botbreuken en dure operaties wat sommige mannen overhebben voor seks


‘Incels’ zijn mannen die onder het mes gaan om hun kaaklijn te verbreden en hun datingprofiel te verbeteren. Op fora laten ze zich haatdragend uit over vrouwen en over ‘Chads’, oftewel mannen die tonnen verdienen en supermodellen daten. 

Keuze uit het archief

Twee weken geleden verscheen op de website van The Guardian een artikel over het feit dat cosmetische ingrepen onder jonge mannen mainstream zijn geworden door sociale media.
New York Magazine beschreef de opkomst van dit fenomeen al in 2019: jonge mannen, soms zelfs tieners, die ontevreden zijn met hun ‘seksuele marktwaarde’ en onder het mes gaan of bepaalde oefeningen doen om hun kaaklijn beter te laten uitkomen. Een deel van hen vindt elkaar op vrouwonvriendelijke fora en socialemediakanalen en uit daar zijn gal over een maatschappij waarin minder aantrekkelijke mannen aan het kortste eind trekken.

Truth4lie was 27 jaar en depressief en woonde na een jaar in een psychiatrische kliniek te hebben doorgebracht vanwege een zelfmoordpoging in een studentenflat, toen een vriend hem The Game liet zien, de gids met versiertips van Neil Strauss. Samen oefenden ze openingszinnen uit het boek, die ze later wilden uitproberen op meisjes in nachtclubs. ‘Wil je me zoenen? Ik heb toch niet gezegd dat dat mocht?’

In het echte leven werd Truth4lie nerveus van versierkunst. Volgens één tip zou bij binnen drie seconden nadat hij een vrouw had gezien een gesprek met haar moeten aanknopen, maar voor hem was dat alsof hij examen moest doen. Toch probeerde hij de technieken een paar jaar lang uit, met wisselend succes. Uiteindelijk ontdekte hij een forum, ‘Sluthate’, waar anonieme mannen elkaar troffen om ‘het nut van versiertechnieken te ontkrachten’. Een bezoeker beschreef in een post hoe hij uiteindelijk had beseft dat het niets uitmaakte wat hij tegen een vrouw zei, vanwege zijn uiterlijk. Deze bezoeker had een selfie geüpload, waarin hij de spot dreef met de gebreken in zijn gezicht. De anderen prezen hem hem omdat hij ‘de zwarte pil had geslikt’, code voor het tragische besef laten doordringen dat je lelijk bent. Lelijke mensen, en vooral lelijke mannen, zo zeiden de forumdeelnemers, zijn voorbestemd om een ongelukkig leven te leiden en eenzaam te sterven.

Lelijke mensen, en vooral lelijke mannen, zo zeiden de forumdeelnemers, zijn voorbestemd om een ongelukkig leven te leiden en eenzaam te sterven

Truth4lie raakte buiten zichzelf van opwinding toen hij dit las. In de psychiatrische kliniek hadden therapeuten hem verteld dat zijn depressie en angsten voortkwamen uit onderdrukte trauma’s in zijn kindertijd. Tijdens therapiesessies had hij de momenten herleefd dat hij slaags raakte met zijn vader en de keer dat hij zijn zus een klap tegen haar hoofd had gegeven. Cognitie bepaalt emoties, hadden de therapeuten tegen hem gezegd. Door zijn manier van denken te veranderen kon hij zijn gedrag veranderen. Maar stel nu dat zijn problemen niet binnenin hem zaten, maar aan de buitenkant? Je uiterlijk verander je niet door anders te gaan denken; en ook kun je niets doen aan de wreed oppervlakkige wereld waarin alles om uiterlijk draait. Dat besef was tegelijkertijd afschuwelijk en geweldig, alsof er eindelijk iemand was die hem de waarheid vertelde over hemzelf na een leven waarin mensen alleen maar hadden gedaan alsof hij de moeite waard was.

‘Ik word gek van het verschil tussen een spiegelbeeld en een niet-gespiegeld beeld van mezelf,’ tikte hij op een avond, nadat hij urenlang bezig was geweest zijn selfies te vergelijken met zijn spiegelbeeld. ‘Ik zie alles wat asymmetrisch aan me is… hoe kan dat alleen in mijn hoofd zitten?’

Body Dysmorphic Disorder

Volgens vrienden en familieleden leed hij aan Body Dysmorphic Disorder, oftewel lichaamsdysmorfie, een stoornis in lichaamsbeleving waaraan volgens de Internationale OCD Foundation (organisatie ter ondersteuning van mensen met een dwangstoornis) een op de vijftig mensen lijden. In de psychiatrische handboeken wordt deze stoornis beschreven als een obsessie met uiterlijke gebreken die je zelf wel ziet, maar die voor anderen niet zichtbaar of opvallend zijn. Maar voor de andere bezoekers van het forum waren de onvolmaaktheden van Truth4lie overduidelijk: een zwakke kaaklijn, een vrouwelijke neus, een geringe lengte, dunner wordend haar. Hun constateringen verklaarden voor Truth4lie waarom hij er niet bij had gehoord op de middelbare school, waarom zijn ex niet van hem hield, waarom vrouwen naar wie hij op straat keek geen oogcontact maakten.

Een tijdlang had Truth4lie pogingen gedaan een boek te schrijven over zijn periode in de psychiatrische kliniek. Hij had Camus gelezen, die zei dat het leven op zichzelf geen zin heeft. Hij dacht na over de nihilistische theorieën die werden gedebiteerd op de forums waar hij kwam. Hij ontdekte termen als ‘one-itis’, een obsessieve verliefdheid waaraan sommige mannen ten prooi vallen en ‘hypergamie’, een evolutionair principe dat vrouwen ertoe aanzet om een partner te zoeken die een hogere status heeft dan zijzelf. In een post-monogamiesamenleving betekent dit dat een klein percentage genetisch superieure alfamannen de meeste heteroseks in de wacht sleept. Er waren infographics die dit idee ondersteunden, Tinder-onderzoeken met exacte data. En dan was er ook nog de biologie: zo’n beetje alles in het leven is genetisch bepaald, betoogden de gebruikers van het forum, en dus ook de narigheid van mensen zoals hij.

De mensen die deze berichten op fora postten, schreven hun problemen toe aan de groeiende maatschappelijke macht van vrouwen. Vroeger trouwden niet-werkende vrouwen uit behoefte aan vastigheid; tegenwoordig draaiden vrouwen vanaf hun twintigste rondjes in de ‘pikken-draaimolen’ van de meest sexy mannen die ze maar konden krijgen, en namen ze pas genoegen met een lelijke of niet al te knappe man wanneer ze oud en versleten, oftewel boven de dertig waren. En zelfs dan kon je van vrouwen nauwelijks loyaliteit verwachten. Ze werden overladen met aandacht op datingsites, rechters in echtscheidingszaken kozen partij voor hen, ze werden in de watten gelegd via diversiteitsinitiatieven in het bedrijfsleven: vrouwen waren de bevoorrechte klasse geworden. Onderwerpen als de loonkloof, zwangerschapsdiscriminatie of seksueel geweld kwamen op de fora nauwelijks of hooguit grappend ter sprake.

‘Truth4lie’ was een vroege gebruikersnaam; in de jaren daarna had hij ook andere gebruikt. Zijn depressie duurde tot hij ruim over de dertig was. Hij begon een online uitgeverij en ging bij zijn ouders wonen in een klein Nederlands dorp, waar hij bijna niemand kende. Vrijwel elke dag werkte hij vanuit huis, liet berichten achter op fora en kleedde zich dan uiteindelijk aan – leren jack, gescheurde spijkerbroek, leren handschoenen zonder vingers – om een wandeling door het dorp te maken, waarbij hij stilletjes bijhield hoeveel mensen hem aankeken of zijn glimlach beantwoordden.

‘Elke keer als ik lang een kinderwagen kom, walg ik bij de gedachte dat zij haar lichaam heeft verpest en ervoor heeft gekozen om zich met een andere man voort te planten’

De aanblik van bepaalde vrouwen begon hem te storen. Toen een vrouw die hij in dienst nam, mooi bleek te zijn, fulmineerde hij online: ‘Sinds vandaag werkt er een 8/10-vrouw voor me. Ik ga haar verschrikkelijk op haar kop zitten. Reken maar: ik ga haar zelfvertrouwen totaal afbreken.’ Ook vrouwen met een baby maakten hem woedend. ‘Elke keer als ik lang een kinderwagen kom, walg ik bij de gedachte dat zij haar lichaam heeft verpest en ervoor heeft gekozen om zich met een andere man voort te planten’, schreef hij. Andere gebruikers antwoordden met plaatjes: boze worstelaars, een kraaiende Nic Cage. ‘Het enige waar ik niet de pest aan heb is als ik een vrouw voor haar zoon zie zorgen’, schreef een gebruiker onder de naam Biebercel.

De mensen die berichten postten op deze fora noemden zich ‘incels’, een afkorting voor ‘involuntary celibate’ (ongewild celibatair). Een forum waar Truth4lie aan deelnam – Lookism, de opvolger van Sluthate – heeft 10.000 geregistreerde gebruikers. Ze zaten ook op andere websites (incels.me, incels.co, r/braincels), al is het onmogelijk te achterhalen wie er op meerdere accounts post. Incels noemden vrouwen als de vrouw die Truth4lie in dienst had genomen ‘Stacies’. Ook voor alfamannen hadden ze een naam. Dat waren ‘Chads’.

Je weet wel, die mannen die ‘dag en nacht worden opgehemeld om hun superieure genen, die tonnen verdienen, krankzinnige hoeveelheden erkenning krijgen, zich nooit zorgen hoeven te maken over de huur of dat soort onzin; zij denken alleen maar aan de volgende rugbywedstrijd en aan thuiskomen en dan een triootje doen met twee supermodellen, supermodellen die al beginnen te braken bij het idee dat jij hen zou aanraken.’ Zo omschreef een incel met Pepe the Frog als avatar wat een Chad was, en hij plaatste er een foto bij van de mannelijke topmodellen Lucky Blue Smith en Jordan Barrett backstage bij een modeshow van Balmain.

De vrienden van Truth4lie hadden een gloeiende hekel aan Chad maar ze wisten ook zeker dat hun eigen leven er een stuk op vooruit zou gaan als ze op de een of andere manier Chad konden worden. Ze probeerden ‘gymcelling’ en ‘steroidmaxxing’ (inceltaal voor bodybuilding en het slikken van steroïden). Ze probeerden ‘jelqing’ (penisverlengende oefeningen) en ‘mewing’ (op hard voedsel kauwen om grotere kauwspieren te krijgen, wat volgens de Britse orthodontist Mike Mew de kaaklijn zou versterken). Ze deden fitnessoefeningen voor hun gezicht om dat een andere vorm te geven. Ze doken in de huidverzorging.

Gephotoshopte selfies van Lookism.
Gephotoshopte selfies van Lookism.

De ware meesterkunstenaar

Sommigen wilden meer structurele verbeteringen. Naar hun idee kwam het niet zozeer door pafferig vlees of een pokdalige huid dat incels unfuckable waren, maar door hun botten. Hun strijd ging tegen het collageen dat bot had gevormd in de baarmoeder van hun moeder, het calciumfosfaat dat hele beschavingen, misschien zelfs zielen, kon overleven – of de genenpoel uitgewerkt kon worden. ‘Het verschil tussen een Chad en een incel is een paar millimeter bot,’ aldus een meme.

Wie zijn schedel en skelet wilde veranderen, moest daar veel geld en veel pijn voor over hebben. Er waren operaties voor nodig. Sommige incels deden jarenlang research naar behandelmogelijkheden. Steeds vaker kwamen ze uit bij één naam: Barry Eppley, cosmetisch en reconstructief chirurg in de Amerikaanse staat Indiana.

‘Ik had een droom: dat ik de grote dokter Eppley zou ontmoeten’, schreef Truth4lie in een van de ruim 1100 posts op Lookism waarin deze arts voorkomt. ‘Uiteindelijk heb ik de man ontmoet, de ware meesterkunstenaar, een superieur mens. Hij zou gelijkgesteld moeten worden met mensen als Mandela, Shakespeare. Luther King, Descartes en Moeder Theresa. Hij is de Einstein van de esthetiek’, schreef hij. ‘Hij heeft het leven van duizenden incels ten goede veranderd.’

Bij onze kennismaking in zijn praktijk in Carmel, een voorstad van Indianapolis, zegt dokter Barry Eppley dat hij nog nooit van incels heeft gehoord. Dat verbaast mij. Hoe kan iemand incelberoemdheid worden zonder het zelf te weten?

Aan de muren van zijn spreekkamers hangen zwart-witfoto’s van mooie mensen. De mannen hebben jukbeenderen die als een klif boven hun ingevallen wangen uitsteken. Ze hebben een brede, scherpgetekende kaaklijn, alsof die met een gradenboog is getrokken. Ze hebben lange wimpers en volle lippen die nooit lachen.

‘Ik noem het de mannenmodellen-look,’ zegt Eppley, terwijl hij op zijn rechterhand steunt en met zijn linker gebaart. Hij is 63 jaar en draagt een paisley-stropdas, leren instappers en een witte jas en praat met een schalkse nonchalance. ‘Scherp getekende gelaatstrekken, een hoekig, gebeeldhouwd gezicht. Het is al sinds mensenheugenis de standaard. Nu is er een praktische manier om dat ook te krijgen.’

Testikelvergrotende implantaten

Cosmetische chirurgie bij mensen die zich man voelen is in de VS tussen 1997 en 2015 met 325 procent gestegen, volgens de American Society for Aesthetic Plastic Surgery. Eppley, die behalve in plastische chirurgie ook gespecialiseerd is in kaak- en maxillofaciale chirurgie, is een van de weinige artsen die zich expliciet op jonge mannen richten, met behandelingen die niet bedoeld zijn om het verouderingsproces te vertragen, maar om gezicht en lichaam te veranderen. Het is een groeiende markt: patiënten komen van over de hele wereld naar hem toe, op zoek naar iets wat hun plaatselijke chirurg niet doet, vaak een behandeling die Eppley zelf heeft ontwikkeld. Hij voert zo’n 450 operaties per jaar uit – acht tot tien per week.

Zijn eerste op maat gemaakte gezichtsimplantaat bracht hij aan toen hij nog hij verbonden was aan de medische faculteit van Indiana University, waar hij in het plaatselijke ziekenhuis praktiseerde als plastisch chirurg. Een monteur uit Terre Haute verlangde een stevigere kaak – en wilde zelf bepalen hoe die eruit moest zien. Samen maakten Eppley en hij een model van klei. Nu ontwerpt Eppley op de persoon toegesneden kaken met behulp van CAD, de software die door architecten en ingenieurs wordt gebruikt. ‘Sommige mensen noemen mijn praktijk misschien risicovol,’ zegt hij, ‘maar het is alleen onverstandig om het te doen als je niet de juiste achtergrond hebt, niet op de universiteit werkt en geen ervaring hebt met transplantaties, complexe gevallen en deze dingen, die 99 procent van de plastisch chirurgen nooit hebben gedaan.’ (Met ‘transplantaties’ bedoelt hij een type weefseltransplantatie dat wordt uitgevoerd bij hersteloperaties na een trauma.)

Tot het scala van behandelingen dat Eppley uitvoert horen onder andere het verbreden of versmallen van schouders (waarbij de sleutelbeenderen worden gebroken en gereconstrueerd), driehoeksspier- en quadricepsimplantaten en ribverwijdering. Zo’n 10.000 blogposts op zijn website geven pragmatisch antwoord op vragen van patiënten: ‘Bestaan er nekspierimplantaten?’ Dat kan. ‘Kan mijn gezicht zo worden veranderd dat het op iemand anders lijkt?’ Misschien, foto’s nodig. ‘Ben ik met 57 jaar te oud voor een schedelhervorming?’ Hij heeft patiënten gehad die over de 70 waren. ‘Wat is de maximale maat van testikelvergrotende implantaten?’ De grootste die Eppley tot nu toe heeft ingebracht is zeven centimeter in doorsnee.

Culturele normen

Als we op een zaterdag in zijn lege praktijk zitten, laat hij me er een zien. ‘Je haalt de bestaande testikel eruit via een kleine incisie,’ legt hij uit met het enthousiasme van een knutselaar. ‘Dan nemen we ons kleine wikkeltje. Slim ontwerp. Eh, het is moeilijk te beschrijven.’ Hij geeft me een klompje rubberachtig silicone. Het is zo groot dat ik mijn vingers er niet om heen krijg en voelt aan als fijn zand. ‘Dan stoppen we hem er weer in. Waar het om gaat is dat je iemands testikels twee keer zo groot maakt.’

Eppley noemt het de ‘kokkelschelp’. Urologen gebruiken meestal implantaten die gemaakt zijn van een zoutoplossing voor patiënten die een testikel zijn kwijtgeraakt als gevolg van kanker. Eppley heeft een manier verzonnen om het gevoel te verbeteren en zo mannen te bedienen van wie de testikels nog functioneren. ‘Alle esthetische chirurgie komt voort uit reconstructieve chirurgie,’ zegt hij. ‘Zoals bij alles in het leven pas je gewoon de ene situatie toe op de andere.’

Waarom een patiënt testikels ter grootte van een dinosaurus-ei zou willen, weet Eppley niet precies. Maar dat geldt voor veel van zijn behandelingen, die hij vaak speciaal op verzoek van een patiënt ontwerpt. Als zijn praktijk een leus had, zou die luiden: ‘Het maakt ons niet uit waarom je het wilt.’ ‘En ik vermoed dat patiënten naar mij toe komen omdat ze weten dat ik hun dat niet zal vragen. Ik zie het niet als mijn taak om een oordeel te vellen,’ zegt hij

Dat gold zeker in het geval van Eppleys beroemdste patiënt, Pixee Fox, een model en lichaamskunstenares uit Zweden. Zij zette zijn praktijk internationaal op de kaart nadat Eppley haar had geholpen haar droom om een ‘levend stripfiguur’ te worden, te realiseren. Hij gaf haar een ‘wespentaille’, door de buitenste helft van ribben 10, 11 en 12 te verwijderen. Sindsdien heeft Eppley honderden ribben verwijderd voor middelversmallingen. De techniek is afkomstig van het oogsten van bot voor neuscorrecties en kaakreconstructies, maar dan met kleinere, slim geplaatste incisies.

De patiënten die voor een ribverwijdering bij hem komen zijn vaak transgender, en willen meestal ook meteen heupimplantaten. Transgender vrouwelijke patiënten vormen 10 tot 15 procent van zijn praktijk. Hij voert bij zo’n 25 patiënten per jaar een operatie uit om het gezicht vrouwelijker te maken. Het aantal operaties om een gezicht mannelijker te maken is veel groter – die voert hij jaarlijks bij meer dan honderd patiënten uit – en dat zijn, op een enkeling na, altijd cisgender mannen.

Eppleys cliënten komen van over de hele wereld en daarom verloopt zijn eerste contact met hen meestal via een videoconsult. Ik kijk toe hoe hij een stuk of vijf chatgesprekken voert. Eén patiënt heeft een misvorming aan de schedel, een andere heeft een zeldzaam type weefseldegeneratie, enkelen willen een ‘mannelijkere’ neus- en hoofdvorm.

‘Wat maakt een hoofdvorm mannelijk?’ vraag ik. Dat blijkt ervan af te hangen aan wie het hoofd toebehoort. Onlangs heeft een patiënt gevraagd om een meer hoekige schedel die in een punt uitliep; een andere vroeg precies het tegenovergestelde, namelijk of Eppley zijn schedel die van nature puntig was, wilde afronden. De eerste patiënt was zwart en de tweede wit; Eppley vermoedt dat het verschil te maken had met culturele normen. Enkele Eppley-specialiteiten – zoals een bredere kaak of prominente wenkbrauwen – zijn universeel mannelijk, het zijn trekken die in de puberteit onder invloed van het hormoon testosteron ontstaan. Andere zijn willekeurig. Zo is de mode-industrie volgens Eppley verantwoordelijk voor de populariteit van hoekige jukbeenderen à la het mannelijke fotomodel. Dankzij zijn op maat gemaakte implantaten kan hij sneller trends volgen dan andere chirurgen, die meestal standaardmodellen gebruiken.

Terwijl Eppley met zijn patiënten praat, zit zijn vrouw Andréa, de bedrijfsleider van de praktijk, in hun gezamenlijke kantoor aan een spreadsheet te werken. Zij doet de financiën; Eppley wil zo weinig mogelijk weten over de kosten van de behandelingen die hij uitvoert. Andréa heeft een kort blond kapsel, een gezicht zonder rimpels en fantastisch hoge jukbeenderen (‘Die zijn genetisch,’ zegt ze). Volgens haar heeft er de laatste tijd een verschuiving plaatsgevonden in het type gezicht waar mannelijke patiënten om vragen. Dat is nog steeds wel mannelijk, maar ze willen nu ook iets vrouwelijks hebben. ‘Ze willen die adembenemende beenderstructuur, maar met prominente, volle lippen,’ zegt ze. ‘Veel mensen kiezen voor een meer androgyn uiterlijk.’

Bij een volgend bezoek aan Eppleys kliniek maak ik kennis met Matthew, 31, die vanaf de oostkust is gekomen voor een controle van zijn derde kinimplantaat en mondverbreding door Eppley. Hij vraagt me om zijn achternaam niet te vermelden. ‘Iedereen begrijpt dat vrouwen tegenwoordig onder druk staan om er op een bepaalde manier uit te zien, maar als je een man bent, word je er toch op aangekeken als je iets aan jezelf laat doen,’ zegt hij.

Matthew is geen incel. Hij weet wel wat dat is – hij is hun forums tegengekomen terwijl hij research deed naar Eppley en vond dat ze heel ‘vernederend ’ tegenover vrouwen waren. Hij is biseksueel en hoopte dankzij cosmetische chirurgie meer contacten te krijgen. In zijn ogen is dit een normale, zij het dure, vorm van lichaamsverbetering, net als op dieet gaan. Hij wil ook beroemd worden: ‘Ik raakte geobsedeerd door veel modellen van mijn leeftijd die zo’n scherp afgetekende beenderstructuur hadden,’ vertelt hij. Dat gold vooral voor één model, Colton Haynes uit Teen Wolf; diens eentonige stem deed Matthew sterk denken aan zijn eigen stem. Haynes had niet gestudeerd, terwijl Matthew een master in techniek heeft. ‘Die mensen hebben zoveel volgers op Instagram,’ zegt Matthew, ‘en dan denk je: waarom kan ik niet zoveel volgers hebben?’

‘Ik ben nu echt tevredener over mijn uiterlijk,’ zegt hij, al is zijn leven bepaald niet veranderd

Matthew heeft stralend blauwe ogen met lichte wimpers en, dankzij de behandelingen, een brede kaak en geprononceerde kin. ‘Ik ben nu echt tevredener over mijn uiterlijk,’ zegt hij, al is zijn leven bepaald niet veranderd. Hij woont nog bij zijn ouders en werkt bij elektronicagigant Best Buy, oorspronkelijk omdat hij geld wilde sparen voor zijn operatie. Nu wil hij nieuwe behandelingen ondergaan, zoals een operatie aan wat in zijn ogen een bobbel op de punt van zijn neus is, die ik niet zie.

De meeste patiënten van Eppley zijn na één keer tevreden met hun resultaat, volgens Eppley zelf. Maar gevallen als dat van Matthew komen vaker voor. Zo’n 25 procent van zijn operaties is een aanpassing van zijn eigen werk of dat van een andere arts. Dat percentage is hoger dan bij de meeste artsen, omdat implantaten vaak meer aanpassingen vragen dan andere typen behandelingen. Eppley wijst ook zelden iemand af als hij denkt dat hij veilig en effectief kan opereren, ook wanneer blijkt dat een patiënt zelf een heel andere kijk op een bepaald ‘gebrek’ heeft dan andere mensen. ‘Hij is zelf de baas over zijn verschijning,’ zegt Eppley over Matthew. ‘Iemand anders zegt misschien: “Wat maakt het uit, het puntje van mijn neus?” Maar voor hem is het belangrijk.’

Rond 2014 begonnen incels op Sluthate de resultaten van Eppley te bespreken. Ze waren vooral geïnteresseerd in de op maat gemaakte gezichtsimplantaten die Eppley had ontwikkeld met een team technici van het bedrijf 3D Systems in Colorado. Deze worden vervolgens gemaakt, meestal van silicone, door het Californische bedrijf Implant Tech. Patiënten zijn tot op de millimeter betrokken bij het proces.

Als ik Eppley een incelforum laat zien, lijkt hij aanvankelijk in de war te raken van de anonieme gebruikersnamen. We kijken naar een serie posts van een gebruiker die zich Saiyan noemt en die foto’s heeft geplaatst van de ontwerpen voor zijn Eppley-jukbeenimplantaten en selfies van na de operatie. Eindelijk dringt het zo te zien bij Eppley door: ‘Die patiënt heeft meer gedaan om dat type implantaten te promoten dan wie ook die ik ken,’ zegt hij. Hij heeft verzoeken gekregen van tientallen patiënten die speciaal naar de foto’s van Saiyan verwezen. Hij had geen idee gehad waar ze die vandaan hadden.

‘Indianapolis is niet bepaald een centrum van plastische chirurgie,’ zegt Eppley. ‘Deze praktijk is alleen mogelijk omdat mensen echt een enorme hoeveelheid research doen, vaak zijn patiënten eerst op heel veel forums zijn geweest.’ Zijn medewerkers plaatsen vaak berichten vanuit de operatiekamer op YouTube en Instagram en de chirurg besteedt wekelijks uren aan het beantwoorden van vragen die patiënten hebben gemaild en het vindbaar maken van zijn blogposts op internet.

Zo verander je jezelf in een ‘Chad’.
Zo verander je jezelf in een ‘Chad’.

‘Wat jij maar wilt’-filosofie

De ‘wat jij maar wilt’-filosofie van Eppley maakt zeker deel uit van zijn aantrekkingskracht. Sommige chirurgen opereren geen patiënten die ze verdenken van lichaamsdysmorfie. ‘Voor mij gaat er een rode lamp branden als iemand 200 foto’s van zichzelf op zijn telefoon heeft staan,’ zegt Joe Niamtu, cosmetische chirurg in Virginia. Hij weigert veel jonge, mannelijke patiënten die een gebeeldhouwd gezicht willen, te opereren. ‘Het risico is dat ze nooit tevreden zullen zijn.’ Niamtu heeft enkele patiënten naar Eppley doorverwezen.

Op forums zeggen incels dat de diagnose vaak een vorm van omgekeerde discriminatie is en dat vrouwen die ingrijpende procedures willen om relatief kleine gebreken te laten verhelpen met minder scepsis worden begroet. ‘Door de sociale media en alle SuperChads die je op internet ziet is de lat veel hoger gelegd voor mannen’, schreef een gebruiker. Lichaamsdismorfie ‘is uitgevonden door psychologen van de oude stempel die zijn opgegroeid in de jaren vijftig en GEEN probleem hadden om een vrouw te vinden die er even goed of zelfs beter uitzag,’ merkte een andere op.

Inmiddels leert Eppley zijn assistenten op tekenen van geestelijke instabiliteit te letten tijdens het contact met patiënten

Maar zelfs Eppley heeft geleerd voorzichtiger te zijn. In 2009 klaagde hij een voormalige patiënte aan die een online oorlog tegen zijn praktijk voerde en hem zwartmaakte op tientallen daartoe speciaal in het leven geroepen sites, zoals Dreppleysucks.com. Haar facelift had tot een permanent ademhalingsprobleem geleid, beweerde ze in 2006 in de HBO-documentaire Plastic Disasters, al heeft ze nooit een aanklacht ingediend en hebben artsen die haar nadien onderzochten geen operatie-gerelateerde abnormaliteiten aangetroffen. Kort voordat de rechter in Eppleys voordeel besliste, pleegde de patiënte zelfmoord. Inmiddels leert Eppley zijn assistenten op tekenen van geestelijke instabiliteit te letten tijdens het contact met patiënten. Maar hij wijst mensen die hij van lichaamsdismorfie verdenkt niet af. ‘Veel van mijn patiënten lijden daar tot op zekere hoogte aan,’ zegt hij me. ‘Deze operaties kunnen mensen echt veranderen.’

‘De natuur is niet eerlijk,’ zegt Truth4lie, die half Nederlands, half Noord-Afrikaans is. ‘Sommige rassen zijn aantrekkelijker dan andere’, en schoonheid is volgens hem biologisch bepaald, niet cultureel.

In 1993 maakte een 34-jarige neonazi een afspraak bij een plastisch chirurg in Chicago en vermoordde hem. Tegen de rechter zei hij later dat hij de ‘Arische schoonheid’ wilde beschermen. Incels dwepen met diezelfde Europese trekken, maar ook met de chirurgen die ze aanbrengen. Hooguit een handjevol bestaat uit witte racisten, die ‘stormcells’ worden genoemd. Veel meer van hen lijken op Truth4lie: niet wit, maar ervan overtuigd dat de meeste toonbeelden van mannelijke schoonheid dat wel zijn.

Op forumposts classificeren incels Chads aan de hand van fenotypen als ‘Keltic Nordid’ of ‘Gracile Mediterranid’ en stijlkenmerken als ‘atletisch’, ‘houthakker’, ‘vampier’ of ‘mooie jongen’. Ze reposten wetenschappelijk onderzoek naar het belang van symmetrie en harmonie in universele schoonheidsnormen. Ze hebben het over het Gouden Masker, een platonisch gezichtsideaal dat is ontworpen door een Californische chirurg met gebruikmaking van de gulden snede.

Truth4lie’s lievelings-Chad was bij veel incels favoriet: David Gandy, het gezicht van de reclame voor de eau de toilette Light Blue van Dolce & Gabbana, waarin het Britse model een gebronsd sixpack, een goedgevulde Speedo en kristalblauwe ogen heeft. (Dat Sefano Gabbana en Domenico Dolce homoseksuele ontwerpers zijn die vooral bekendheid genieten vanwege hun homo-erotische esthetiek, ontging de meest incels ironisch genoeg.)

Hoe meer Truth4lie over Eppley las, des te beter leek de arts in staat zelfs van Truth4lie een Chad te maken. Hij herinnert zich een veelvuldig verspreide foto die van een patiënt van Eppley heette te zijn met een nieuwe kin, een nieuwe kaak, een nieuw voorhoofd, nieuwe slapen en een nieuwe schedel. ‘Het was alsof Eppley een heel nieuw mens had gemaakt,’ herinnert Truth4lie zich. ‘Incels hebben een idee van een ideale superman, en Eppley doet echt te gekke dingen.’

18.500 dollar

De eerste keer dat Truth4lie Eppley zag was tijdens een videoconsult op een middag in de zomer van 2016. Hij woonde in een appartement dat eigendom was van zijn ouders. Zijn slaapkamer was wat hij ‘typisch incel’ noemt, oftewel ‘triljoenen zich vermenigvuldigende fruitvliegjes, sigaretten en as op de vloer, overal vuile kleren en geen glimpje licht’. Hij ging met zijn laptop naar de tuin.

Truth4lie’s kaak was niet heel erg teruggetrokken, zag Eppley toen hij naar het videobeeld van de donkerharige 35-jarige keek en de foto’s die deze per e-mail had gestuurd er ter vergelijking naast hield. Eppley zei dat hij zijn enigszins slappe kin, asymmetrie en gebrek aan verticale lengte kon verhelpen met een standaardkaakimplantaat op basis van een CT-scan van Truth4lie’s schedel. (Mij wilde Truth4lie geen foto’s van zichzelf sturen, maar ik vond er een paar online, al was ik er niet zeker van of die voor of na de operatie waren gemaakt. Hij heeft kort donker haar en donkere ogen, en een cupidoboog in zijn bovenlip. Hij kijkt met toegeknepen ogen in de camera. Hij doet me aan de acteur Joseph Gordon-Levitt denken, maar dan met een breder gezicht.)

De operatie was niet zonder risico’s, legde Eppley uit: infectie, verkeerde positionering, asymmetrie. Bij jongemannen die een meervoudige operatie ondergaan was de kans dat er een revisie nodig was groot. En het was onmogelijk om precies te voorspellen, zelfs voor een ervaren chirurg, hoe groot of klein een implantaat eruit zou zien als het eenmaal met zacht weefsel was bedekt. Truth4lie begreep het, zei hij tegen de arts. Hij deed een aanbetaling en maakte een afspraak voor de operatie, die 18.500 dollar zou kosten, plus een retourtje Amsterdam-Indianapolis.

Een rinoplastische revisie zou onderdeel zijn van de operatie. Truth4lie onderging op zijn negentiende zijn eerste cosmetische operatie bij een plaatselijke chirurg die zijn van nature concave ‘Arabische’ neus in een babyskihelling had veranderd, een resultaat dat Truth4lie als knoeiwerk was gaan beschouwen. Eppley zou zijn neus een vorm geven die Truth4lie ‘mannelijker’ vond, een arendsneus of Romeinse neus, recht met een lichte welving bij de punt.

Die oktober zou Truth4lie in elf uur naar Indianapolis vliegen, zijn eerste reis naar Amerika. Hij was nerveuzer over het feit dat hij zich niet aan de oordelende blikken op de drukke luchthaven kon onttrekken dan voor de operatie zelf. Toen hij bij Eppleys praktijk arriveerde in een voorstedelijk medisch centrum, voelde het parkeerterrein als een nieuwe oceaan. Alles in Amerika was te groot.

Een verpleegkundige liet hem de nodige papieren lezen. Het zou zes weken duren voordat de wonden waren genezen, en de zwelling kon nog wel langer aanhouden. Toen Truth4lie bijkwam van de verdoving in de operatiekamer van Eppley, was het er donker. Hij had geen pijn. Later kwam Eppley binnen, verwijderde het verband van Truth4lie’s neus en gaf hem een spiegel. Het aanhangsel leek rechter, mannelijker. Toen Truth4lie het medisch centrum verliet, maakte hij oogcontact met de verpleegsters en artsen om hun reactie op zijn nieuwe gezicht te peilen.

Terug in zijn hotel bestelde hij wat bij roomservice en keek tv. Zijn kaak was nog verbonden en zijn mond zat vol bloed. Toen hij het verband verwijderde was zijn kaak nog niet gezwollen. Hij bewonderde de breedte ervan en droomde van een nieuw leven.
‘Ik hoop dat alles goed gaat en dat dit een echte verandering betekent’, schreef hij op het forum. ‘Maar waar moet ik beginnen? Ik heb vrouwen nodig, een heleboel vrouwen, om mijn ellendige leven goed te maken. Ik heb nieuwe sociale contacten nodig, een nieuwe identiteit, een nieuw leven. Ik heb eraan gedacht mijn land te verlaten. Ik wil in hotels in tropische landen wonen en daar leven als een playboy, alleen maar geile blonde Europese meiden neuken. Ik heb het geld, ik heb de vrijheid, ik moet weg uit deze kutstad, moet alles achterlaten, mijn oude leven.’

Ik heb vrouwen nodig, een heleboel vrouwen, om mijn ellendige leven goed te maken

‘Ik denk dat je te veel verwacht van alleen maar een kaakimplantaat’, antwoordde een andere forumgebruiker.

In 2014 schreef een zelfverklaarde incel genaamd Elliot Rodger, die zichzelf een ‘Supergentleman’ noemde, in een manifest dat de wereld had verzuimd hem te voorzien van ‘de mooie vriendin van wie ik weet dat ik haar verdien’ alvorens zes vrouwelijke studenten te doden en er veertien te verwonden tijdens een schietpartij in een sociëteit in het Californische Isla Vista. Hij was een gebruiker geweest op het forum Pick Up Artist Hate (puahate.com), een voorloper van Sluthate. Het afgelopen decennium zijn zeven massamoorden toegeschreven aan incels of aanpalende online vrouwenhaters.

Op Lookism, het forum waar Truth4lie en Saiyan over Eppley postten, moedigden gebruikers elkaar half grappend aan om ‘ER te gaan’, een verwijzing naar Elliot Rodger. Het was zelfmoord of een operatie, zeiden ze. ‘Als je geen andere middelen hebt om de dag door te komen en te voorkomen dat je ER gaat, dan kan je beter zo gauw mogelijk een cosmetische operatie plannen’, schreef een gebruiker genaamd Invisible.

Incels die ik sprak postten dit soort berichten als een soort zwarte humor die hen hielp pijnlijke levenswaarheden met een schild van ironie onder ogen te zien. Maar trollen leek ook extreme ideeën in de hand te werken. Toen incel Alek Minassian in 2018 met een bestelbusje een druk trottoir op reed en tien mensen doodde, liet hij zijn misdrijf voorafgaan door een Facebookpost waarin hij ‘Supergentleman Elliott Rodger’ ophemelde.

Het afgelopen decennium zijn zeven massamoorden toegeschreven aan incels of aanpalende online vrouwenhaters

Cosmetische chirurgie leek een zelfde functie te vervullen als trollen maar op een grootsere, permanentere schaal. Incels zeiden dat het hen zou helpen een normaler leven te leiden en hun eenzaamheid en depressiviteit te verlichten. Even zo vaak leek het hun vooroordelen te bevestigen.

‘Dat je beter wordt behandeld na een operatie is om misselijk van te worden’, schreef gebruiker LegendOfBrickTamland. Brick had van een chirurg in Californië een nieuwe kaak, neus en nieuwe jukbeenderen gekregen, wat hem zo’n dertigduizend dollar had gekost, en nog steeds was hij woedend op vrouwen en op de wereld. ‘Het is godverdomme alsof ik nog steeds dezelfde ben en toch ben ik op een of andere manier beter omdat ik geld heb uitgegeven om iemand mijn gezicht te laten verbouwen. Ik kan net zo goed naar de hoeren gaan. Daar krijg je tenminste waar voor je geld.’

‘Relax en probeer van het leven te genieten’, antwoordde een andere gebruiker, die ook een operatie had ondergaan. ‘Ik was vooral gewoon blij dat mensen meer naar me leken te glimlachen, beter oogcontact leken te maken en meer met me om leken te willen gaan.’ Een maand later stuurde diezelfde man zijn laatste forumpost onder zijn gebruikersnaam, wat er misschien op duidt dat hij de forums voorgoed heeft verlaten.

Zoals vrouwen die borstimplantaten nemen, Zuid-Koreanen die ooglidcorrecties laten doen en bodybuilders die steroïden slikken lijken de posters op incelforums aanvankelijk te worden gemotiveerd door het herkenbare verlangen er beter uit te zien, en daarom beter behandeld te worden. Natalie Wynn is een academica die volgens eigen zeggen is uitgegroeid tot ‘een van de toonaangevendste B-list transseksuelen van YouTube’. Op haar YouTube-kanaal, ContraPoints geeft ze al wijn drinkend en in achttiende-eeuwse outfits commentaar op de extreemrechtse internetcultuur. Haar populairste filmpje gaat over incels, en ze staat sympathieker tegenover de groep dan je zou verwachten. ‘Ik ben even bezeten van botten als die verdomde incels,’ zegt ze op een gegeven moment, waarbij ze opmerkt dat ze op het punt staat ‘bedragen waarvoor je een superdeluxe auto kan kopen’ uit te geven om haar gezicht operatief te laten vervrouwelijken. Sommige transgenders zijn tegen zulke operaties, meldt ze me telefonisch, omdat ‘ze denken dat we er als een echte vrouw proberen uit te zien, wat alleen wenselijk zou zijn in een echt transfobe samenleving’. Maar mag je individuele transgenders verwijten dat ze gelukkig proberen te zijn? ‘Voor mij gaat het daar niet om.’

Anders dan transgenders die zich laten opereren zijn incels vaker dader dan slachtoffer van gewelds- en discriminatiedelicten. Toch onderschreven sommige incels die ik sprak de analyse van Wynn. PostSingularityVirgin, een 21-jarige Canadees, begon incelforums te lezen toen hij zeventien was. Kort daarna ging hij van school om geld te verdienen voor een cosmetische ingreep, die hij nog moet laten doen. Hij gelooft dat mensen zoals hij de toekomst zijn; in de volgende eeuw zal cosmetische chirurgie volgens hem wijdverbreid en voor iedereen betaalbaar zijn. ‘Ik heb het gevoel dat ongelijkheid bij mensen de grootste bron van ellende is,’ zegt hij. ‘Ongelijkheid qua rijkdom, hoe je wordt behandeld vanwege hoe je eruitziet. Aan veel van die dingen zal een eind komen door de technologie.’

Maar in zekere zin is PostSingularityVirgin een uitzondering. Hij merkte laatst dat hij zich afvroeg waarom een meisje in zijn leven niet leek te voldoen aan de beschrijvingen van vrouwen die hij op incelforums had gelezen. Ze hebben elkaar een paar maanden geleden ontmoet op de webcamdienst Omegle. Ze skypen elke avond, wisselen Futurama- en SpongeBob-weetjes uit en stichten een denkbeeldig gezin: hij heeft een varkensknuffel genaamd Billy, en zijn vriendin doet of ze daar de moeder van is. Soms kleden ze zich uit en staren ze op het scherm naar elkaars naakte lichaam. PostSingularityVirgin weet niet of hij in de liefde gelooft, maar hij vindt het heerlijk om met haar te praten.

Bij andere incels duidt de woede die ze ook na hun operatie nog voelen erop dat hun motivering misschien dichter ligt bij wat de feministische schrijfster Jessica Valenti heeft beschreven: ‘Incels zijn geen gemeenschap van treurige mannen die een maatschappelijk eenzaamheidsprobleem weerspiegelt. Het is een gemeenschap van gewelddadige vrouwenhaters die een maatschappelijk probleem van seksisme en recht op seks weerspiegelt.’

screenshot 2019 07 22 14 40 55

114 swipes

Mike, een Oostenrijkse reisleider van halverwege de dertig, heeft zoveel tijd op incelforums doorgebracht dat hij ‘niemand meer kent in het echte leven’. Maar technisch gesproken is hij geen incel, meldt hij via WhatsApp: hij is met vijftig vrouwen naar bed geweest, ‘al was maar tien procent geil. Een gemiddelde man moet zo’n 114 keer op Tinder swipen om één match te krijgen.’ Op het forum heeft hij inmiddels gelezen ‘hoeveel matches en berichten vrouwen krijgen, zelfs zwaar misvormde, gehandicapte of ziekelijk dikke vrouwen’.

Tijdens gesprekken als dit was het moeilijk om empathie met incels te voelen, omdat ze zo weinig empathie met anderen hadden. Heteromannen zijn niet de enigen die kampen met gebrek aan seks en vervreemding door sociale media. Maar alleen incels spuwen zoveel gal.

‘Hoe is het om als geile/normale vrouw te weten dat je wanneer je maar wil een geile neukboy van Tinder kan bestellen? Beleef je het zo?’ vroeg Mike me. Zijn obsessie met het naar bed gaan met steeds geilere vrouwen deed me denken aan versierkunst: dit was seks als een spel om te winnen, waarbij de ander de sukkel was. Incels waren soms eerder op zoek naar een wedstrijd dan naar liefde en acceptatie.

Mike heeft kortgeleden een kaakoperatie ondergaan met de naam BSSO, plus een haartransplantatie. Na de ingrepen kwam hij op zijn andere werk, het geven van acteerles, twee meisjes tegen die hij leuk vond, wat hij als een teken van succes beschouwde. Nu investeert hij in cryptovaluta in de hoop op meer operaties door Eppley. In een recente forumthread postte hij een selfie voorzien van metingen van zijn gelaatstrekken in de vorm van hoeken en graden; daarna vond hij een foto van Tom Cruise die hij aan eenzelfde procedure onderwierp. Mikes kaakhoek was 69,02 graden; die van Tom was 76,31. ‘Ik wil van dat vrouwelijke trekje af,’ zei hij tegen me.

Eclectischer gezichten

Terwijl Mike en zijn vrienden geobsedeerd waren door ‘GigaChads’ die op modellen leken, begon de echte mode-industrie een voorkeur te ontwikkelen voor eclectischer gezichten, waarvan de curves en rimpels en acne hun schoonheid alleen maar leek te versterken. Het Chadgezicht kon die ontwikkeling niet tegenhouden: het ging om de wat verlopen aanblik.

Toen ik zijn echte identiteit achterhaalde en hem opspoorde, ontkende Truth4lie aanvankelijk dat hij een gebruiker van het Lookism-forum was. Toen kwam hij ervoor uit.

‘Ik schaam me overal voor,’ zei hij tegen me. ‘Ik praat met een vrouw, en ik zeg lelijke dingen over hen. In het echte leven ben ik eigenlijk heel aardig.’ Hij wilde niet verder praten, om niet te worden herinnerd aan deze zwarte bladzij uit zijn verleden.

Een paar minuten later bedacht hij zich en belde me terug. Tegen die tijd was Truth4lie’s Lookism-account al ongeveer een jaar inactief. In een van zijn laatste posts, uit juni 2017, kondigde aan dat hij de online gemeenschap voorgoed ging verlaten. ‘Glij langzaam terug in maatschappij, want uiterlijk = NT’, schreef hij, het acroniem voor ‘neurotypisch’ gebruikend. Volgens Truth4lie was zijn psychische aandoening een bijproduct van zijn uiterlijke verschijning; als hij er beter uitzag zou zijn depressie voorbijgaan.

Na zijn eerste operatie door Eppley, vertelt hij me, ging hij terug naar Nederland om te wachten tot de zwelling zou verdwijnen. Hij was blij met zijn rinoplastische revisie, maar was er niet zeker van of zijn nieuwe kaak niet te groot was. Op sommige dagen leek het resultaat perfect. Op andere dagen zag de ene kant er weerzinwekkend groot uit. ‘Besefte net dat mijn gezicht wat te plat is’, schreef hij op een ochtend. ‘Moet ik terugvliegen naar de VS?’ Eppley drukte hem op het hart af te wachten. Om zich kalmer te voelen luisterde Truth4lie naar lange video’s met regengeluiden.

‘Mijn zelfbeeld verandert voortdurend’, schreef hij op het forum terwijl hij wachtte. ‘Ik wil in de spreekkamer van een plastisch chirurg wonen. Ik wil gewoon een bed in een van zijn ok’s. Alleen maar een bed, een keukentje en een internetaansluiting. Ik wil me zuiver voelen in mijn lichaam en een gevoel van eigenwaarde krijgen als ik in de spiegel kijk en mijn onberispelijke schedel zie. Als ik ook maar een minuscule misvorming ontdek, roep ik de chirurg en is hij er meteen, samen met zijn assistent en met een mes in zijn hand om me open te snijden.’

‘Als ik ook maar een minuscule misvorming ontdek, roep ik de chirurg en is hij er meteen, samen met zijn assistent en met een mes in zijn hand om me open te snijden’

Hij zou dat jaar nog drie keer teruggaan naar Indianapolis en wekenlang in dezelfde Holiday Inn in de buurt van Eppleys praktijk logeren. Bij de eerste revisie, in januari 2017, schaafde Eppley een deel van het oorspronkelijke siliconenimplantaat af dat Truth4lie te groot vond.

De tijd in zijn leven die Truth4lie zich als de gelukkigste herinnert was die lente, na zijn tweede operatie. Voordat hij nieuwe onvolkomenheden begon te ontdekken, voelde hij zich enkele korte maanden tot een nieuw mens getransformeerd. Hij nam contact op met een oude vriend in een naburige stad en bouwde zijn relatie met zijn ouders weer op. Als hij foto’s van zichzelf maakte of in de spiegel keek, voelde hij zich kalm. Mensen leken anders op hem te reageren. Ze leken meer oogcontact te maken en vaker te glimlachen, al twijfelde Truth4lie soms of hij zich dat niet allemaal verbeeldde.

Maar in mei ging hij terug voor een tweede revisie, waarbij Eppley het implantaat in zijn geheel verving om een lichte asymmetrie te corrigeren. Een andere revisie corrigeerde een vorm die Truth4lie opnieuw te groot vond. Na zijn laatste revisie door Eppley, in de loop van die zomer, ontwikkelde Truth4lie een open wond die pas na maanden dichtging.

Truth4lie vertelde me door de telefoon dat hij kortgeleden voor de vijfde keer zijn kaaklijnimplantaat had laten reviseren, ditmaal door een chirurg in Nederland. ‘Zeg je: “Ik ben blij met hoe ik er nu uitzie?”’ vraagt hij. ‘Of kruip je nog dieper in het konijnenhol met de kans dat je alles verkloot met een andere operatie omdat je er altijd nog beter uit kan zien?’

Hij zegt dat hij vrouwen niet meer haat. Maar van de meeste levenstheorieën waaraan hij op incelforums was blootgesteld heeft hij nog geen afstand gedaan. Soms, als hij een vrouw oogcontact met andere mannen ziet maken op straat, lijkt de hele wereld zich te vernauwen tot een meedogenloos, verstikkend niveau van machtsdynamiek waarin alles wordt bepaald door seksuele aantrekkingskracht. ‘Elke keer als ik mezelf dingen uit het hoofd probeer te praten waarin ik geloofde, voelt het alsof ik verder van de waarheid af raak,’ zegt hij. ‘Het is moeilijk om nog te willen leven als dat gebeurt.’

‘Tegen de wil van God’

De tweede keer dat we met elkaar bellen vertelt Truth4lie me dat hij net uit het ziekenhuis is ontslagen na een zelfmoordpoging. Zijn laatste kaakimplantaatrevisie was nog monsterlijk opgezwollen en daar zat hij zo over in dat het makkelijker leek dood te zijn dan naar zijn gezicht in de spiegel te moeten kijken.

Hij slikte pillen en las toen op Google dat zijn laatste uren traag en pijnlijk zouden verlopen. Dus belde hij een ambulance. Toen hij wakker werd in het ziekenhuis, voelde hij zich herboren en blij, net als bij de dopaminerush die hij altijd kreeg na een operatie.

‘Het vooruitzicht op een beter operatieresultaat houdt me in leven,’ zegt hij.

In de maanden sinds we elkaar voor het eerst spraken heeft Eppley geprobeerd zich met zijn incelroem te verzoenen. Hij leek droefgeestig, zo niet regelrecht geschokt toen ik hem er onlangs naar vroeg. ‘Ik heb me vaak afgevraagd waarom sommige van mijn patiënten zijn zoals ze zijn. Ik heb jarenlang met ze te maken gehad zonder te weten dat ze incels waren,’ zegt hij. ‘Ik beschouw ze gewoon als uitdagende jonge mannelijke patiënten, maar dit verklaart ongetwijfeld een deel van hun gedrag. Psychologisch gezien is dit een abnormale groep.’

Ik vraag hem wat hij van het geval Truth4lie vindt. ‘Het is makkelijk om terug te kijken en te zeggen dat we niet hadden moeten opereren,’ zegt hij. Maar het is moeilijk om iemand te herkennen die nooit tevreden zal zijn. ‘Het is niet mijn taak een psychiater te zijn die in een stoel zit. Je voorziet in een behoefte, maar hoe ver die behoefte gaat weet je niet.’

Hij denkt na over de vraag of de operaties de vrouwenhaat van de incels misschien meer aanwakkeren dan hij kan overzien: ‘Als een arts vijfhonderd borstimplantaten plaatst zal er altijd iemand zijn die zegt: “Wat een vreselijke man. Hij maakt vrouwen ziek uit winstbejag.” Iemand die transgenderpatiënten opereert zal te horen krijgen: “Hij had geen medische beroepsvergunning mogen krijgen. Dat is tegen de wil van God.”’

Maar borstimplantaten en geslachtsbevestiging versterken niet de haat van patiënten jegens andere groepen mensen, zoals bij inceloperaties wel kan gebeuren, werp ik tegen. ‘Waarom is dat anders?’ zegt Eppley. ‘Je hebt geen idee wat iemands motieven zijn, of ze alleen aantrekkelijker en tevredener met zichzelf willen worden of dat ze iets weerzinwekkenders op het oog hebben.’

Eppley zegt nog net niets wat incels zou kunnen ontmoedigen hem nog langer op te zoeken. ‘Ik heb nul positieve en nul negatieve dingen over hen te zeggen. Het zijn gewoon mensen. Het enige wat me interesseert is of ze als individuele patiënt tevreden zijn.’

Eppleys loopbaan heeft hem heel wat kansen gegeven om de aard van het menselijk uiterlijk te bestuderen, en hij heeft daar zo langzamerhand wel enige kijk op gekregen. Hij gelooft dat ieder van ons in feite uit drie mensen bestaat: degene die we volgens onszelf zijn, degene die we volgens anderen zijn en degene die we werkelijk zijn. Komende augustus wordt Eppley 64. Hij heeft blauwe ogen, een heleboel kraaienpootjes en een haardos die aan die van Einstein doet denken. ‘Ik laat geen foto’s van mezelf maken,’ zegt hij. ‘Ik loop liever rond met een illusie over hoe ik eruitzie.’


Deel dit artikel


Recent verschenen