Gerecenseerd

FILm – Als het leven zelf

Nieuwe film van Almodóvar

Met zijn grijze haardos en stijlvolle baardje ziet hij er tegenwoordig uit als ‘een mollig neefje van David Byrne’, volgens The Guardian. Pedro Almodóvar, een van Europa’s grootste cineasten, heeft een nieuwe film gemaakt, getiteld Julieta, geïnspireerd op drie korte verhalen van Alice Munro. De Israëlische krant Ha’aretz wijdt een lang essay aan de nieuwe Almodóvar. Dat wil niet zeggen dat de krant per se enthousiast is over de twintigste speelfilm van de Spaanse meester. Meteen aan het begin wordt 
het voorbehoud al gemaakt: ‘Almodóvar begint met deze film zijn oude vorm terug te vinden, maar hij is nog niet waar hij is geweest.’

Zoals de meeste critici en filmliefhebbers vindt de krant dat Almodóvar het spoor sinds Volver uit 2006 een beetje is kwijtgeraakt. Maar ‘de neiging tot het spektakel, waarmee Almodóvar zijn laatste films geen goed deed’ is hij in Julieta tenminste weer kwijt. Ook The Guardian oordeelde dat Almodóvar weer ‘vaste grond onder de voeten’ begint te krijgen met deze film.

Ha’aretz vervolgt: ‘De zweem van het onderbewuste, obsessie en schuldgevoel voegt precies het juiste beetje thrilleraura toe aan dit melodrama. Uiteraard is het klassieke melodrama in de beste zin des woords nooit ver weg geweest van de thriller. En de beste thrillers – bijvoorbeeld films van Hitchcock – hebben altijd wortels in het melodrama. Op een manier die typisch is voor Almodóvar beweegt Julieta zich in en uit het genre.’

Het Franse weekblad L’Express heeft er minder woorden voor nodig: Julieta is ‘het leven, en anders niets. Maar dan ook het hele leven.’

BEELDENDE KUNST – Hedendaagse 
Caravaggio

Craigie Horsfield komt naar Utrecht

‘Een van de meest complexe en sensitieve kunstenaars van tegenwoordig die met fotografie werken’, is hij volgens The Telegraph. Craigie Horsfield krijgt een solotentoonstelling het Centraal Museum Utrecht. ‘Hij maakt de duisternis doorzichtig’, in de woorden van The Irish Times. Soms combineert hij zijn foto’s met textiele producten.

De Zwitserse Tages-Anzeiger aarzelt niet om zijn wandkleed dat een hiphopconcert in Napels voorstelt te vergelijken met het werk van Caravaggio. 
En de SonntagsZeitung is verbluft over de ‘fresco’s of reliëfs’ 
die hij van zijn foto’s maakt. ‘Zijn 3D- tableaus werken in elk geval verheffender dan veel wat je in de moderne kunst tegenkomt.’ Dat was niet het oordeel van The Guardian toen Horsfield in 2012 exposeerde in de National Gallery, waar men had bedacht dat modern werk als dat van Horsfield ‘de conversatie moest aangaan’ met meesterstukken uit het verleden die als inspiratie hadden gediend. ‘Een olifant tussen de elegantiën’, luidde het oordeel over een naakt van Horsfield dat tussen twee werken 
van Degas was gehangen.

Muziek – Nazi Trumps Fuck Off

Jello Biafra (Dead Kennedys) is terug

Jello Biafra and the Guantanamo School of Medicine speelt op maandag 22 augustus in de Melkweg. Jello Biafra? Dé Jello Biafra? Ja, de one & only. De ‘horzel met zoutzuur op zijn tong’, zo wordt hij genoemd in de Toronto Sun. De ‘politiek geladen prins carnaval van de punk’, volgens de The Austin Chronicle. Ooit was hij de voorman van de legendarische protopunkband Dead Kennedys, en toen was hij al een geëngageerde burger. Onlangs speelde de ‘Gitmo School of Meds’, zoals de fans zeggen, in Duitsland. Volgens de Frankfurter Allgemeiner Zeitung_ heeft Eric Reed Boucher, zoals Biafra in werkelijkheid heet, nog altijd ‘de wereldproblematiek onder zijn nagels branden’. De Duitse krant zag hem optreden, ‘in een scharlaken rode mantel die aan zijn voorbeeld Robespierre deed denken’, en constateerde dat het schema nog steeds als vanouds is: ‘twee minuten haastige agitprop gevolgd door drie minuten woeste klankchaos, of andersom’.

De ‘extreem korte punkorgie’ waarmee de Dead Kennedys begin jaren tachtig furore maakten, getiteld ‘Nazi Punks Fuck Off’, is nu omgedoopt tot ‘Nazi Trumps Fuck Off’. Maar ook de huidige president van de VS moet het ontgelden, in een nummer getiteld ‘Barackstar O’Bummer’. De Texaanse Chronicle bedoelt het overigens eerbiedig, dat van die carnavalsprins. ‘De muziek die hij met zijn band in elkaar zette getuigde van meer vakmanschap, een grotere reikwijdte en sterkere verbeeldingskracht dan de meeste andere hardcore trash op twee snaren.’

NON-FICTIE – Moord uit passie

Lisa Appignanesi over de crime passionnel

Lisa Appignanesi is een Brits schrijfster en activist. Ze was de drijvende kracht achter het boek Fifty Shades of Feminism en onderzoekt in haar werk altijd de positie van de vrouw. In haar nieuwste boek, Een zaak van liefde (De Bezige Bij, 
vertaling Fred Hendriks), beschrijft zij drie negentiende-eeuwse passiemoorden en en passant de verschillende manieren waarop Engelse en het Franse rechters daarmee omgingen.

‘Met haar betoverende manier van vertellen houdt Appignanesi 
de lezer in haar greep over deze lugubere zaken’, schrijft The Telegraph. Het boek is een vervolg op Mad, Bad and Sad, Appignanesi’s ‘schitterende intellectuele geschiedenis’ (The Guardian) over vrouwen in de handen van zielenknijpers uit de negentiende eeuw.

Over Een zaak van liefde schrijft The Guardian: ‘Met al deze hartstochtelijken aan wie een steekje los zit, de vergiftigde chocolaatjes, pistolen, aanrandingen en handgemenen bevat Lisa Appignanesi’s geschiedenis van de crime passionnel zo veel detail dat het de lezer kan gaan duizelen.’ Maar niet alleen maakt haar boek inzichtelijk hoe rechters vroeger hebben geworsteld met begrippen als toerekeningsvatbaarheid, het houdt de lezer ook een spiegel voor: ‘Onze nieuwsgierigheid naar deze griezeligheden heeft misschien iets obsceens, maar ze komt voort uit de oprechte behoefte om de grenzen van het menselijk gedrag te leren kennen.’

OPERA – De zaak Makropoulos

Korél Mundruczó regisseert Janácek in België

OPERA – Het Hongaarse multitalent Kornél Mundruczó regisseert opnieuw een opera in België. Twee jaar geleden maakte hij een verpletterende indruk met Béla Bartóks Hertog Blauwbaards burcht in combinatie met een selectie uit Schuberts liedcyclus Winterreise. Nu keert hij terug naar Antwerpen (vanaf 14 september) en Gent met De zaak Makropoulos van 
Leos Janácek.

Mundruczó is vooral bekend als filmregisseur. Zijn film White God noemde The New York Times ‘iets anders dan je ooit eerder op het witte doek hebt kunnen zien’. En dat kwam niet door de complexiteit van het plot, dat de NYT samenvatte als: ‘man bijt hond, hond bijt terug’. Een andere film, Tender Son: The Frankenstein Project, werd door Le Monde omschreven als ‘een zwart licht van een verzengende schoonheid’. Zijn toneelwerking van J.M Coetzees Disgrace begon met zo’n heftige verkrachtingsscène dat het publiek wanhopig werd.

Vorig jaar wist Mundruczó het publiek op het Singapore International Festival of Arts te betoveren met een stuk over een gesticht vol zwakzinnigen. ‘Ondanks het enigszins overdreven gebruik van bloot in het stuk’, schreef de Aziatische Today toen, was het een stuk dat ‘aanzet tot nadenken over het dilemma van de keuzes die we moeten maken als samenleving en ieder voor zich tussen vooruitgang, winst en ethiek’.

Auteur: Pieter van den Blink