Glasproducenten hopen dat het verzet tegen het eenmalige gebruik van plastic de al tientallen jaren durende teruggang in het gebruik van glazen flessen en potten kan stoppen. Maar voordat glas met recht een duurzaam alternatief kan worden genoemd, moeten eerst alle haken en ogen uit het recyclingproces worden gehaald.
Ooit was glas het belangrijkste verpakkingsmateriaal voor melk, ketchup, bier en frisdrank, maar het is verdrongen door lichtere, onbreekbare materialen zoals plastic en aluminium. Volgens de Beverage Marketing Corporation, een adviesbureau, zit tegenwoordig slechts 1 procent van de Amerikaanse frisdrank in glazen flessen, terwijl dat in 1975 nog bijna 58 procent was. In diezelfde periode steeg het aandeel van plastic vanuit het niets naar 32,5 procent. Vanwege toenemende bezorgdheid over de milieueffecten begint plastic bij de consument zijn aantrekkingskracht te verliezen. Dat zette voedingsmiddelenbedrijven zoals Nestlé, PepsiCo en Unilever ertoe aan te experimenteren met hervulbare verpakkingen en alternatieve materialen.
Glasproducenten zien hierin een kans om klanten terug te winnen. In een recente, door de industrie betaalde campagne in Europa werd in een supermarkt bij het scannen van de boodschappen gekeken of klanten in glas verpakte artikelen hadden gekocht. Als dat het geval was, verschenen er dolfijnen op een beeldscherm die de klant bedankten voor zijn steun aan de oceanen.
‘We kunnen niet langer om het beeld heen van al dat plastic verpakkingsmateriaal dat ligt te dobberen in de Stille Oceaan,’ legde Andres Alberto Lopez, directeur van O-I Glas Inc. vorig jaar uit aan investeerders. ‘Glas vormt een fantastisch alternatief.’
Natuurlijk product
Na twaalf jaar wordt er in de VS voor het eerst weer een nieuwe fabriek voor glasverpakkingen gebouwd, door Arglass Yamamura in Georgia. Het is een 123 miljoen dollar kostend complex. Het in Perrysburg, Ohio, gevestigde O-I, ’s werelds grootste fabrikant van glasverpakkingen, investeert meer dan 60 miljoen dollar in de bouw van een nieuwe oven in hun fabriek in Frankrijk, hun eerste uitbreiding in die regio in twintig jaar. In een poging kleine brouwers geïnteresseerd te krijgen, investeren glasproducenten in een nieuwe technologie waarmee de kleur en het model snel kunnen worden veranderd, waarmee ze afwijken van de langetermijnproducties die tot nu toe gangbaar waren in de industrie.
Een glasverpakking – gemaakt van zand – is een natuurlijk product, eindeloos recyclebaar en vele malen hervulbaar. Glas is het enige verpakkingsmateriaal van levensmiddelen dat door de Food and Drug Administration als ‘algemeen erkend veilig’ wordt beschouwd, wat betekent dat het niet hoeft te worden gekeurd voor het op de markt komt. Het verlengt voor veel etens- en drankproducten de houdbaarheid, doordat het minder poreus is dan plastic, zegt Sokhna Gueye, duurzaamheidsmanager voor plastics bij Nestlé.
Maar er zitten ook barstjes in het duurzaamheidsbetoog van de glasindustrie, met name in de VS. Glasverpakkingen breken vaak en zijn zwaar om te vervoeren, wat leidt tot extra brandstofverbruik. Pogingen om hervulbare glasverpakkingen voor bier, frisdrank en melk te herintroduceren zijn marginaal gebleven. En wat nog het belangrijkste bezwaar is: volgens de Environmental Protection Agency wordt in de VS tweederde van de glasverpakkingen niet gerecycled.
Onrendabel
Recyclen is vaak niet rendabel, zeggen afvalbedrijven. Dat komt doordat de meeste Amerikaanse huishoudens glasverpakkingen in dezelfde recyclebak gooien waar ook plastic en papier in gaan, en dan breekt het en is het moeilijk te scheiden. In Europa, waar glas vaak gescheiden wordt ingezameld en er meestal een statiegeldsysteem is ingevoerd, wordt meer dan driekwart van de glasverpakkingen gerecycled, aldus de European Container Federation, een bedrijfsorganisatie. Gebroken glas vernielt ook de transportbanden in sorteermachines en het kost meer om het naar steeds verder gelegen glasfabrieken te vervoeren.
In de VS is het aantal glasverpakkingsfabrieken door de afnemende vraag naar frisdrankflessen sinds 1983 met 65 procent gedaald. ‘Lange tijd werd gedacht dat glas werd gerecycled, maar in werkelijkheid was dat niet zo,’ vertelt Erik Grabowsky, hoofd vast afval in Arlington, Virginia, een van het groeiende aantal plaatsen waar geen glasbakken meer staan. De glasverpakkingen eindigden op de stort, omdat ze voor recyclebedrijven niet schoon genoeg waren om voor te betalen, aldus Grabowsky.
Daarom proberen glasproducenten het recyclen te stimuleren door aparte glasinzamelingscampagnes op te zetten in gebieden waar de infrastructuur ontbreekt. Toen het afvalbedrijf van Pittsburgh niet langer glasverpakkingen wilde inzamelen, sponsorden O-I en het in Mount Pleasant, Pennsylvania, gevestigde recyclebedrijf CAP Glass tijdelijke acties voor de inwoners van die stad, waarbij ze hun glasverpakkingen konden inleveren. De bedrijfstak heeft onlangs een stichting opgericht om de recycle-infrastructuur te verbeteren. Vorig jaar introduceerden Arlington en andere county’s in het noorden van Virginia aparte paarse afvalbakken voor glas. Volgens lokale ambtenaren slaat het initiatief aan; een deel van het ingezamelde glas wordt gebruikt door Strategic Materials, het grootste recyclebedrijf van glasverpakkingen, om er nieuwe flessen van te maken. Maar kwantiteit blijft een probleem, zegt het bedrijf.
Ondanks de inspanningen van de bedrijfstak daalde het aandeel van de nieuw op de markt gebrachte dranken dat was verpakt in glas van 37 procent in 2015 naar 25 procent, volgens onderzoeksbureau Mintel. ‘Er kan munt worden geslagen uit het verzet tegen het niet-duurzame plastic, maar dat is niet eenvoudig,’ zegt Nipesh Shah, directeur van de Anchor Glass Container Corporation in Tampa. ‘De eerste stap is om de overstap van glas naar plastic te voorkomen.’
Hervulbaar
Glasproducenten hopen dat de consument de hervulbare glasverpakking nieuw leven zal inblazen. De hoge CO₂-voetafdruk van glas dat maar één keer wordt gebruikt is slecht voor bedrijven zoals PepsiCo, vertelt Simon Lowden, hoofd duurzaamheid van dat bedrijf. Een glazen fles van 0,75 liter moet drie keer worden gebruikt om dezelfde voetafdruk te hebben als een plastic fles van een halve liter, zo blijkt uit een onderzoek in de International Journal of Life Cycle Assessment.
Coca-Cola, Procter & Gamble, Nestlé, PepsiCo en Unilever doen mee aan een proef met de naam Loop, waarbij ze producten zoals Tropicana sinaasappelsap en Hellmann’s mayonaise verkopen in verpakkingen die zijn ontworpen om te worden ingezameld, schoongemaakt en hervuld. Van de driehonderd producten die meedoen aan die proef, is meer dan de helft verpakt in glas. ‘Als een glazen fles wordt hervuld, is dat qua CO₂-voetafdruk heel aantrekkelijk,’ zegt Ben Jordan, directeur milieubeleid bij Coca-Cola. ‘Als dat niet het geval is, staat die glazen fles aan het andere eind van het spectrum.’
Saabira Chaudhuri
The Wall Street Journal
Verenigde Staten | dagblad | oplage 2.617.000
De bijbel voor zakenmensen. Maar bij het lezen is enig beleid nodig: naast reportages van hoge kwaliteit drukt de krant hoofdredactionele commentaren af die zó patriottisch zijn, dat ze hun geloofwaardigheid verliezen.
