Gerecenseerd

FILM | De strijdkreet van Spielberg

Superheldenfilm voor volwassenen

Steven Spielberg was midden in een project toen hij het script voor The Post las, en besloot dat de film ofwel onmiddellijk moest worden gemaakt, of niet. De eerste optie werd bewaarheid: hij zette zijn project stop en binnen een halfjaar werden de scènes gedraaid. De cast bestaat uit o.a. Tom Hanks als Ben Bradlee, de legendarische hoofdredacteur van The Washington Post, volgens The Atlantic een logische keuze omdat de acteur de belichaming is geworden van Al Wat Goed Is In Amerika, en Meryl Streep als uitgever Katharine Graham, ook al een logische keuze vanwege haar speech tijdens de Golden Globes in 2017, waarin ze Trump onderuithaalde zonder zijn naam te noemen. Want dat is de reden dat Spielberg de film zo snel mogelijk wilde draaien, vertelt hij Hollywood Reporter: in dit verhaal staat de waarheid op het spel. Net als nu.

The Post gaat over de publicatie van The Pentagon Papers in 1971, het 7000 pagina’s tellende geheime rapport over de Vietnamoorlog dat o.a. aantoonde dat de regering stelselmatig had gelogen, zowel tegen de bevolking als tegen het Congres. Veteraan Daniel Ellsberg lekte het aanvankelijk aan The New York Times (waarover straks meer). Centraal in de film staat de beslissing van Graham (Streep), die de krant na de zelfmoord van haar man in handen kreeg en in The Post een coming-of-age doormaakt; door Bradlee zijn zin te geven en de Papers te publiceren, riskeert ze de toekomst van de krant en bovendien gevangenisstraf. Maar ze strijdt voor iets hogers: democratie.

Zoals o.a. The Globe and Mail aanmerkt, leent deze dramatische keuze zich perfect voor een Spielbergfilm. En volgens de meeste recensenten zijn er twee redenen waarom hij hier goed mee wegkomt. De eerste is dat dit ‘exact het verhaal [is] dat journalisten in deze tijd nodig hebben’; ‘Het laat zien wat we te verliezen hebben als het nieuws en de ondersteunde media verdwijnen, zoals dreigt te gebeuren met een president die op de vernieling uit lijkt te zijn. En ook al is hij hoogdravend, de film is ook zo vermakelijk dat hij niet belerend overkomt. Dit is een superheldenfilm voor volwassen’, schrijft Time. De andere reden verwoordt LA Times: ‘De boodschap is persoonlijk voor hem, en hij heeft er alles aan gedaan om hem op zijn publiek over te brengen.’

Minder blij met de film was The New York Times, die hun publicaties van de Papers stopten toen ze door de rechter werden teruggeroepen

Minder blij met de film was The New York Times, die hun publicaties van de Papers stopten toen ze door de rechter werden teruggeroepen. Ze spanden hun eigen rechtszaak aan tegen de titel, die tijdelijk in The Papers veranderde, maar weer werd teruggedraaid. Cristopher Orr merkt in The Atlantic op dat hij ook wel beledigd zou zijn als hij Nail Sheehan was, die het materiaal als eerste in handen kreeg maar geen rol heeft in de film. Anderen, zoals Slate en Vulture, maken de wrok van de Grey Lady belachelijk door een opsomming te geven van al het onderhuidse commentaar dat de krant op de film levert.

Toch heeft ook NYT best wat goede woorden over voor het resultaat: ‘Mr. Spielberg, een sluwe entertainer die zich nogal eens tot moralisme laat verleiden (…) draagt als filmmaker steevast optimisme uit. In dit geval werkt dat. Het voelt als een strijdkreet.’

The Post is sinds begin februari te zien in de bioscoop.

FOTOGRAFIE | Topje van de ijsberg

Foglia onderzoekt de verhouding tussen mens en natuur

Lucas Foglia (1983) woonde als kind op een zelfvoorzienende boerderij zo’n vijftig kilometer van New York. Hoewel sommigen die zo opgroeien zich op latere leeftijd afzetten tegen deze levensstijl, vertelt de Amerikaanse fotograaf aan* The Guardian,* deed hij het tegenovergestelde: hij trok de natuur in op zoek naar extremere vormen. Dit bracht hem bij gemeenschappen die geld hadden afgezworen en hun water uit bergbronnen haalde, en resulteerde in 2012 in A Natural Order, volgens de Engelse krant een van de mooiste fotoboeken van dat jaar.

De inspiratie voor Foglia’s tweede fotoserie, Human Nature, ontstond nadat orkaan Sally de boerderij van zijn ouders trof en hij zich iets realiseerde: ‘Als we als mensen het weer beïnvloeden, kun je nergens meer ontsnappen aan onze invloed.’ Opnieuw trok hij de wereld in, dit keer om de ‘steeds complexere en genuanceerdere verhouding tussen mens, natuur en zijn omgeving te onderzoeken’, zoals National Geographic, waarvoor Foglia ook fotografeert, zijn project omschrijft. Hij begon in Hawaii, waar bij de Mauna Loa-vulkaan de schoonste lucht ter wereld is gemeten, sprak met wetenschappers over het onderwerp en schoot 60.000 beelden wereldwijd, waarvan 60 in zijn boek belandden. De Italiaanse Vogue legt uit dat hij dit efficiënte editen te danken heeft aan zijn moeder, die hem als specialist in volksvertellingen leerde wat een verhaal goed maakt: het moet dwingend zijn, en toegankelijk. Wat een kunstenaar onderscheidt van een activist, haalt BJP Magazine Foglia aan, is dat hij mensen wil aanzetten tot denken en voelen zonder te vertellen wát ze moeten denken en voelen.

The Guardian blijft na het bekijken van zijn werk dan ook met vragen zitten, o.a. over de titel van het boek. ‘Bedoelt hij dat de menselijke aard sowieso destructief is? Dat de natuur nu sowieso door de mens wordt gevormd?’ Time gebruikt een passende metafoor door zijn foto’s ‘een topje van een ijsberg’ te noemen (waarbij de berg het grotere verhaal is).

Foglia bouwt voor ze te fotograferen een band op met zijn modellen zodat ze zich bij hem op hun gemak voelen. ‘En dat zie je’, schrijft The Guardian; op de laatste foto van het boek zijn een jongen en meisje in de idyllische natuur van Hawaii aan het vrijen. Volgens NG is dit beeld een representatie van het paradijs, wat suggereert dat Foglia de hoop nog niet heeft opgegeven.

Voor wie na de spectaculaire beelden vooral de behoefte heeft het vliegtuig te pakken om ze met eigen ogen te zien, is achter in het boek een lijst opgenomen van boeken die wetenschappers aanraden over onze invloed op de natuur. Een toegankelijke en dwingende manier om de lezer eraan te herinneren waar het ook alweer om ging.

Foglia’s werk is tot 15 april te zien in Foam, Amsterdam. 

LITERATUUR | ’Voor alle vluchtelingen, overal’

De morele afrekening van een modelvluchteling

In de ogen van de meeste Amerikanen kunnen zijzelf nooit vluchteling worden, maar vluchtelingen met een beetje mazzel wel Amerikaan, schrijft Viet Thanh Nguyen in Financial Times. Hij en zijn gezin zijn ‘modelvluchtelingen’: ‘Mijn ouders waren respectabele kooplieden, mijn broer ging zeven jaar nadat hij zonder Engels te spreken in de VS was aangekomen naar Harvard en ik won de Pulitzerprijs [met zijn debuutroman De sympathisant in 2016]. We kunnen zo op een poster die verkondigt dat vluchtelingen Amerika great maken. (…) Maar het zou niet zo’n succes moeten vereisen om verwelkomd te worden.’

Een jaar na zijn debuut verscheen in Amerika zijn verhalenbundel The refugees, waarmee hij vooral de privileges van de witte man in twijfel wil trekken.

De Washington Post kopt dat zijn boek ‘Niet op een beter moment had kunnen komen’, de LA Times noemt Nguyens schrijven ‘een morele afrekening. (…) Vrijwel alles aan deze gepolijste verhalen blijft hangen. Niet in de laatste plaats de opdracht: “Voor alle vluchtelingen, overal.”’ Michael Schaub van NPR beaamt dit door het boek een ‘urgente, prachtige bundel’ te noemen die ‘bewijst dat fictie meer kan zijn dan het vertellen van verhalen – het maakt ons getuigen van de levens van de mensen die we niet mogen vergeten’.

Het drama zit hem bij Nguyen in overweldigend subtiele details, zoals de hoofdpersoon van Fatherland die zijn nieuwe kinderen in Vietnam dezelfde namen geeft als de kinderen die met zijn eerste vrouw naar de VS zijn gevlucht; volgens The Guardian een symbool voor iets wat elke vluchteling achtervolgt: dat achtergelaten leven, dat het jouwe had kunnen zijn.

Het meest geprezen door de pers wordt het openingsverhaal Black-Eyed Women (genoemd naar de vrouwelijke verhalenvertellers die hij zich herinnert uit zijn jeugd), waarin een meisje wordt opgezocht door de geest van haar broer die op de boot waarmee ze vluchtten is omgekomen door piraten. ‘Je bent zelf ook gestorven,’ zegt hij haar. ‘Alleen weet je het nog niet.’

Het kostte Nguyen 17 jaar en 50 versies om tot dit resultaat te komen; een gruwelijke ervaring, vertelt hij in een mooi interview met Mother Jones. ‘Ik wilde altijd meer vertellen.’ Hij stond als kind versteld van alle dingen waarover niet gepraat werd, en het invullen van die stilte, van al die in de lucht hangende verhalen, voelde als een enorme verantwoordelijkheid. Chicago Tribune prijst juist zijn dosering: ‘Nguyen gebruikt geen woord meer dan hoogst noodzakelijk om ons zijn boodschap over te brengen.’

Een jaar later maar niet minder urgent verschijnt de bundel deze maand in vertaling van Paul Bruijn bij Uitgeverij Marmer.

Auteur: Laura Weeda