Om de week pluist de redactie van 360 een actuele gebeurtenis voor je uit aan de hand van de internationale pers. Na bijna twintig jaar trekt Hamas zich terug uit het civiele bestuur van Gaza. Is dit een doorbraak in het vastgelopen vredesproces?
Wat heeft Hamas maandag aangekondigd?
Hamas heeft aangekondigd het eigen bestuur in Gaza te ontbinden, meldt Al Jazeera. De groepering nam in 2007, na verkiezingen en gewelddadige confrontaties met de rivaliserende Palestijnse beweging Fatah, de macht in Gaza over. Sindsdien was Hamas verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur, waaronder de ministeries en openbare diensten, die zwaar zijn getroffen door de oorlog met Israël. Hamas geeft het civiele bestuur nu uit handen, maar blijft politiek en militair actief in de regio.
De Israëlische strijdkrachten hebben hun controle in de tussentijd verder uitgebreid tot meer dan 60 procent van de Gazastrook
Het bestuur moet worden overgenomen door het Nationaal Comité voor het Bestuur van Gaza (NCAG), dat bestaat uit Palestijnse technocraten. De oprichting van dit comité maakt deel uit van het vredesakkoord dat vorig jaar onder bemiddeling van de Verenigde Staten, Qatar en Egypte tot stand kwam. Het NCAG is er echter nog niet in geslaagd Gaza binnen te komen en is daarom voorlopig gevestigd in Caïro. Volgens Al Jazeera weigert Israël het comité vooralsnog toegang te verlenen tot de enclave.
Waarom komt deze aankondiging nu?
Sinds het najaar geldt er een door de Verenigde Staten bemiddeld staakt-het-vuren in Gaza. Ondanks de gevechtspauze hebben de Israëlische strijdkrachten hun controle in de tussentijd verder uitgebreid tot meer dan 60 procent van de Gazastrook.
Hamas heeft de afgelopen maanden herhaaldelijk verklaard bereid te zijn zich terug te trekken uit het dagelijks bestuur, maar weigert te ontwapenen zolang Israël aanwezig is in Gaza. Israël stelt daarentegen dat het genoodzaakt is in het gebied aanwezig te blijven zolang Hamas nog gewapend is. Volgens The Guardian is het dan ook niet duidelijk in hoeverre de aankondiging zal bijdragen aan het staakt-het-vuren, dat tot nu toe maar deels wordt nageleefd.
‘Hamas laat hiermee aan Trump zien dat de groepering geen belemmering vormt voor zijn vredesakkoord’
De Britse krant schrijft dat de ontbinding van het bestuursorgaan van Hamas mogelijk is bedoeld om weerstand te bieden aan het ‘door Israël geleide voorstel om hulpverlening, wederopbouw en het bestuur door de NCAG te beperken tot een minuscuul deel van Gaza’. Dit voorstel wordt ook gesteund door de regering-Trump. Functionarissen duiden dit voorstel aan als een ‘humanitaire stad’ of ‘nieuw Rafah’ – maar de voormalige Israëlische premier Ehud Olmert noemde het een ‘concentratiekamp’.
Volgens Khaled Elgindy, senior onderzoeker bij het Midden-Oostenprogramma van het Quincy Institute for Responsible Statecraft, stelt Hamas zich met het besluit flexibel op. ‘Hamas laat hiermee aan Trump zien dat de groepering geen belemmering vormt voor zijn vredesakkoord, in tegenstelling tot Israël, dat elke dag bombardeert en slachtoffers maakt,’ citeert Middle East Eye.
Wat zijn de reacties?
Het hoofd van de NCAG verwelkomde de aankondiging van Hamas. ‘Wij bevestigen dat de [NCAG] volledig bereid is zijn nationale verantwoordelijkheden op zich te nemen zodra de nodige middelen en capaciteiten beschikbaar zijn,’ schreef Ali Shaath, hoofd van het comité, op sociale media.
Hani Mahmoud, die verslag deed vanuit Gaza-stad, zei tegen Al Jazeera dat de aankondiging van Hamas ‘politiek gezien van groot belang’ lijkt te zijn. ‘Het wordt gezien als een concessie van de kant van Hamas om de onderhandelingen vooruit te helpen en de weg vrij te maken voor de komst van de NCAG naar de Gazastrook, zodat deze de verantwoordelijkheid kan overnemen na maanden van een steeds groter wordend machtsvacuüm daar.’
‘Ik denk dat dit gewoon een symbolisch gebaar is van Hamas’
Maar er klinken ook sceptische geluiden: ‘Hamas heeft geen einde gemaakt aan zijn heerschappij in de Gazastrook,’ zei een hoge Palestijnse functionaris in Ramallah maandag tegen The Jerusalem Post. ‘Wat de groepering heeft gedaan, is het aankondigen van de ontbinding van het noodcomité. Maar tegelijkertijd is er onmiddellijk verklaard dat een ander tijdelijk bestuursorgaan de strook zou gaan besturen.’ Hamas streeft ernaar zowel zijn militaire capaciteiten als zijn bestuurlijke gezag in Gaza te behouden, aldus de functionaris.
De in Gaza gevestigde politicoloog Mkhaimar Abusada zei tegen Arab News: ‘Ik denk dat dit gewoon een symbolisch gebaar is van Hamas om te laten zien dat het bereid is het bestuur over Gaza op te geven. Maar de ontbinding van het bestuur is niet het belangrijkste – het belangrijkste is of Hamas bereid is de wapens in te leveren.’ Zonder ontwapening zal het staakt-het-vuren-proces blijven vastlopen, vreest hij.
Verder lezen?
Kwaliteitsjournalistiek kost geld. Maar je wilt 360 misschien liever eerst proberen. Neem daarvoor een proefabonnement en lees een week lang gratis.
Heb je al een account?
