Gerecenseerd

MUZIEK | Dromen, smachten en zwelgen

Gospel, jazz en americana in Pick Me off the Floor van Norah Jones

‘Norah Jones? Dan denk je aan ‘de rokerige, zoetgevooisde stem die miljoenen diners moet hebben begeleid. Maar achter die jazzloungereputatie gaat een veel interessantere singer-songwriter schuil’, schrijft Roisin O’Connor in The Independent. De recensent noemt Jones’ laatste plaat Pick Me off the Floor intrigerend, ‘omdat ze gospelachtig piano speelt onder begeleiding van tsjilpende violen, flirt met funk, verderop een hiphoparrangement inbrengt en de volgende track als een mistige wolk over het water laat scheren’.

De Duitse muzieksite Plattenladentipps maakt melding van ‘elf indrukwekkende songs die wonderwel op elkaar aansluiten en een levendig totaalkunstwerk vormen. Ze doen de luisteraar dromen, smachten en zwelgen, terwijl Jones intussen switcht van americana naar blues, soul en pianojazz.’

Volgens Dan DeLuca van The Philadelphia Inquirer past Jones’ nieuwe plaat perfect bij de huidige tijdgeest. ‘Waar ze in een almaar doordraaiende wereld saai en voorspelbaar kon klinken, komt ze in tijden van pandemie, maatschappelijke onrust en strak gespannen zenuwen werkelijk als geroepen.’

Ook voor collega David Gill van het Amerikaanse Riff Magazine lijkt het album op maat gesneden voor de huidige tijd, al is dat in zijn ogen ook een kwestie van toeval. Gill is vooral onder de indruk van de ‘poëtische en geëngageerde’ songteksten: ‘Zo daagt ze in I’m Alive de luisteraar uit over #MeToo. In haar taal balanceert ze perfect tussen wegkijken en in actie komen. Voor Jones zijn twijfel en angst namelijk net zo bepalend voor het menselijk handelen als daadkracht en moed.’

Pick Me off the Floor van Norah Jones is sinds begin juni verkrijgbaar.

FILM | Wonderkind maakt pas op de plaats

Onderdrukte homo-erotische gevoelens zijn geen thema meer

Een regisseur die op 30-jarige leeftijd zijn eerste speelfilm aflevert, ligt aardig op schema. Wie dan al toe is aan nummer acht (na onder meer Tom à la ferme en het veelgeprezen Mommy), staat te boek als wonderkind en luistert naar de naam Xavier Dolan.

In het semi-autobiografische Matthias & Maxime neemt de Frans-Canadese filmmaker voor het gemak ook de hoofdrol voor zijn rekening. In de film krijgt een onschuldige zoenscène tussen twee jongens voor een afstudeerfilm grote gevolgen.

In Le Figaro spreekt Étienne Sorin van Dolans eerste misser: ‘Deze film komt te laat of juist te vroeg voor hem. Alles draait om de hoofdpersoon, en het wordt al gauw narcistisch en masochistisch.’

‘Een soort Big Chill voor millennials in Quebec’, vindt Marc-André Lussier van het Canadese dagblad La Presse. De bijrollen zijn volgens hem ‘te vlak en de dialogen tussen moeder en zoon te excessief en voorspelbaar, maar desondanks is het een mooie, melancholieke film’.

Er is niets mis met de nieuwste Dolan, schrijft Jon Frosch in The Hollywood Reporter: ‘Pittige ruzies, gejaagde cameravoering, eigenzinnige soundtrack: zoals we het van hem gewend zijn. Wat ontbreekt is de urgentie. Met onderdrukte homo-erotische gevoelens snijdt hij geen nieuw thema aan.’

Maar ook zonder zijn horizon te verbreden heeft Dolan een geslaagde film afgeleverd, stelt filmrecensent Éric Moreault van de Canadese krant Le Soleil, ‘met meer tederheid en minder cynisme. Wie weet maakt hij zich op voor een nieuwe fase in zijn carrière’.

Matthias & Maxime van en met Xavier Dolan is nu te zien in de bioscoop.

LITERATUUR | Sprookje met verdacht realistische dimensie

Wat als Hillary Clinton altijd Hillary Rodham was gebleven?

Stel dat Hillary zich nooit met Bill Clinton had ingelaten? Was ze dan op haar sloffen president van de VS geworden? Curtis Sittenfeld maakte van deze hypothese een roman: Rodham. Volgens criticus Jill Abramson van The New York Times is haar dat minder goed gelukt dan met American Wife (2008), het boek waarin Sittenfeld voormalig first lady Laura Bush een andere levensloop bezorgde.

Abramson weet ook waarom: Bush was een ‘tabula rasa’, terwijl het publiek vrijwel alles weet over Clinton. ‘Daarom wekt het eerste deel, op basis van de echte biografie, een trage, oudbakken indruk.’ En ondanks overtuigende passages over Hillary’s campagne naar het Witte Huis, de ‘microscopische aandacht voor haar uiterlijk’ en een ‘uitzinnige cameo’ van Donald Trump ‘komt de auteur daar niet meer overheen’.

Collega Ron Charles van The Washington Post noemt Rodham een ‘rijke studie over seksisme en Amerikaanse politiek’ en kan zich indenken dat het fictieve verhaal een ‘therapeutisch effect heeft voor wie in 2016 op Hillary heeft gestemd’.

In Time Magazine stelt Eliana Dockterman dat Sittenfeld de kans heeft laten liggen om met fictie Clintons politieke motieven bloot te leggen. ‘Wil ze oprecht het land dienen, zoals haar fans geloven? Of is het pure machtshonger, waar haar tegenstanders van overtuigd zijn? Sittenfeld heeft daar ook geen antwoord op.’

Kylie Maslen van The Adelaide Review verwacht dat Rodham ongetwijfeld lezers trekt vanwege de seksschandalen, politieke machtsstrijd en het verraad. ‘Maar voor mij is het vooral een roman over vrouwenvriendschap en bondgenoten.’ Terwijl het voor Annalisa Quinn van het Amerikaanse NPR juist even duurde voor ze begreep waarom de roman haar zo had aangegrepen. ‘Het cynisme? Dat Amerika eenvoudig te racistisch, seksistisch en verrot is om Hillary als president te kiezen? Nee. Door dit boek kun je je voorstellen dat het écht anders had kunnen lopen.’

Rodham, in de Nederlandse vertaling van Inge Kok en Barbara Lampe, is half juni verschenen bij uitgeverij Atlas Contact.

MODERNE KUNST | The medium is the message

Digitale installaties uit het analoge tijdperk

De Koreaans-Amerikaanse kunstenaar Nam June Paik (1932-2006) gaat door voor de uitvinder van video art die de term ‘elektronische snelweg’ introduceerde. Een cliché, vindt Alastair Sooke van The Telegraph. ‘Zie hem als de Johannes de Doper van het informatietijdperk.’ Het bezoek aan Paiks overzichtstentoonstelling The Future is Now was voor Sooke een wandeling door het ‘laboratorium van een verstrooide professor: overal retro-platenspelers, tv-toestellen met losse bedrading, zwervende robots en toetsenborden’.

En wat te denken van een achttiende-eeuwse houten boeddha die zichzelf bekijkt op tv? ‘Zo zet Paik oosterse spiritualiteit tegenover westerse technologie en laat hij tegelijkertijd zien hoe je pulp op tv kunt transformeren’, suggereert Matthew Collings in de Evening Standard.

Thomas McMullan van het internationale kunstmagazine Frieze beschouwt Paik als ‘pre-internetprofeet’ die geëngageerde en provocerende kunst maakte van en met massamedia, ‘en er tegelijkertijd de vloer mee aanveegde’.

Wie zich realiseert dat wat in de jaren zeventig gold als radicaal nu de norm is, kan alleen maar concluderen dat Paik ‘op het scherpst van de snede opereerde’, schrijft kunstcriticus Bidisha van The Guardian.

The Future is Now, retrospectief van Nam June Paik, is te zien t/m 23 augustus in het Stedelijk Museum in Amsterdam.

Deze titels worden getipt door Athenaeum Boekhandel in Amsterdam.

Climax Club – Jüne Plã

In het leven tussen de lakens durft het weleens fout te lopen. Geen paniek,Climax Club biedt een handleiding voor sekspret toegankelijk voor iedereen: vrouw, man, hetero, homo, bi… Plã zet penetratie even opzij en focust op duizend-en-een manieren om anders en ongeremd plezier te beleven.

De egel en de vos – Isaiah Berlin

Egels zien de wereld als één geheel; vossen zijn pluralisten die een veelheid zien, zo deelde Isaiah Berlin grote denkers in. Maar was Tolstoj nu een egel of een vos? Dat beantwoordt Berlin aan de hand van de thema’s van Oorlog en vrede: vrijheid, de werking van de geschiedenis en de macht van mannen als Napoleon.

Schat, wil jij dit even doen? – Eve Rodsky

Eve Rodsky ging op zoek naar een praktische en duurzame oplossing om haar eigen gezin én andere gezinnen te helpen hun gezinsleven te organiseren om zo tijd over te houden voor elkaar en leuke dingen. En dat alles op basis van competenties, en nog leuk ook!

Bescheiden vragen – Edgar H. Schein

Bescheiden vragen is een simpele en effectieve techniek om meer positieve relaties te bouwen, vooral tussen mensen met statusverschil. Een werkelijke leider geeft mensen de ruimte zelf te denken door vragen te stellen, in plaats van aan te geven hoe het moet.

Hoe overleef je een autocratie? – Masha Gessen

In de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020 geeft dit boek een onmisbaar overzicht van de rampzalige Trump-jaren. Gessens boek is een oproep tot permanent verzet tegen de voortdurende aanval op de Amerikaanse democratie.