Gerecenseerd

MUZIEK – Marionet van de muziek

Jazz in het Concertgebouw

Het Italiaanse wonderkind Stefano Bollani neemt op 4 juli plaats achter de vleugel op het podium van het Concertgebouw in Amsterdam. Al op zijn vijftiende speelde Bollani in de avonduren (overdag zat hij op het conservatorium) in elke jazzclub rond Milaan, schrijft NPR op zijn website. Vorig jaar speelde hij in Sydney, waarover de Sydney Morning Herald schreef: ‘Sommige musici spelen met hun ogen dicht en hun gezicht in een kramp van concentratie, andere zijn levendiger, en dan heb je pianist Stefano Bollani. Zijn exuberantie brengt de muziek tot leven en de muziek stimuleert zijn exuberantie in een krankzinnige spiraal. Zijn lichaam beweegt als een marionet waarvan de muziek de touwtjes in handen heeft. Bollani, klassiek geschoold maar nieuwsgierig naar alle soorten muziek, maakte een plaat met muziek van Frank Zappa.

De Franse krant La Croix schrijft: ‘Die twee waren voorbestemd om elkaar te ontmoeten, desnoods virtueel. Zappa de veelzijdige muzikant, even nauwgezet wat betreft zijn muziek als doorwrocht in zijn barokke teksten, werd een rocker genoemd bij gebrek aan een beter etiket voor zijn onplaatsbare persoonlijkheid. Bollani, die op Sheik Yer Zappa een paar van zijn nummers herneemt alleen maar om ze nog een extra gekke draai te geven, hoort bij de wereld van de jazz maar is altijd op zoek naar nieuwe ervaringen, bij hem gaan een ongelooflijke techniek en een weidse fantasie hand in hand.’

Stefano Bollani speelt op 4 juli in het Concertgebouw in Amsterdam.

JOURNALISTIEK – Alleen Bill kent haar beter

Een analyse van Hillary Clinton

‘De enige man die nog meer dan ikzelf nadenkt over de verschillen in buitenlandpolitiek tussen Obama en Hillary Clinton.’ Met dat royale eerbetoon begon Jeffrey Goldberg – de bekendste journalist van Capitol Hill op dat gebied en verbonden aan The Atlantic, zijn interview met Mark Landler. Landler is de Witte Huis-verslaggever van The New York Times en als zodanig een concurrent van Goldberg. Dat weerhoudt die laatste er niet van om Landlers nieuwe boek Alter Egos (de vertaling verscheen onlangs bij Hollands Diep) de hemel in te prijzen. ‘Landler heeft een excellent boek geschreven, tot op heden het meest volledige onderzoek van, onder meer, een president die heeft geprobeerd de VS terug te trekken uit het Midden-Oosten (zonder veel succes, voor zover het nog nodig is om dat op te merken). Alter Egos is ook de meest overtuigende poging om de gecompliceerde relatie te verklaren die Obama heeft met zijn eerste minister van buitenlandse zaken, zijn tegenstander in de strijd om het presidentschap die zijn medewerker werd en die, als het presidentschap haar toe valt dit jaar, een wereld zal erven die op een bepaalde manier evenzeer overhoop ligt is als die waarmee Obama zelf werd opgescheept door George W. Bush.’

The Washington Post vindt Alter Egos een ‘buitengewoon boek over de afgelopen zeven jaar van Amerikaans buitenlandbeleid, minutieus waar nodig en weids waar mogelijk’ en wijdt ook een nieuwsartikel aan Landlers boek, omdat het ‘als eerste de volledige omvang blootlegt’ van Hillary Clinton’s aandeel in de nucleaire deal tussen de VS en Iran.

Mark Landler is op 21 juni te gast bij het John Adams Institute in Amsterdam.

FILM – Waartoe het hologram?

Tom Hanks maakt het niet waar

A Hologram for the King, met Tom Hanks in de rol van een Amerikaanse zakenman die in de Arabische woestijn verzeild raakt, ‘is een heel rare film boordevol ideeën en opvattingen maar gek genoeg leidt het niet echt tot iets’, schrijft Moviehole. Een ‘snel-te-vergeten baggerfilm vol clichés over cultuurverschillen’, vindt The Telegraph. ‘Een onnozel midlifeconflict’, oordeelt The Guardian, terwijl de Inquirer vaststelt: ‘Tom Hanks is terug’ en The Verge de film ‘ten diepste goedbedoeld’ vindt, ook al heeft hij zijn mindere momenten.

Reden genoeg om nieuwsgierig te worden naar de nieuwe film van de Duitse cineast Tom Tykwer, wiens claim to fame is dat hij Het parfum van Patrick Süskind verfilmde. A Hologram for the King is eveneens gebaseerd op een gelijknamig boek, van Dave Eggers.

Stephen Holden oordeelt in The New York Times: ‘Deze film gaat over de invloed van illusies op een moderne wereld. Wat echt het nut is van een holografisch teleconferentiesysteem wordt niet duidelijk. De metropolis of Economy and Trade en de spookachtige hologrammen blijven zo onwerkelijk dat ze misschien wel fata morgana’s zijn. Het spel van Tom Hanks verheft deze sombere reflectie op de ondergang van Amerika tot een milde absurdistische farce met een donkere geopolitieke ondertoon.’

Variety ten slotte vindt het boek beter: ‘De film werkt de humoristische en romantische elementen uit het verhaal verder uit ten koste van de diepere, meer existentiële aspecten. Net als het hologram uit de titel is het resultaat een duidelijke maar toch niet helemaal overtuigende afbeelding van het origineel.’

A Hologram for the King draait vanaf 16 juni in de bioscopen.

JOURNALISTIEK – De ravage van oorlog

Di Giovanni over Syrië

De Amerikaanse journaliste Janine di Giovanni doet verslag van oorlogsgeweld sinds de Eerste Intifada. Zij is nu in dienst bij Newsweek maar leverde in de loopt der jaren bijdragen aan vele vooraanstaande nieuwsmedia, onder meer vanuit Sarajevo, Abijan, Tsjetsjenië en Irak. Vijf jaar geleden deed zij in het boek Ghosts by Daylight verslag van de ravage die het aanschouwen van zo veel dood en verderf in haar eigen leven had aangericht.

Haar nieuwe boek, De dag dat ze ons kwamen halen, gaat over de oorlog in Syrië. De titel verwijst naar ‘de momenten waarop er een klop op de deur klinkt en de politie of de veiligheidsdiensten een familielid komen weghalen’, schrijft The New York Times, ‘de momenten waarop de regering een clusterbom gooit op je huis, je school, je ziekenhuis en het dagelijks leven voorgoed in tweeën breekt. (…) Dat het grootste deel van de reportages ter plaatse dateren van het begin van de oorlog doet ons alleen maar beter beseffen dat het sindsdien alleen nog maar erger is geworden, zonder dat het einde in zicht is.’

The Guardian: ‘Dit boek is tegelijkertijd noodzakelijk, moeilijk en verheffend om te lezen. Di Giovanni’s verslag van de Syrische revolutie en oorlog is met een heldere blik geschreven, en betrokken in de beste zin van het woord, betrokken op menselijk, niet op het abstract-politiek niveau.’

De dag dat ze ons kwamen halen verscheen onlangs bij Atlas Contact, de vertaling is van Wilma Chappin en Pon Ruiter.

ROMAN – Tweeslachtige meester

De auteur van drie meesterwerken

Jeffrey Eugenides is auteur van slechts drie boeken, maar die hebben hem wel wereldberoemd gemaakt. Zijn debuut The Virgin Suicides werd verfilmd door Sofia Coppola, voor het tweede, Middlesex, kreeg hij de Pulitzerprijs en ook nummer drie, The Marriage Plot, werd lyrisch ontvangen.

In een prachtig stuk in The New Republic beargumenteerde Ruth Franklin dat Jeffrey Eugenides in wezen een hermafrodiet is. Want Eugenides plaatst het mannelijke en het vrouwelijke op gelijke hoogte in zijn werk en logenstraft daarmee de stelling waarmee zijn laatste boek The Marriage Plot begint, dat vrouwen schrijven over de liefde en het huwelijk ‘en mannen over al het andere’. Met Eugenides’ boek in de hand haalt Franklin uit naar de grote V.S. Naipaul, die eens beweerde dat hij ‘na een of twee alinea’s’ al kan vaststellen of de auteur een man of een vrouw is. Franklins hermafrodiet komt niet uit de lucht vallen want Eugenides’ vorige boek, Middlesex, ging daadwerkelijk over zo’n tweeslachtig persoon.

Eugenides schreef ook over de Amerikaanse fotograaf James Casebere, die deze zomer zijn werk tentoonstelt in BOZAR. Aanleiding voor het Brusselse museum om hem op 23 juni naar België te halen voor een exclusief gesprek over literatuur en fotografie.

Jeffrey Eugenides komt op 23 juni naar BOZAR in Brussel.