De Braziliaanse politie doodt vaak mensen die zwart zijn of in volksbuurten wonen, maar justitie maakt nauwelijks werk van de vervolging van de betrokken agenten.
ANA MARIA SANTOS CRUZ, WIE IS ZIJ?
Ana Maria Santos Cruz, een zwarte vrouw en verdediger van de mensenrechten, heeft haar zoon Pedro Henrique verloren. Deze werd volgens haar partner, die getuige was van het misdrijf, vermoord door de politie. Hij had ‘vredesmarsen’ georganiseerd om te protesteren tegen het politiegeweld. Op 27 december 2018 werd hij vermoord. De agenten die van de moord worden verdacht zijn in 2019 in staat van beschuldiging gesteld maar nog altijd in actieve dienst. Het onderzoek naar deze moord is nog niet afgerond. Ana Maria Santos Cruz zet zich ervoor in dat de betrokkenen verantwoordelijk worden gesteld.
Wat eist Amnesty?
Een onafhankelijk, onpartijdig en diepgaand onderzoek naar de dood van Pedro Henrique, gevolgd door gerechtelijke actie.
Dat de politiemensen die de zoon van Ana Maria Santos Cruz hebben gedood zes jaar na dato nog altijd niet zijn berecht, illustreert hoe dramatisch de situatie is in de Braziliaanse deelstaat Bahia, waar de meeste doden vallen door toedoen van de politie: volgens gegevens van het Braziliaanse forum voor openbare veiligheid, die zijn overgenomen door de Braziliaanse redactie van het meertalige tv nieuwsnetwerk Deutsche Welle, heeft de politie in 2022 in Bahia 1464 slachtoffers gemaakt, vier keer zoveel als in 2015; het overgrote merendeel was van Afro-Braziliaanse afkomst.
Terwijl minstens tien criminele bendes om de controle over de regio vechten, kiest de deelstaatregering, die al bijna twee decennia wordt gevormd door de Arbeiderspartij (PT) van de linkse president Lula, voor een gewapende confrontatie als voornaamste middel om de openbare veiligheid te beschermen, wat vooralsnog niet tot een afname van de drugshandel heeft geleid, aldus BBC News Brasil.
Politie
In deze context worden dodelijke interventies ‘als een criterium voor de doeltreffendheid van de politie beschouwd’, zegt Samuel Vidal, hoogleraar aan de Federale Universiteit van Bahia. Deze voormalige plaatselijke PTleider legt uit dat hij in 2015 de partij heeft verlaten na een politieoperatie in een buitenwijk van Salvador, de hoofdstad van Bahia, waarbij twaalf jongeren werden gedood. Negen agenten werden verantwoordelijk gesteld voor de dood van de slachtoffers, maar een proces heeft nog altijd niet plaatsgevonden. De deelstaatregering bestempelde de interventie destijds als ‘doortastend’.
Er zijn vorig jaar in het hele land 6430 mensen door politiehanden gedood en was 83 procent van hen zwart
Volgens een telling van het Braziliaanse forum voor de openbare veiligheid zijn er vorig jaar in het hele land 6430 mensen door politiehanden gedood en was 83 procent van hen zwart. Een woordvoerder van het forum sprak in de krant O Tempo van ‘selectief geweld’: volgens hem zijn agenten geneigd agressief op te treden wanneer ze denken dat ze daarvoor niet zullen worden bestraft.
Deze straffeloosheid houdt volgens hem rechtstreeks verband met het profiel van de slachtoffers, die over het algemeen zwart zijn en afkomstig uit volksbuurten, en die voor hun verdediging meestal zijn aangewezen op openbare instanties. Maar er bestaat volgens hem een heel netwerk van medeplichtigheid dat begint bij de politie en eindigt bij de rechtbanken, omdat de officieren van justitie, die zich over dit soort gebeurtenissen zouden moeten buigen, maar zelden aanklachten in behandeling nemen en daar bovendien nauwelijks vervolg aan geven.
Bodycams
Zeven Braziliaanse deelstaten hebben inmiddels besloten hun politiemensen uit te rusten met bodycams, en tien andere regio’s experimenteren daarmee. Daarnaast bereidt het Braziliaanse ministerie van Justitie een nationaal protocol voor dat volgens het dagblad Correio Braziliense zo snel mogelijk in het hele land moet worden uitgerold. ‘De tijd dringt,’ besluit de krant.
