu te luisteren op o.a. Spotify en iTunes
ZACHTE G
Dat feminisme en anti-racisme niet louter randstedelijke aangelegen-heden zijn, bewijst Fufu en dadels, een podcast over ‘intercultureel zusterschap’ buiten de grote steden, door vier Eindhovense millennials. Het motto van hun podcast: ‘Vrijgevochten met een zachte g’.
Te luisteren via Spotify
TUINEN
Aan de hand van het werk van negen Indonesische kunstenaars belicht de tentoonstelling On the Nature of Botanical Gardens hoe de koloniale zoektocht naar producten, winst en macht wereldwijd de context vormde voor de oprichting van botanische tuinen.
T/m 16 augustus, Framer Framed, Amsterdam
Samengesteld door Arjan Reinders
