Eniola Aluko, klokkenluidster tegen wil en dank

Eniola Aluko is een van de slechts elf voetbalspeelsters die meer dan honderd keer zijn uitgekomen voor het Engelse nationale elftal. Enkele van de meest gedenkwaardige doelpunten van de Lionesses komen voor haar rekening, ze was de eerste vrouwelijke voetbalspecialist bij Match Of The Day en ze is een beëdigd advocate, die in 2008 met zeer goede cijfers is afgestudeerd aan Brunel University London. Maar ze zal vooral worden herinnerd om haar rol als klokkenluider. En zoals het vele klokkenluiders vergaat, is ook Aluko in de jaren die volgden verguisd door degenen wier gedrag ze aan de kaak heeft gesteld.

Het begon allemaal in januari 2014, amper een maand nadat Mark Sampson was aangesteld als bondscoach van de Lionesses. Sampson was 30, had weinig ervaring als coach en had zelf nooit op professioneel niveau gespeeld. Aluko was 28, min of meer een veteraan in het Engelse voetbal, een vaste kracht binnen de basis en een geliefd lid van het team, iemand die meer dan eens haar juridische kennis inzette ten gunste van haar teamleden – zo werd er dankzij haar een nieuw contract opgesteld voor alle speelsters. De aanvalster nam haar sport zeer serieus, greep elke kans aan om haar spel te verbeteren.

In haar streven om te groeien, maakte ze gebruik van een nieuw systeem dat spelers in staat stelt wedstrijden terug te kijken en hun eigen spel te analyseren, terwijl ze daarbij de geluidsopnamen van de staf te horen krijgen. Na een wedstrijd tegen Finland, die uiteindelijk met 3-1 door Engeland werd gewonnen en waarin Aluko één keer scoorde en één keer een assist gaf, keek ze de beelden terug. Aluko was blij met hoe ze had gespeeld – waardoor het alleen nog maar harder aankwam toen ze de geluidsopnamen hoorde. ‘Lee Kendall, de keepertrainer, zei: “Die Eni is een luie donder.” En: “Ze is niet fit genoeg.” En toen ik de bal kwijtraakte, zei hij: “Flikker toch op, Eni,”’ vertelt ze me. Ze hoorde geen afkeurende opmerkingen over de andere speelsters, en ze hoorde ook geen positieve opmerkingen toen ze scoorde of de beslissende pass gaf.

Voor lui uitgemaakt

Aluko kon het niet goed plaatsen. Ze was in topvorm, had zes doelpunten in zes wedstrijden gescoord voor Engeland. En, wat misschien nog wel belangrijker was, ze was nog nooit van haar leven voor lui uitgemaakt. ‘Destijds stond ik niet al te lang stil bij wat er was gezegd,’ zegt ze. ‘Maar als je zwart bent en je wordt voor lui uitgemaakt, is het een ander verhaal. Sommige woorden hebben een onmiskenbare context, en die slaat terug op de tijd van de slavernij. Ik geloof zonder meer dat Lee Kendall in die fractie van een seconde niet aan raciale connotaties dacht, maar zo kan racisme dus werken.’

Een van de coaches praatte tegen haar in een zogenaamd Caribisch accent. ‘Ik kwam in de verleiding Schots tegen hem te gaan praten, al wist ik dat hij uit Wales kwam.’ Aluko is zich er maar al te zeer van bewust, net als de meeste andere spelers van een bepaalde leeftijd, hoe beladen het woord ‘lui’ is in het geval van zwarte spelers. In 2004 werd Ron Atkinson, de voormalig trainer van Manchester United, ontslagen als voetbalexpert bij ITV (en als columnist voor The Guardian) nadat een microfoon had opgevangen dat hij de Franse verdediger Marcel Desailly uitmaakte voor ‘a fucking lazy thick nigger’ [een stomme, aartsluie neger].

Aluko wist ook wel dat Kendalls opmerking van een andere orde was, maar toch liet de vergelijking haar niet los. Ze kreeg steeds meer het gevoel dat de trainers de pik op haar hadden, maar ze hield zich gedeisd. Wat Kendall had gezegd was vervelend, maar het was min of meer onbegonnen werk om te bewijzen dat er meer achter zat. Als ze haar niet mochten, zou ze op het veld wel laten zien wat ze waard was. En dat deed ze met verve: met dertien doelpunten eindigde ze als topscoorder van de kwalificatiewedstrijden voor het EK in 2015.

Maar de opmerkingen bleven komen – en nu recht in haar gezicht. In november 2014 zei ze tegen Sampson dat haar familie zou overkomen uit Nigeria voor een vriendschappelijke wedstrijd tegen Duitsland. Zijn antwoord: ‘Als ze maar geen ebola meenemen.’ (Sampson heeft lange tijd ontkend dit te hebben gezegd.) Aluko zegt dat ze een beetje nerveus had gelachen, maar dat ze ondertussen volkomen van de kaart was. Ze vertelde het aan haar teamgenote Lianne Sanderson, maar zei erbij dat ze had besloten het te laten voor wat het was. Ze wilde zich focussen op haar spel.

Eniola Aluko speelde 102 interlands voor het Engelse vrouwenelftal. Met dertien doelpunten eindigde ze als topscoorder van de kwalificatiewedstrijden voor het EK in 2015. In haar laatste seizoen als prof (2018- 2019) won ze met Juventus de Serie A, de Coppa Italia en de Supercoppa Italiana. Tegenwoordig is ze technisch directeur bij de vrouwenafdeling van de Londense club Aston Villa. – © ELSA / Getty

Gaandeweg viel haar steeds meer op wat andere zwarte speelsters over zich heen kregen. In oktober 2015 werd Chelsea’s middenvelder Drew Spence voor het eerst geplaatst in het Engelse nationale elftal, en ze zouden naar China gaan. Spence vertelde aan Aluko dat Sampson zich, in een bijeenkomst met allemaal middenvelders, tot de nieuwkomer had gewend met de woorden: ‘Je bent toch ooit met de politie in aanraking geweest? Vier keer, als ik het goed heb?’ Spence was de enige zwarte speelster in die ruimte en ze was nog nooit met de politie in aanraking geweest. Na die opmerkingen heeft Sampson haar nooit meer gevraagd om voor Engeland uit te komen, ze is nog maar twee keer geselecteerd.

Een paar dagen later werd middenvelder Jill Scott bejubeld omdat ze haar honderdste interland had gespeeld, tegen Australië – er werden speeches gehouden, ze mocht aanvoerder zijn, er werd een videoboodschap van haar familie afgespeeld. In dezelfde wedstrijd speelde Sanderson haar vijftigste interland, normaal gesproken een gelegenheid waarbij de speelster een speciaal shirt krijgt – maar dit wapenfeit werd volkomen genegeerd. Sanderson vertelde Aluko dat ze er kapot van was; aangemoedigd door Aluko zei ze dat ook tegen Sampson, maar tegelijkertijd vroeg ze hem ook er niet over te beginnen waar de anderen bij waren. De volgende dag sprak hij het team toe, zei dat hij er fout aan had gedaan er niet bij stil te staan dat zij haar vijftigste interland had gespeeld en overhandigde haar een speciaal shirt. Ook voor Sanderson was dat de laatste keer dat ze werd geselecteerd voor het Engelse nationale elftal.

Hoewel Sampson Aluko niet liet vallen, zei hij bij herhaling dat hij niet op haar kon bouwen, dat ze geen uithoudingsvermogen en geen bezieling had, dat ze egoïstisch was en niet voor het team speelde. Nadat Aluko een hattrick had gescoord in een wedstrijd waarin Montenegro in de pan werd gehakt, gaf Sampson haar de bal en zei tegen het team: ‘We weten allemaal dat Eni bloedirritant is, maar ze heeft wel mooi een hattrick gescoord nadat ik haar tot doel had gesteld vandaag vijf keer te scoren.’ Aluko schroomde nog steeds om Sampsons gedrag aan de kaak te stellen. ‘Als zwarte speelster laat je dat soort dingen soms maar liever rusten. Je wilt gewoon voetballen. Je weet ook wel wat je anders naar je hoofd geslingerd krijgt, namelijk dat je “alles op racisme gooit”. Dus ik verbeet me. Ik zag hoe stom ze bezig waren, schudde mijn hoofd en pakte de draad weer op.’

Zo ging het door. Aluko zegt dat ze alleen op de been werd gehouden door het verlangen een honderdste interland te spelen – als eerste Brits Afrikaanse vrouw. Toen het uiteindelijk zover was, in februari 2016, wist Sampson de feestvreugde te vergallen. Volgens Aluko verdomde hij het om haar van tevoren in te seinen zodat ze haar familie zou kunnen uitnodigen. En vervolgens liet Sampson haar op de ochtend van de wedstrijd weten dat ze niet in de basis stond omdat hij het sterkste team wilde opstellen. Uiteindelijk mocht ze in de tweede helft het veld op en gaf de aanvoerder, Steph Houghton, haar de aanvoerdersband. Maar tegen die tijd was ze al ontroostbaar.

Houding

Drie maanden later, in mei 2016, vroeg de Britse voetbalbond (FA) of Aluko wilde deelnemen aan een vertrouwelijk ‘onderzoek’ naar haar ervaringen als zwarte vrouw binnen het Engelse elftal. Ze stemde toe in een telefonisch interview, waarin ze zei dat ze zich gedemoraliseerd voelde, en dat in haar tijd met Sampson als coach de negatieve ervaringen de overhand hadden gekregen. Twaalf dagen later kreeg ze bezoek van Sampson, bij Chelsea, waar hij haar liet weten dat ze uit het nationale elftal was gezet wegens gedrag dat ‘een Lionness onwaardig’ was, en omdat haar houding te wensen overliet. Een geschokte Aluko vroeg om voorbeelden. Sampson zei dat ze in zichzelf gekeerd was en dat haar houding werd bepaald door of ze wel of niet in de basis stond. Sindsdien is Aluko niet meer uitgekomen voor Engeland.

Ze is ervan overtuigd dat ze uit de nationale selectie werd gewipt omdat Sampson op de hoogte was gesteld van het zogenaamd vertrouwelijke onderzoek. In juni verwoordde ze haar grieven in een brief aan de FA. In augustus 2016 kreeg ze eindelijk antwoord, van het hoofd elite development, dat liet weten dat die twee zaken geen enkel verband met elkaar hielden.

De FA liet weten een onderzoek in te stellen naar de aantijgingen, maar liet ook meteen weten dat de afdeling integriteit bezig was met een onderzoek naar de consultancyfunctie die Aluko vervulde bij een voetbalagentschap. De FA kwam tot de conclusie dat ze haar werk voor dat agentschap zou moeten neerleggen of anders zou moeten stoppen met voetballen, omdat haar functie in strijd was met de ‘FA intermediary roles’. Aluko betoogde dat er geen sprake was van belangenverstrengeling, maar legde evengoed het betaalde werk voor het agentschap neer.

Gaandeweg kreeg ze steeds meer de indruk dat ze niet alleen onenigheid had met het management van het Engelse elftal, maar dat de FA haar de oorlog had verklaard. En naar Aluko’s idee speelde de FA een vuil spelletje. Aluko noemt zichzelf een klokkenluider bij toeval. Het was nooit haar bedoeling haar carrière te offeren op het altaar van rechtvaardigheid; ze wilde alleen in het vertrouwelijke onderzoek melding maken van het ongepaste gedrag. Enerzijds heeft ze nooit iets anders gewild, zegt ze, dan zich schikken naar de situatie en doorgaan met voetballen. Anderzijds is Aluko nooit erg conformistisch geweest.

“Als zwarte speelster laat je dat soort dingen soms maar liever rusten”

Haar ouders, Sileola en Daniel, kwamen met hun kinderen vanuit Lagos naar Birmingham toen Aluko zes maanden was. Daniel keerde terug naar Nigeria om in de politiek te gaan, maar Sileola bleef in Engeland, waar ze eerst als verpleegster werkte en later bij een farmaceutisch bedrijf, en waar ze haar kinderen grootbracht. Aluko voetbalde vanaf haar vijfde, als enige meisje in de buurt. Samen met haar jongere broer, Sone, die ook profvoetballer is, was ze alle vrije uurtjes buiten te vinden, bezig haar spel te verbeteren. Tot ze naar de middelbare school ging had ze geen vriendinnen, zegt ze. Haar voetbalvriendjes noemden haar Eddie, omdat dat makkelijk was dan Eni en een stúk makkelijker dan Eniola.

Sommige ouders hadden er moeite mee dat Aluko voetbalde – met name omdat ze beter was dan hun zoons. De jonge Eni kreeg te horen dan ze anders was dan alle andere meisjes. Ze weet dat het haar had moeten vervullen van trots, maar ze vond het verschrikkelijk. ‘Als ik nu iets tegen mijn jongere ik zou kunnen zeggen, dan zou dat zijn: wees niet bang om jezelf te zijn. Want ik was bang om anders te zijn. Toen de ouders op school zeiden: “Hoezo speelt een meisje voetbal?” voelde ik me een totale buitenstaander.’

Het voetbaltalent was niet het enige wat de Aluko’s onderscheidde. Terwijl de andere kinderen uit de buurt duidelijk een Birmingham-accent hadden, stond Sileola erop dat Eni en Sone ‘the Queen’s English’ spraken. Ze leidden dan misschien een betrekkelijk eenvoudig bestaan, maar dat strookte niet met hun afkomst; in Nigeria was hun vader uitgegroeid tot een vooraanstaand politicus. Ondertussen werd Eniola er op school mee geconfronteerd hoe complex racisme kan zijn. ‘De witte meisjes deden niet racistisch tegen me, maar ik had het zwaar te verduren van de zwarte Caribische meisjes, die in mij iets zagen wat ze niet konden plaatsen.

Ze maakten me uit voor Afrikaanse bhuttu, wat zoveel betekent als onderontwikkeld. En ze noemden me “kokosnoot” omdat ik keurig Engels sprak en met witte mensen omging.’

Ongekend talent

Op haar vijftiende ging Aluko spelen bij Birmingham City Ladies, waar trainer Marcus Bignot haar de ‘Wayne Rooney van het vrouwenvoetbal noemde’. Ze was, net als Rooney, klein en gespierd en kon explosief versnellen. Dat jaar werd ze gevraagd voor het Engelse jeugdelftal. Tijdens het eerste trainingskamp werd duidelijk dat ze ongekend veel talent had. ‘Ik wipte de bal over iemands hoofd, legde hem dood en maakte een draaibeweging à la Cruijff. Daarop legde Hope Powell (Sampsons voorganger bij het Engelse elftal) de training stil en zei: “Dit is geen Eni-show.” Ik weet nog dat ik dacht: oké, dat doe ik dus nooit meer. Ik neem de bal gewoon aan en geef een pass.’ Nu zegt ze dat ze zou willen dat ze haar instincten had gevolgd – ze zou een betere speler zijn geworden. Voor haar was dat een groot verschil tussen jongens- en meisjesvoetbal – jongens werden aangemoedigd hun individualiteit te koesteren, terwijl meisjes er juist op werden afgerekend.

Hoewel ze een verlangen had om zich aan te passen, beschikte ze ook over een opmerkelijke vastberadenheid. Nadat ze had gehoord dat haar nicht Fola in New York een succesvol advocaat was geworden, en nadat ze To Kill a Mockingbird had gelezen, besloot ze dat ze een tweede Atticus Finch wilde worden en levens wilde redden. In die tijd zag Aluko overal om zich heen onrecht. Een jongen uit haar klas werd gepest vanwege zijn afrokapsel. In plaats van het voor de jongen op te nemen, verbood de schoolleiding afrokapsels. Aluko was hels – niet in de laatste plaats omdat een andere jongen lang, groen geverfd haar had, waar niets van werd gezegd. Ze ging naar het hoofd van de school, die haar aanhoorde en toen zei dat ze de regels zou aanpassen – voortaan dienden alle jongens kort haar te hebben. Dit was een belangrijke les voor Aluko: rechtvaardigheid neemt niet altijd de vorm aan die je verwacht. Dat jaar met Kerstmis reikte de school haar een speciale onderscheiding uit omdat ze zich zo inzette voor anderen.

Nadat Aluko in 2016 haar grieven op papier had gezet, werden Sampson en de staf na een intern onderzoek van alle blaam gezuiverd. Aluko dreigde de FA voor de rechter te slepen. Daarop stelde de FA een tweede onderzoek in, en deze keer werd er een advocaat in de arm genomen Katharine Newton – om naar het bewijsmateriaal te kijken. In maart 2017 werd opnieuw geconcludeerd dat Sampson en zijn staf niets viel te verwijten, maar Aluko kreeg een schadevergoeding van tachtigduizend pond, na een schikking die zonder tussenkomst van de rechtbank was overeengekomen.

In augustus dat jaar werden niet alleen de bevindingen van het onderzoek maar ook informatie over de schikking doorgespeeld aan de Daily Mail. Aluko was geschokt door de manier waarop ze werd afgeschilderd. In de Mail werd met geen woord gerept over racisme, er stond alleen dat Aluko zowel Sampson als zijn staf had beschuldigd van pesterijen en onbetamelijk gedrag. In het artikel werd gesuggereerd dat de FA Aluko had afgekocht omdat ze geen gedonder wilden in de aanloop naar het EK van 2017, dat Aluko dwarslag omdat ze haar plek in de basis was kwijtgeraakt en dat haar ploeggenoten haar niet mochten. De afkoopsom zou zijn bedoeld om de inkomstenderving op te vangen.

Lastercampagne

Aluko laat geen spaan heel van het onderzoek. ‘In feite staat er: “Eni heeft gelogen over racisme. Mark Sampson heeft nooit racistische opmerkingen gemaakt. De sfeer binnen het elftal is prima. We hebben met heel veel spelers gepraat en ze zeggen allemaal dat er niets mis is met de sfeer binnen het team.”’ Hoe was het voor haar om dat te lezen? ‘Ik was er kapot van. Echt kapot. Ik werd publiekelijk voor leugenaar uitgemaakt.’

Heeft ze het gevoel dat de FA haar wilde ruïneren? Ze knikt. ‘Het ging niet langer over Mark Sampson. Het ging over Eni Aluko versus de FA David tegen Goliath. De pr-machine van de FA had als leidraad: “Eni zo negatief mogelijk afschilderen.” Het was een lastercampagne.’ Zat er ook een kern van waarheid in? Nou, zegt ze, het klopte wel dat ik steeds meer in mezelf gekeerd was.

‘Normaal gesproken ben ik een optimistisch, positief iemand, maar in die tijd voelde ik me ellendig. Tijdens trainingskampen heb je veel vrije tijd, en ik zat vaak in mijn eentje op mijn kamer om dat kamp door te komen. Ik trok niet echt met de anderen op.’ Hoe ging ze daarmee om? ‘Ik heb een heel sterk geloof in God. Ik keek naar filmpjes van mijn favoriete predikanten, over weerstand en hoe om te gaan met tegenslag.’ Is haar geloof op enig moment gaan wankelen? ‘Nee, ik heb het idee dat mijn geloof alleen maar sterker is geworden, omdat ik in die tijd eigenlijk weinig anders had.’

In augustus 2017 vertelt Aluko haar kant van het verhaal aan Daniel Taylor van The Guardian. Ze brengt naar buiten dat Sampson die ebola opmerking heeft gemaakt en dat hij aan een niet nader genoemde speelster van gemengde afkomst heeft gevraagd hoe vaak ze met de politie in aanraking is geweest. Een maand later laat Spence aan de FA weten dat zij de speelster in kwestie is en dat alles wat Aluko heeft gezegd, klopt.

De Professional Footballers’ Association roept op tot een nieuw onderzoek en beschuldigt de FA ervan een ‘zogenaamd’ onderzoek te hebben gedaan, dat ‘niet was bedoeld om de waarheid boven tafel te krijgen, maar om Mark Sampson in bescherming te nemen’. Vijf dagen nadat Spence de publiciteit had gezocht, speelde Engeland tegen Rusland. Alle leden van het team stoven naar het bankje om samen met Sampson te vieren dat Nikita Parris het eerste doelpunt had gescoord in een wedstrijd die Engeland uiteindelijk met 6-0 zou winnen. Dat was de druppel, zegt Aluko. ‘Ik hield het niet meer droog toen ik dat zag. Spelers mogen natuurlijk zelf weten hoe ze een doelpunt vieren, maar net op het moment dat die zaak speelde, trok ik het niet.’

Ontslag

Een dag later werd Sampson ineens ontslagen door de FA, die benadrukte dat het niets van doen had met de beschuldigingen van racisme. Later kwam naar buiten dat Sampson moest opstappen vanwege een relatie met een speelster drie jaar eerder, toen hij trainer was bij Bristol Academy. In 2019 kreeg Sampson een afkoopsom van de FA omdat hij ten onrechte zou zijn ontslagen. Aluko zegt zich getroost te voelen door het grote aantal speelsters dat zich de afgelopen jaren heeft uitgesproken. Nadat haar zaak speelde is het Amerikaanse elftal zich sterk gaan maken voor gelijke betaling. En Ada Hegerberg, topspeelster van het Noorse elftal, heeft gezegd: ‘Het zint me niets, zoals het gaat [op het gebied van gelijke beloning].’

Er werd een derde onderzoek ingesteld naar de aantijgingen van Aluko, en in oktober 2017 kwam Newton tot de conclusie dat Sampson zich racistisch had opgesteld tegenover Aluko en Spence. Newton benadrukte dat zij Sampson niet als racist beschouwde, maar ze zei wel: ‘Ik ben tot de conclusie gekomen, op grond van twee afzonderlijke voorvallen, dat Sampson twee keer een misplaatste grap heeft willen maken die, gemeten naar de wet, neerkwam op een vorm van discriminatie op grond van ras, volgens de Equality Act uit 2010.’ De FA heeft Aluko en Spence excuses aangeboden.

“Ze noemden me “kokosnoot” omdat ik keurig Engels sprak”

Een maand later werd de FA ervan beschuldigd zaken onder het tapijt te vegen toen deze naar buiten bracht dat er geen actie zou worden ondernomen tegen Kendall, waarbij werd verzwegen dat Kendall had toegegeven met een zogenaamd Caribisch accent tegen Aluko te hebben gesproken. Kendall nam ontslag als keeperstrainer en bood haar zijn excuses aan.

In januari van dit jaar, zestien maanden nadat hij zijn baan was kwijtgeraakt, bood ook Sampson Aluko en Spence zijn excuses aan, met de woorden: ‘Als witte man had ik meer moeten doen en ik heb er hard aan gewerkt om mijn instelling te verbeteren. Ik heb zes weken lang een cursus gevolgd over gelijkheid en diversiteit bij Kick It Out. Ik moet een actievere rol spelen om het verschil te maken. Daar zal ik de rest van mijn leven mee bezig zijn.’

Hoe voelde Aluko zich toen ze het afrondende rapport las? ‘Opgetogen. Gerehabiliteerd.’ Sinds de FA excuses heeft gemaakt, zijn er bruggen geslagen. ‘Nadat de zaak is afgerond, is me gevraagd om deel uit te maken van een team dat aanbevelingen doet bij UK Sport om procedures te ontwikkelen voor klokkenluiders.’ Indien mogelijk wil ze zo veel mogelijk mensen vergeven, zegt ze. ‘Vergeven is een handeling, een besluit. Ik moest een besluit nemen. Blijf ik hangen in het verdriet en de frustratie over hoe ik ben behandeld, of ga ik werken aan een duurzame relatie die zorgt dat er in positieve zin dingen veranderen? Ik had de kans om iets positiefs te bewerkstelligen bij de FA en die kans heb ik gegrepen.’

“Ik voel me een vreemde in mijn eigen land. Als ik geen Engelse was, wat was ik dan?”

Excuses

Hebben medespeelsters haar hun excuses aangeboden? Stilte. ‘Eh… een paar van de meiden van Chelsea, ja.’ Ze noemt haar voormalige Chelsea-ploeggenoten Fran Kirby en Karen Carney – goede vriendinnen en vrouwen voor wie ze ontzettend veel respect heeft. En wat Spence betreft: Aluko zegt dat hun band beter is dan ooit. ‘Drew is iemand die ik vrijwel om de dag zie – meer dan wie ook in de voetbalwereld.’ Maar Aluko is minder mild over leden van de selectie die haar hebben laten vallen. ‘Tot op de dag van vandaag hebben Steph Houghton en een hoop andere speelsters nog op geen enkele manier hun excuses aangeboden voor wat ik heb doorgemaakt. Soms zeggen mensen: “Moeten zij dan voor jou hun carrière opofferen?” Nee, dat hoeft echt niet. Maar ik verwacht wel dat een team zegt: dit zijn niet onze normen en waarden, wij vinden dat wat de trainer heeft gezegd, niet door de beugel kan.’ Ze zet haar woorden kracht bij door op tafel te slaan.

Zou ze nu nog iets met ze gaan drinken? ‘Nee. Met de meesten absoluut niet. Want waar zij voor staan is op een heel diep niveau tegengesteld aan alles waar ik voor sta.’ In welke zin? ‘Dat ze niet eens in staat zijn om te zeggen: dat mijn ploeggenoot zoiets moet doormaken, dat we het in dit elftal überhaupt over racisme moeten hebben, is onacceptabel.’

In juni 2018 verliet Aluko Engeland om voor Juventus te gaan spelen. Ze heeft daar een ongekend succesvol jaar gehad – ze hebben het kampioenschap gewonnen en de beker, en Aluko is het seizoen geëindigd als topscoorder. Maar ondanks het feit dat ze in topvorm was, werd Aluko dat jaar bij het WK niet geselecteerd voor het Engelse elftal.

Vraagt ze zich weleens af hoe anders haar leven zou zijn gelopen als ze haar mond had gehouden? ‘Ja. In de zomer heb ik verslag gedaan van het WK. Maar ik ben pas 32 en ik had ook kunnen spelen. Ik denk dat mijn carrière in Engeland langer had kunnen duren dan nu het geval is geweest. Op het moment dat ik besloot mijn verhaal te vertellen, wist ik dat het me mijn Engelse carrière zou kosten.’

Zal ze het ooit bijleggen met haar voormalige ploeggenoten? Aluko schudt het hoofd. ‘Dat hoeft ook niet. Ik ben verdergegaan met mijn leven. Iedereen weet waar ik voor sta. Daar ontleen ik veel meer kracht aan dan aan uitkomen voor Engeland en een Engels shirt aantrekken en goed spelen.’ Maar waar het de staf van het Engelse elftal en de FA betreft, is Aluko verbitterd dat haar collega’s haar hebben laten vallen. ‘Maar ik zou niet graag in hun schoenen staan, want tot op de dag van vandaag krijgen ze er vragen over. Ik hoor de hele tijd mensen zeggen: “Ik vind het moeilijk om achter het vrouwenelftal te staan, vanwege hun opstelling.” In ieders leven komt een moment waarop je moet laten zien waar je werkelijk voor staat. Ze waren er getuige van hoe ik werd behandeld en ze deden niets. Dat wordt niet zomaar vergeten.’   

Auteur: Simon Hattenstone

Eniola Aluko neemt op zaterdag 19 september om 20.30 via een videoverbinding deel aan het programmaonderdeel Football: The People’s Game van het Forum on European Culture.