Hamsters kunnen niet alleen absurd grote hoeveelheden alcohol verstouwen, maar ze zijn er nog dol op ook. Deze verrassende eigenschap komt goed van pas vanwege het gefermenteerd voedsel dat de knaagdieren tot zich nemen als ze hun winterslaap houden.
De eerste studies over het onderwerp dateren uit de jaren 1950, volgens het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic in een artikel met de veelzeggende titel ‘You Have No Idea How Hard It Is to Get a Hamster Drunk’, oftewel ‘Je hebt geen idee hoe moeilijk het is om een hamster dronken te krijgen’.
‘De zwaarste drinkers’, aldus auteur Sarah Zhang, ‘zijn kleiner dan je zou verwachten. Olifanten zijn bijvoorbeeld enorm, maar relatief zijn het lichtgewichten, want ze missen een gen om alcohol af te breken. Mensen scoren eigenlijk behoorlijk hoog, vanwege de neiging van onze voorouders om gefermenteerd fruit van de grond op te rapen. Maar om de echte kampioenen te vinden, moet je nog kleiner denken.’
Ondanks hun kleine formaat, vervolgt Zhang, zijn hamsters ‘de zwaarste drinkers van het dierenrijk’. Het feit dat de bescheiden knaagdieren alcohol beter verdragen dan mensen of olifanten, komt voor een deel door hun levensstijl in de winter die hun stofwisseling heeft gevormd.
Naarmate de winter vordert, begint de voorraad te gisten en neemt het alcoholgehalte toe
Voor hun winterslaap verzamelen hamsters zaden en fruit en slaan die op in hun holen, die als voorraadkast fungeren. De hamsters dommelen in en naarmate de winter vordert, begint de voorraad te gisten en neemt het alcoholgehalte toe.
Vervolgens krijgen ze in de loop van een dag regelmatig 18 gram ethanol per kilogram lichaamsgewicht binnen. Qua hoeveelheid alcohol komt dat neer op een mens die anderhalve liter Everclear, gerectificeerde graanalcohol van 95 procent drinkt.
Ook ratten kan worden geleerd om alcohol te drinken, door bijvoorbeeld ethanol met suiker te mengen, maar bij hamsters is de neiging al aanwezig. Zonder enige training, gewenning of dwang krijg je een ‘onervaren’ hamster zo aan de pure Everclear. Omdat ze ’s winters verzwakt raken door de kou, is het zeer waarschijnlijk dat het vooral de aanwezigheid van calorieën in de alcohol is die de dieren aanspreekt.
Zeer efficiënte lever
Hamsters zijn uiterst efficiënt in het verwerken van enorme hoeveelheden alcohol, zegt Gwen Lupfer, een psycholoog van de Universiteit van Alaska Anchorage, die het onderwerp bestudeert. In een recente studie onderzocht Lupfer hoe en wanneer dwerghamsters bedwelmd raken.
Bij orale inname gaat de alcohol rechtstreeks van de darm naar de lever, die de toxine, die ethanol is, meteen begint af te breken. Het onderzoek toont aan dat de hamsterlever dit bijzonder effectief doet. De lever werkt als een toxinefilter en voorkomt de afgifte van alcoholmoleculen aan de rest van het lichaam. Daardoor komt er dus heel weinig ethanol in het bloed vrij en worden de gebruikelijke effecten van alcohol geëlimineerd.
Als de hamster bij experimenten in laboratoria moeten kiezen tussen water of alcohol, dan kiezen ze voor alcohol
Ander onderzoek door Tom Lawton, een Britse intensivecarearts, bevestigt dat levers van hamsters zo ‘efficiënt’ zijn in het verwerken van ethanol dat er maar heel weinig van in hun bloed terechtkomt. Dat wordt anders wanneer hamsters worden geïnjecteerd met ethanol. In dat geval kan de stof de lever omzeilen en in hun bloedbaan terechtkomen en vervolgens in hun hersenen, en dat heeft dan stevige dronkenschap tot gevolg.
Hamsters zijn overigens niet alleen bijzonder resistent tegen de effecten van alcohol, maar ze ‘houden’ er ook echt van, aldus Lupfer. Als de diertjes bij experimenten in laboratoria moeten kiezen tussen water of alcohol, dan kiezen ze voor alcohol.
Omdat hamsters niet de enige dieren zijn die zich tijdens het overwinteren voeden met gefermenteerd voedsel, zijn er waarschijnlijk andere soorten die net zo resistent zijn tegen alcohol, aldus Zhang in The Atlantic. Maar, concludeert ze, die ‘zijn niet zo gemakkelijk te bestuderen in het laboratorium’.
Lees ook:
