Gerecenseerd

FILM – Schoonheid verovert Parijs

Arabische cinema in De Balie

‘Danielle Arbid vertelt in Parisienne (Peur de rien) een verhaal waarvan de charme schuilt in de originele point of view’, schrijft Le Monde over de film die binnenkort te zien is in het Cinéma Arabe-programma van De Balie, in Amsterdam. Dat gezichtspunt is dat van een jong meisje dat van gene zijde van de Middellandse Zee komt en in Parijs haar weg moet vinden (zeer gelijk aan het parcours van de Libanese cineaste zelf ).

‘Toeschouwers zullen betoverd raken door het intense en veelzijdige spel van nieuwkomer Manal Issa in de hoofdrol’, voorspelt The Hollywood Reporter. Issa, volkomen bij toeval ontdekt door de casting, blijkt een verhaal op zich. Télérama meldt dat zij inmiddels in Beiroet is gaan wonen, ‘in een kraakpand met een paar jonge muzikanten; ze weet niet of ze wil doorgaan met acteren’. Op haar arm draagt ze een tatoeage. ‘Mijn revolutie’ staat er, in het Arabisch.

23-24 april Festival Cinéma Arabe | De Balie | Amsterdam

LITERATUUR – Rupsbanden van papier

Herontdekt meesterwerk uit Duitsland

Het is de tijd van de herontdekte meesterwerken over de ineenstorting van het nazirijk en daarmee de verpulvering van Berlijn in 1945. Een van de auteurs die opnieuw in de belangstelling staan, is Heinz Rein. Hij combineerde het bombast van de expressionisten met de nauwgezette zakelijkheid van de verslaggever, schrijft de Frankfurter Allgemeine Zeitung over Finale Berlin, het boek van Rein dat nu in vertaling (De slag om Berlijn) verschijnt bij Lebowski.

Een ‘op papier gedraaide film’, noemde de Duitse uitgever van de heruitgave het. ‘Tijdens het lezen hoor je in je oren het suizen van neerdalende bommen en het ratelen van rupsbanden.’ De FAZ maakt de vergelijking tussen Reins boek en de wereldwijde bestseller Jeder stirbt für sich allein van Hans Fallada. Beide boeken verschenen in 1947, en beide zijn recentelijk herontdekt (Fallada verscheen in een mooie vertaling bij uitgeverij Cossee).

‘Twee furieuze, ongehoorde antwoorden op de catastrofe’, oordeelt Wolfgang Schneider. ‘Onder alle omstandigheden voeren de personages fundamentele discussies over het nationaalsocialisme, het herenvolk, de ellende van de meelopers, de mogelijkheid om weerstand te bieden. Of over de losse zeden in oorlogstijd. Of zulke praatzucht onder de permanente dreiging van dat moment realistisch is mogen we ons afvragen, maar het geeft de roman in elk geval het interessante aroma van een politieke bildungsroman.’

De Nederlandse vertaling is van Izaak Hilhorst en Martine Matusz.

Heinz Rein, De slag om Berlijn | Lebowski Publishers

MUZIEK – You know what I’m saying?

Bij Public Enemy zijn ze er nog niet uit

De moeder aller rapgroepen, Public Enemy, ooit maker van de legendarische plaat Fear of a Black Planet, komt naar Amsterdam. Billboard zag de band vorige maand optreden op het beroemde festival South by Southwest (SXSW). ‘Al na vier nummers haalde Chuck D uit naar een bepaalde Republikeinse presidentskandidaat die de meningen nogal verdeelt. “Black Lives Matter, F*** Donald Trump,” riep hij, met de middelvinger schmierend geheven.’ Maar toen de verslaggever na afloop van de show de andere frontman van Public Enemy sprak, Flavor Flav, bleek die het nog niet zo te weten met Trump. ‘De VS worden al jaren en jaren op een bepaalde manier geregeerd. Wie weet, misschien kan Trump iets doen, misschien kan hij de touwtjes in handen nemen en iets veranderen.’

Over de muziek van Public Enemy schrijft Ryan McCarthy van The Washington Post een prachtige bekentenis. Hij begint met ‘de eerste plaat die ik jatte’ (Ice Cubes AmeriKKKa’s Most Wanted of The Cactus Album van 3rd Bass, hij weet het niet meer zeker), noemt dan de eerste plaat die hij kocht (de soundtrack van Ghostbusters) en komt dan uit bij de eerste plaat ‘waar ik echt om gaf’: Fear of a Black Planet. Het was rond de tijd dat de videoclip van Fight the Power verscheen. ‘Niets had me zo geraakt. Ook buiten de rap had ik nooit zulke politieke, positieve en harde muziek gehoord.’ Chuck D is inmiddels 55, Flavor Flav is 57.

12 juni | Paradiso | Amsterdam

FILM – Goeie actie van Korea

Imagine Festival in Amsterdam

Ryoo Seung-wan is big in Korea. Hij debuteerde in 2000 met Die Bad, een film die inmiddels een cultstatus heeft verworven en waarvan de digitaal geremasterde director’s cut dit jaar de opening was van het Jeonju International Film Festival, het Cannes van Zuid-Korea. Variety citeert de trotse directeur van het festival: ‘Ryoo Seung-wan is uitgegroeid tot een filmmaker die Korea kan vertegenwoordigen, net als ons festival dat kan. Hij heeft nog steeds indie-spirit.’

The New York Times meldt dat Seung-wans nieuwste film Veteran, die op 14 april de openingsfilm is van het Imagine Festival in Eye Amsterdam, nu al in de top 10 van Koreaanse films staat in termen van bezoekersaantallen. Volgens de krant komt dat mede doordat het verhaal van de film een echo lijkt van het merkwaardige nieuwsfeit dat ook de Nederlandse pers bereikte, over de dochter van een belangrijke Zuid-Koreaan die een driftaanval kreeg in een vliegtuig, omdat de nootjes waar zij om had gevraagd in een zakje werden geserveerd in plaats van op een schaaltje. ‘Een solide, constant entertainend verhaal, voorzien van de balletachtige actiescènes waar Seung-wan beroemd om is.’

14 april | Imagine Festival | Eye Amsterdam

THEATER – Honderd jaar Ierse opstand

Theaterzaal geladen met emotie

Deze Paas was het een eeuw geleden dat Ierland opstond tegen Groot-Brittannië. Nog geen week duurde die ‘Rising’, maar de opmaat naar de Ierse onafhankelijkheidsoorlog was gezet. We kennen W.B. Yeats als de grote bard die deze opstand bezong (‘A terrible beauty is born’); minder bekend buiten zijn vaderland is de socialistische toneelschrijver Seán O’Casey. Maar in Ierland zelf is geen herdenking van The Rising compleet zonder opvoering van zijn ‘Dublin Trilogy’.

Toen in het Paasweekend het deel The Plough and the Stars werd uitgevoerd in het beroemde Abbey Theatre in Dublin, noteerde The Observer: ‘Toen de lichten ten slotte doofden was de zaal geladen met emotie, het publiek stond op uit de stoelen en juichte op een manier – en met een intensiteit – die je niet vaak hoort in een theater. De uitvoering van The Plough and the Stars was precies op de goede manier verpletterend.’

The Scotsman memoreerde dat bij de eerste herdenking van The Rising, in 1926 – dus toen de herinnering nog vers was –, de uitvoering van dit stuk had geleid tot een bestorming van het podium door toeschouwers die vonden dat O’Casey de leider van de Rising, een schoolmeester genaamd Pearse, tekortdeed.

The Plough and the Stars | Badhuistheater | Amsterdam

Auteur: Pieter van den Blink