Wat gebeurt er met het nageslacht van de Zweedse jihadisten die in Syrië zijn gearresteerd? Dat verdient beter dan de ballingschap of de gevangenis die hun ouders in het vooruitzicht is gesteld, vindt deze commentator.
Ja, hoor, het is zover: Islamitische Staat legt het loodje. Rest een onmogelijke missie, namelijk het opvangen van de buitenlandse strijders die terug willen naar hun land van herkomst. Al laten sommigen het hoofd hangen, velen hebben nog niets van hun fanatisme verloren, en hun wrok en haat jegens de liberale democratie waaraan ze alles te danken hebben is alleen maar vertienvoudigd.
Sommigen zijn zodanig gehersenspoeld dat ze nog steeds geloven dat ze naar het paradijs zullen gaan. Neem alleen maar het geval van het Zweedse IS-lid Lisa Andersson, die zich schuldig heeft gemaakt aan gruweldaden en uiteindelijk door de Koerden is gearresteerd en geïnterneerd in een kamp. Ze klaagt dat ze haar gezicht niet kan ontbloten zonder te worden mishandeld door de andere IS-vrouwen die in het kamp worden vastgehouden. Met andere woorden: mevrouw vindt dat ze zoiets niet verdient.
Onmogelijke missie. Als je dit soort getuigenverklaringen leest, kom je in de verleiding het Oude Testament erbij te halen en haar hetzelfde lot toe te wensen als de slachtoffers van de terroristische groepering. Waarom zou Zweden ook maar een vinger voor haar moeten uitsteken?
Verscheur haar paspoort! Laat IS doodvallen! Sommigen vinden zelfs dat je alleen de kinderen van de slachtoffers moet helpen, en niet die van de moordenaars; zij vinden de kleine Jezidi’s meer waard dan het ‘jihadistengebroed dat is geworpen door de teven van IS’. Men laaft zich aan de oerzonde. Maar dit soort redeneringen onttrekt zich volledig aan de realiteit.
Je moet de terroristen niet straffen door hun kinderen bewust te laten lijden
Want als Zweden de IS-terroristen moet opnemen, is dat niet omdat we hen belangrijker vinden dan anderen, maar omdat ze Zweedse staatsburgers zijn en we daarom verantwoordelijkheid voor hen dragen tegenover de rest van de wereld. Ja, we worden met een onmogelijke missie geconfronteerd. Des te onmogelijker omdat Zweden lange tijd met de armen over elkaar heeft toegekeken.
Meer dan driehonderd Zweden zijn afgereisd naar Syrië om zich aldaar aan te sluiten bij IS, de helft is al teruggekeerd en degenen die niet dood zijn zouden op dit moment proberen om terug te komen. We wisten dat die dag zou aanbreken. Maar de grenscontroles zijn verslapt in plaats van verscherpt, er is te weinig mankracht en het personeel is onvoldoende getraind.
De Franse methode – het leger sturen om de vermoedelijke Franse terroristen te elimineren en de kinderen te repatriëren – past niet in de Zweedse juridische traditie. De Britse methode – de terroristen hun nationaliteit ontnemen – is alleen van toepassing op mensen met een dubbele nationaliteit, en bovendien staat de Zweedse wet zoiets niet toe. Aan de Noorse wet-geving die wij hebben overgenomen – straf op het lidmaatschap van een terroristische organisatie – hebben we ook niets, omdat ze pas deze herfst ingaat en niet met terugwerkende kracht. Hetzelfde geldt voor de Zweedse wetgeving die buitenlandse reizen met terroristische doeleinden verbiedt. Ook die komt te laat.
Wat Zweden kan doen, legaal en legitiem, is weigeren volwassenen te helpen die willen terugkeren uit Syrië. Maar je moet de terroristen niet straffen via hun kinderen door ook die bewust te laten lijden. Ze zijn al getraumatiseerd, gehersenspoeld en beroofd van hun kindertijd.
Het zal moeilijk zijn de IS-terroristen die terugkeren naar Zweden gerechtelijk te vervolgen, moeilijk om te bewijzen wat ze hebben gedaan in de hel en de chaos die ze duizenden kilometers hiervandaan hebben ontketend. Moeilijk om hen in de gaten te houden en terroristische acties op Zweeds grondgebied te voorkomen. Moeilijk om hun kinderen weer in de maatschappij te laten integreren. Maar we moeten alles doen wat in ons vermogen ligt.
Een andere mogelijkheid is er niet. Want als we onze wraakzucht botvieren en dezelfde wreedheid aan de dag leggen tegenover IS en zijn kinderen als IS tegenover de wereld aan de dag heeft gelegd, worden we zelf monsters.
Auteur: Lisa Magnusson
Dagens Nyheter | Stockholm

