Gerecenseerd

MUZIEK | Suave beats of 
Alvin & the Chipmunks?

*Elderbrook blijft verrassen. *

‘Als producer, zanger, tekstschrijver en multi-instrumentalist draagt hij elke pet die er maar is in de muziekindustrie,’ schrijft Interview Mag over de 27-jarige Britse muzikant Alexander Kotz, beter bekend als Elderbrook. Hij laat zich inspireren door hiphop, country, soul, rock-’n-roll en house, heeft, zo schrijft Standard, een donker stemgeluid dat onmisbaar is voor zijn succes en gebruikt graag geluiden als ‘brekend glas en het gekraak van ijs dat in warme koffie smelt’. Of hij tovert de tafel waarop hij zit om tot drum, vertelt hij in een interview met de Australische site amnplify.

Elderbrooks eerste album Could, uit 2014, ontving vrijwel uitsluitend goede kritieken en sinds het nummer Cola, dat hij in 2017 samen met CamelPhat maakte, was zijn doorbraak een feit. Elderbrook krabbelde, zo wil het verhaal, tijdens een vier uur durende samenwerking met het duo uit Liverpool bij hun beats een aantal woorden op papier, waaronder ‘She sips a Coca Cola’. De eerstvolgende keer dat ze elkaar zagen was een jaar later bij de Grammy’s, waar het nummer was genomineerd voor Best Dance Recording.

Volgens de site Diandrareviewsitall is dat nou eenmaal het effect van Elderbrooks suave beats, die bij iedereen de reactie ‘O yeah, I like that’ oproepen. ‘Het is alsof één toon van hem het publiek in vervoering brengt (…) Zijn muziek is als een verrukkelijk energiedrankje met een scheutje Motown-lime. (…) prachtig en hypnotiserend, je krijgt het gevoel te vliegen zonder de angst om neer te storten.’

Indiebandguru vindt zijn klanken minder suave en moet bij de vocals van het nummer First Times denken aan Alvin & the Chipmunks – niet geheel uit de lucht gegrepen. En dat ook nog ‘zonder de troost van de beelden erbij. De robotachtige, miauwende falset gaat op en neer in vreemde en dissonante melodieën van willekeurige klanken die vreemd combineren met de dreigende hipster R&B-achtergrond (…) alsof iemand helium heeft gepompt in een bass drop.’ Canadees muziektijdschrift Beatroutes vat zijn carrière in aanzienlijk positievere bewoordingen samen: ‘Een verrassing die blijft verrassen.’

27 maart in Paradiso, Amsterdam

FILM | Gelukkig omdat hij goed is

Lazzaro Felice biedt hoop in donkere tijden.

Aanvankelijk denk je dat Lazzaro Felice, de derde film van de Italiaanse filmmaker Alice Rohrwacher, in een ver verleden speelt, waarin markiezin Alfonsina de Luna zo’n vijftig mensen als deelpachters voor zich heeft werken op een tabaksplantage – totdat er mobiele telefoontjes tevoorschijn komen, auto’s en elektrisch licht, en blijkt dat we hooguit dertig jaar terug in de tijd zijn. En de deelpachters dus illegaal werken, zoals La Repubblica aanstipt. Te midden van alle schaarste en ellende vormt Lazarro een stralend middelpunt.

Hij wordt ‘door iedereen gesommeerd, zijn naam wordt meestal gevolgd door een bruut bevel om iets te repareren, schoon te maken of te regelen – wat hij altijd zonder klagen doet. Of hij nou een simpele ziel is of heilig, hij is een uitzondering op de algemeen heersende laaghartigheid en machtswellust. Hij is gelukkig omdat hij goed is,’ aldus The New York Times.

Van deze rurale setting verspringt de film naar een tijd waarin alle personages ouder zijn, behalve Lazarro zelf. Een overgang die Clarín ‘volstrekt natuurlijk’ en ‘poëtisch’ noemt, en waarover De Morgen jubelend schrijft dat Rohrwacher ‘alle regels van het scriptschrijven aan haar laars lapt’. Ook de recensent van NYT geeft zich aan deze vreemde wending over ‘zoals een kind aan een verhaaltje voor het slapengaan: met volledig vertrouwen in de verteller’.

Toch betreft de weinige kritiek die recensenten internationaal op de film hebben deze tweedeling. Zo mist Hollywood Reporter een heldere boodschap in de modernere episode, waarin Rohrwacher ‘het documentaireachtige realisme van haar eerste film met het fantastische van haar tweede’ combineert. Internazionale vindt het tweede deel ‘misschien niet heel goed gelukt’, maar het geheel dankzij de meesterlijke weergave van de boerenwereld ‘rijk en origineel’.

Nu in de bioscoop

TENTOONSTELLING | Licht en 
donker

De kunst van Ceija Stojka is 
een waarschuwing.

‘Ik greep naar de pen omdat ik mezelf moest openen, moest schreeuwen,’ verklaarde de Oostenrijkse auteur en schilder Ceija Stojka (1933-2013). Met haar boeken en foto’s droeg ze bij aan de bekendheid van het lot van de Roma onder de nazi’s.

Haar werk, schrijft Der Spiegel, is tweeledig. De zogenaamde Helle Bilder vertegenwoordigen het dagelijks leven van haar jeugd in Oostenrijk als dochter van Roma paardenhandelaren, de Dunkle Bilder tonen deportatie en opsluiting in de concentratiekampen, waarvan ze er tussen haar tiende en vijftiende drie overleefde. Slush Paris vergelijkt haar schilderijen met die van de Duitse nieuwe zakelijkheid, ‘vooral de bloederige taferelen van George Grosz of Otto Dix, die een gestileerde reactie waren op het expressionisme na WOI en sociaal-kritisch in hun realistische maar emotionele weergave van oorlogsgeweld’, aldus het kunsttijdschrift.

Behalve om zichzelf te uiten schreef en schilderde Stojka ook als waarschuwing, schrijft 
The Independent. ‘Hoe is het mogelijk dat Roma (…) nog steeds worden mishandeld, soms zelfs vermoord (…) alleen omdat ze Roma zijn?’ vroeg ze een aantal jaar voor haar dood aan een groep Hongaarse studenten.

Tot 10 juni te zien in Museum Het Valkhof, Nijmegen

TOURNEE | Mokhtar Alkhanshali, 
de monnik van Mokka

Dave Eggers’ hoofdpersoon wil jongeren inspireren.

Lukas Leuzinger schreef onlangs in de Neue Zürcher Zeitung onder de kop ‘Wat koffie ons kan leren over dankbaarheid’ een ode aan alle mensen die hadden bijgedragen aan zijn dagelijkse kop koffie – een lijst die tot zijn eigen verbazing tot in de duizend reikte. Zijn initiatief sluit precies aan op de filosofie van Mokhtar Alkhanshali, om wie het draait in Dave Eggers’ nieuwe non-fictieboek De monnik van Mokka, die van mening is, zo zegt hij tegen Vanity Fair, dat mensen veel te vaak koffiedrinken zonder te weten waar het vandaan komt. Alkhanshali vatte op 29-jarige leeftijd het plan op om in zijn geboortestad San Francisco koffie te verkopen van bonen uit Jemen, het land van zijn ouders. Toen hij ze ging halen werd het land bedreigd door Al-Qaeda en Somalische piraten. ‘Belachelijk,’ zegt hij achteraf tegen *Miami New Times *over zijn plan. Maar voor hem was het dé manier om de twee culturen waar hij uit voortkwam met elkaar te verbinden.

Eggers noemt zijn geschiedenis in McSweeney’s ‘een verhaal over de American dream, die nog springlevend is maar ook van alle kanten wordt bedreigd’. Op zijn tour door Amerika en Europa wil Alkhanshali jongeren inspireren net als hij hun dromen na te jagen.

_Alkhanshali is op 2 en 3 maart in Nederland

Deze titels worden getipt door Athenaeum Boekhandel in Amsterdam.

*_Hoe je stopt met plastic_ – Will McCallum *

Will McCallum laat zien hoe de strijd tegen vervuiling begint bij individuen 
die beslissen dat het tijd is om actie te ondernemen. Te beginnen bij plastic dat je maar één keer gebruikt en daarna weggooit. Het was nog nooit zo gemakkelijk én nodig om die eerste stap te zetten. Ga ervoor!

Identiteit – Francis Fukuyama

Fukuyama onderzoekt in zijn nieuwe boek het succes van populisten, dat volgens hem voortkomt uit een behoefte aan identiteit. Voorheen streefde democratie naar universele, onvervreemdbare rechten voor alle burgers. Nu overheerst identiteitspolitiek op basis van religie, ras, etniciteit of gender.

Lotharingia – Simon Winder

Lotharingia is de brede strook land die van de Noordzee tot aan het Juragebergte loopt. Enthousiast leidt Winder ons langs de steden en dorpen van Lotharingia en vertelt de geschiedenis van dit gebied, van de Frankische oorsprong in de 
9-e eeuw tot onze tijd.

Woorden schieten tekort – Nicci Gerrard

In dit persoonlijke boek onderzoekt Nicci Gerrard alle aspecten van dementie. Wat is het? Hoe gaat de maatschappij ermee om en wat zegt de wetenschap erover? Maar ook: wat betekent het om mens te zijn, om een identiteit te hebben, om een zelf te hebben en dat vervolgens kwijt te raken?

De kracht van angst – Hesna Al Ghaoui

De vraag die oorlogscorrespondent Hesna Al Ghaoui het meest wordt gesteld is: ‘Hoe komt het dat je niet bang bent?’ Maar ze is doodsbang, en heeft het liever over: ‘Hoe ga je daarmee om?’ Nu politici en terroristen onze angst exploiteren, is het des te belangrijker om daarover na te denken.

Auteur: Laura Weeda