Gerecenseerd

FILM | Verveelde officier in 
koloniaal Argentinië

Comeback van regisseur Lucretia Martel

Tien jaar na haar laatste, juichend ontvangen film La mujer sin cabeza maakt de Argentijnse Lucretia Martel haar comeback met Zama, naar de gelijknamige roman van landgenoot Antonio di Benedetto uit 1956. Het verhaal draait om een Spaanse legerofficier in het achttiende-eeuwse koloniale Argentinië. In een desolate buitenpost wacht hij al tijden vergeefs op instructies van de Spaanse koning.

Filmrecensent Pablo Scholz beschouwt Zama in het Argentijnse dagblad Clarín als ‘een betoverende filmervaring waarbij alle zintuigen worden geprikkeld’.

Guy Lodge van Variety had de nodige moeite om in de film te komen. ‘In de rusteloze eerste helft worstelt de kijker met het uit elkaar houden van de personages. Of de hoofdpersoon nu de lokale gouverneur ontmoet, een rondtrekkende, zich klem zuipende koopman of een flirtende edelvrouw; geen idee wie wat doet ten opzichte van wie.’ Daarnaast maakt Lodge gehakt van het sound design: ‘Al het geluid klinkt hetzelfde: zoemend, akelig, anachronistisch gejengel (…) waardoor het lijkt of er voortdurend ergens een vliegtuig neerstort.’

Manohla Dargis, criticus van The New York Times, heeft meer plezier beleefd aan Zama. Ze heeft het over ‘een mooie, hypnotiserende en elliptische film over een man die overhoopligt met de wereld’.

Volgens Darcis vertelt Martel op een ‘vaak verrassend komische manier hoe kolonialisme en vaderlandsliefde uit elkaar getrokken worden.’

Zama van Lucretia Martel is vanaf 5 april te zien in de bioscoop

LITERATUUR – Road trip door slavernijverleden van Mississippi

Nieuwe roman van Jesmyn Ward

In de Verenigde Staten werd met spanning uitgekeken naar de nieuwe roman van Jesmyn Ward. Zou ze het hoge niveau en het eclatante succes evenaren van Salvage the Bones waarmee ze op 34-jarige leeftijd de National Book Award won en ook internationaal doorbrak?

Ron Charles van The Washington Post vindt van wel. In zijn recensie noemt hij Sing, Unburied, Sing een ‘directe antecedent’ van Beloved, de klassieker van Toni Morrison. Charles beschouwt Ward als een van de ‘krachtigste dichterlijke schrijvers van Amerika’.

Net als in haar vorige boek en ook in Morrisons oeuvre staat het rassenconflict centraal in het verhaal. Dat leest als een ‘road trip’ waarin de Afro-Amerikaanse, aan drugs verslaafde Leonie met haar dertienjarige zoon Jojo en driejarige dochter Kayla door Mississippi reist om haar echtgenoot op te halen uit de gevangenis.

Wat een vreugdevolle reünie moet worden ontaardt in een nachtmerrie. Onderweg worden de hoofdpersonen geteisterd door geesten uit het verleden die de gruwelijkste verhalen vertellen over moorden, verminkingen en verkrachting van hun voorouders. Alsof de slavernijperiode in de zuidelijke staten niet een paar generaties achter ons ligt maar nog altijd voortduurt.

In Der Spiegel plaatst Anne Haeming de roman net als The Underground Railroad van Colson Whitehead uit 2016 binnen het actuele kader van de rassenrellen in Charlottesville van vorig jaar en de opmars van neonazi’s. Tegelijkertijd vindt de Duitse recensente dat de ‘liefde tussen broer en zus nog nooit zo raak en hartverscheurend is verbeeld’ als Ward heeft gedaan. Voor Haeming was het boek wegleggen absoluut geen optie ‘omdat de zinnen van Ward nissen in ons hoofd laten zien, waarvan we geen idee hadden dat ze bestonden’.

Eoin McNamee schrijft in The Irish Times hoe ze werd overdonderd door de kracht van het boek: ‘De stijl van Ward loopt over van medelijden en daardoor is het een wonder dat ze kans heeft gezien het allemaal op te schrijven.’

De criticus van het Amerikaanse literaire magazine Kirkus Review vindt dat Ward ‘duidelijk haar best heeft moeten doen om de hoofdpersonen niet al te poëtisch hun verhaal te laten vertellen’. Maar die enkele kritische kanttekening valt compleet in het niet bij de ‘intense beelden die Ward oproept, de muzikale retoriek en de warme en gulle sympathie voor haar personages, zelfs voor de meest verbitterde en onuitstaanbare onder hen’.

De Nederlandse vertaling Het lied van de geesten verschijnt half april bij Atlas Contact.

MUZIEK – Virtuoze 
jazztrompettist

Avishai Cohen in het Concertgebouw

Zo vaak gebeurt het niet dat het Amsterdamse Concertgebouw een jazzartiest in de Grote Zaal programmeert. Maar in het geval van de Israëlische trompettist Avishai Cohen kan dat niet anders. Het gaat namelijk om een muzikant van de buitencategorie. Zijn laatste album Cross My Palm With Silver behoorde volgens The New York Times tot de allerbeste muziek van 2017. Terwijl het gezaghebbende Amerikaanse jazzmagazine DownBeat Cohen al een paar jaar achter elkaar beschouwt als de onbetwiste ‘Rising Star’ op trompet.

De ‘battles’ tussen Cohens trompet en de tenorsax van zijn broer Yuval doen John Fordham van The Guardian denken aan de ‘60s Dialogues’ van Miles Davis en Wayne Shorter. ‘De brede muzikale interpretaties maken hun optredens onweerstaanbaar voor de fans. Maar ook voor ieder ander is het buitengewoon mooie eigentijdse muziek’, schrijft Fordham.

Voor de minder doorgewinterde jazzliefhebber is het oppassen geblazen

Barry Davis roemt in The Jerusalem Post Cohens veelzijdige muziektalent. Volgens de recensent kwam dat in december vorig jaar ook tot uiting in zijn rol als artistiek directeur van het Jerusalem Jazz Festival. Daar zorgde hij met een ‘breed scala aan onconventionele en ongebonden jazz en slechts af en toe een voorzichtige neiging naar een commerciëlere richting voor de derde keer op rij voor een succesvolle editie’.

Voor de minder doorgewinterde jazzliefhebber is het trouwens oppassen geblazen. Verwar trompettist Avishai Cohen (rossig, stevige baard) niet met zijn voor- en achternaamgenoot die als bassist, zanger en componist furore maakt. De ‘andere Avishai’ (gladgeschoren kruin en kin) toert de komende maanden eveneens door Europa en staat in juli tot twee keer toe in de line-up van het North Sea Jazz Festival. Zijn muziek valt te beschouwen als cross-over van jazz en klassiek met mediterrane en Latijns-Amerikaanse invloeden.

Tournee Avishai Cohen Quartet: 14 april Kaiserslautern; 16 april Amsterdam; 17 april Zürich; 18 en 19 april Londen

Auteur: Diederik Samwel

Openingsbeeld: © HH