Gerecenseerd

FILM | Jongen wordt ballerina

Oscarwaardig debuut van Vlaamse regisseur

Met de speelfilm Girl snijdt de 27-jarige Vlaamse regisseur Lukas Dhont een gevoelig onderwerp aan. Zijn hoofdpersoon, de vijftienjarige Lara, is geboren in het lichaam van een jongen, maar niettemin vastbesloten om door te breken als balletdanseres. Dhont werd met zijn op een waargebeurd verhaal gebaseerde film dit voorjaar bekroond op het filmfestival in Cannes, waar de internationale filmpers hem onthaalde als sensationele debutant en hem meteen tipte voor een Oscar.

In *Le Figar*o prijst Éric Neuhoff Dhont om de ‘zuivere, intelligente en 
delicate manier’ waarop hij zijn hoofdpersonage heeft gefilmd: ‘Zorgvuldig vermijdt hij voyeurisme en probeert hij zo weinig mogelijk uit te leggen. Daardoor bestaat Lara ook echt en ga je volledig mee in haar wereld en haar strijd.’ Dat is volgens Neuhoff vooral ook de verdienste van de zestienjarige acteur Victor Polster. Die ‘legt een hartverwarmende gevoeligheid in zijn spel en toont zich net zo stevig als een bevend rietje. Daarom gun je zijn 
personage alle geluk van de wereld.’

Clarisse Fabre, recensent van Le Monde, vindt het knap hoe Dhont het accent weet te verleggen van geslachtsverandering naar een verhaal over identiteit: ‘Hoe kan ik mijzelf worden en de discussie over heersende
 normen en waarden loslaten? Wat maakt het dat iemand zich man of juist vrouw voelt, of behorend tot een categorie daartussenin?’ Ève Beauvallet stelt in Libération dat Dhont met een klassieke dansschool voor de perfecte entourage van zijn film heeft gekozen. ‘Daar leer je hoe je ledematen tot een schoonheidsideaal kunt plooien. Tegelijkertijd illustreert de filmer hiermee overtuigend de transformatie van een natuurlijk tot een kunstmatig lichaam.’

Girl van Lukas Dhont draait vanaf 1 november in de Nederlandse bioscopen.

TENTOONSTELLING | Jawlenski hielp Greta Garbo 
door eenzame avonden

Duits expressionisme van Russische origine

Met spiritualiteit, mindfulness of esoterische 
stromingen was nog geen mens bezig, toen Alexej von Jawlensky (1864-1941) zijn mooiste schilderwerken maakte. Nu acht het Haags Gemeentemuseum de tijd rijp voor een overzichtstentoonstelling van deze van oorsprong 
Russische expressionist.

Kunstcriticus Christopher Knight van Los Angeles Times is vooral gefascineerd door de manier waarop Von Jawlensky ogen en gezichtsuitdrukkingen op het doek brengt: ‘Bij zijn vroege portretten zorgen de koolzwarte, ruit-vormige ogen onmiddellijk voor een intense verhouding tussen kijker en geportretteerde. Hij lijkt schatplichtig aan Van Gogh, maar zijn werk is veel mystieker.’ In zijn latere schilderijen worden de ogen minieme spleetjes, constateert Knight: ‘Daardoor wordt het nog spiritueler. Alsof Von Jawlensky een gevoel van verlies en afstand wil overbrengen en tegelijkertijd de 
toegang tot de ziel van degene die hij schildert op een kier laat staan.’

David Sanderson van The Times is blij dat het achternichtje van Greta Garbo in 2017 besloot de kunstcollectie van de beroemde actrice naar de veiling te brengen: ‘Anders hadden we nooit geweten dat Garbo bij elke nieuwe aanwinst haar schilderijen herschikte om er vervolgens tegenover te gaan zitten met een sigaret en haar evening Scotch. Vooral Von Jawlensky hielp haar door eenzame avonden.’ Will Heinrich van The New York Times vindt dat Von Jawlensky altijd schetsmatig en figuratief te werk is gegaan: ‘Als een mediterrane visser die zich nooit te ver van de kust waagt. Zijn portretten kennen stuk voor stuk dezelfde opzet, maar met zijn wonderlijke kleur-
contrasten weet hij iconische dimensies op te roepen. Hang een zaal vol met zijn hoofden, en je krijgt hetzelfde effect als in een hal met hypnotiserende spiegels.’

Alexej von Jawlensky: Expressionisme en devotie, Gemeentemuseum Den Haag, 
t/m 27 januari 2019.

LITERATUUR | Absurde slapstick in Parijs

Het kan de beste roman zijn van het jaar, of de slechtste

Terwijl de verfilming van Patrick DeWitts hilarische roman The Sisters Brothers in de bioscoop draait, is de uitgever zo alert om alvast het nieuwste boek van de Canadese auteur uit te brengen. French Exit bevat volgens romancier John Boyne ‘een van meest onderhoudende moeder-zoonduo’s ooit’, zo noteert hij in The Irish Times. Frances Price en haar zoon Malcolm blijven niet lang na de dood van vader Frank berooid achter en moeten hun luxeleventje aan de 
Upper East Side van Manhattan vaarwel zeggen. Met hun laatste 
centen nemen ze de boot richting Parijs. Dat levert volgens Boyne een ‘onbeschaamd en ongelooflijk geestig boek op’, waarvan het hem niet zou verbazen als het later dit jaar ‘opduikt in de lijstjes van zowel de beste als de slechtste romans van het jaar’.

Anna Mundow, recensent voor The Washington Post, kwam af en 
toe niet meer bij van het lachen. Toch vraagt ze zich af of DeWitt 
‘soms niet té veel geestigheden debiteert. Misschien past zijn stijl en absurde humor meer bij een western uit 1850 dan bij het mondaine, hedendaagse Parijs.’ Katy Waldman vindt dat juist geen enkel bezwaar, schrijft ze in The New Yorker: ‘DeWitt is een schrijver die genres door elkaar 
husselt en daar zijn eigen topspin aan toevoegt. Zijn vrolijke surrealisme maakt de roman net zo prettig gestoord als de karakters die erin rondlopen.’

Noorderzon, de Nederlandse vertaling van French Exit van Patrick DeWitt, verschijnt begin november bij 
uitgeverij Nijgh & Van Ditmar.

Latin pop van onnodig knappe zanger Enrique Iglesias pakt je in waar je bij staat

POPMUZIEK – Eigenlijk hoeft Enrique 
Iglesias, zelfbenoemd King of Latin Pop, niet eens te zingen om het overwegend

vrouwelijke publiek te vermaken, schrijft Alexis Petridis in The Guardian. ‘Ze beginnen al te gillen zodra hij op het podium

verschijnt. Maar wat wil je, ook op zijn 43ste is hij nog steeds onnodig knap.’ En zingen kan hij zeker, vindt Petridis, ‘zolang je

die gepijnigde gebaartjes en gewichtige adempauzes maar voor lief neemt.’

Popjournalist Erik Leijon van The Montreal Gazette vond Iglesias’ stem bepaald niet zijn grootste troef tijdens zijn Canadese

tour: ‘Die lag begraven onder een overdosis dub en achtergrondzang. Half mompelend ploegde hij zich door zijn teksten. Maar

ja, die hits, hè. Laat hem Hero inzetten en hij pakt je in waar je bij staat.’

Over Iglesias’ romantische liedjes is Nick Krewen van de Toronto Star het meest te spreken: ‘Daarin weet hij duidelijk de genen

van vader Julio op te roepen.’

Tournee Enrique Iglesias: 8 november, Paleis 12, Brussel; 9 november, Ziggo Dome, Amsterdam.