SURVEILLANCE IN CHINA
Wat betreft persvrijheid bungelt China onderaan.
De Volksrepubliek eindigde vorig jaarals 177ste van de 180 landen wat pers- vrijheid betreft, boven Eritrea, Noord-Korea en Turkmenistan, schrijft de site mindmatters.ai. Journalist Liu Hu, die zelf een jaar werd vastgehouden na een artikel over overheidscorruptie, noemt onderzoeksjournalisme in China zo goed als ‘uitgestorven’. The Foreign Correspondents’ Club of China (FCCC), een in Beijing gevestigde groep van ruim 200 correspondenten uit 30 landen, verklaart in een rapport uit 2018 dat 90 procent van hen hun telefoon niet veilig acht en ruim twee derde vermoedt ook thuis te worden afgeluisterd. 22 procent weet met zekerheid dat de autoriteiten surveillancetechnologie als camera’s en gezichtsherkenning inzetten om henzelf of hun bronnen op te sporen.
WEINIG WAAKHONDEN IN ASEAN
Journalisten in Zuidoost-Azië worden gemuilkorfd.
‘Als we eerlijk zijn hebben de ASEAN-landen nooit uitgeblonken in persvrijheid,’ schrijft The ASEAN Post. De lijst van RWB laat opnieuw een somber beeld van de tien lidstaten zien. De hoogste plek is voor Maleisië, op 123, gevolgd door Indonesië, op 124. Vietnam staat onderaan, op de 176ste plek. Volgens de mediaorganisatie is dit vooral schrikbarend voor bijvoorbeeld een ‘zelfverklaarde democratie’ als Thailand (nummer 136), waar journalisten de rol van waakhond zouden moeten hebben. Sinds de militaire coup in 2014 worden Thaise verslaggevers en bloggers ‘bespioneerd en gecensureerd’ en ontvluchten ze regelmatig het land.
TURKIJES STILLE REVOLUTIE
Het lijkt niet goed te gaan met de persvrijheid in Turkije.
Er zitten momenteel 154 journalisten in de gevangenis, ruim 100.000 sites zijn geblokkeerd en honderden media- bedrijven zijn gesloten of aan regeringsgezinde bedrijven verkocht. Maar, meldt Krytyka Polityczna, er is hoop: dankzij kanalen als YouTube, Periscope, Facebook en Twitter voltrekt zich onder Turkse journalisten een ‘stille revolutie’. Een van de krachtigste protestuitingen is volgens voormalig Cumhuriyet hoofdredacteur Can Dündar ‘Media in exile’; ‘een nieuw bewijs dat echte journalisten nooit opgeven’. Zelf stichtte hij Özgürüz (‘We zijn vrij’), gevestigd in Berlijn. In zijn eigen land wordt de site geblokkeerd, maar, zo zegt Dündar: ‘Hoe hoger de muur, hoe makkelijkerje er een gat in kan boren.’ Andere voorbeelden zijn 140journos en Artı TV.
ÉÉN STEM IN EGYPTE
In Egypte werd eind vorig jaar Mada Masr binnengevallen, de laatste onafhankelijke Egyptische nieuwssite.
Drie topredacteuren werden in tijdelijke hechtenis genomen, bericht NYT. Volgens het Committee to Protect Journalists (CPJ) is Egypte op dit vlak een van de agressiefste landen ter wereld geworden. ‘Bijna alle staats- en particuliere media spreken nu met één proregeringsstem.’ De Libanese krant Daraj berichtte al eerder dat de persvrijheid in Egypte zo goed als dood was, en dat het grootste dagblad van het land bijvoorbeeld kranten zonder kop publiceerde om de regering niet voor het hoofd te stoten.
€12.000 VOOR EEN BELEDIGING
Nepal wil een boete invoeren op online beledigen.
Kalyani Kumari Khadka, voorzitter van het Nepalese Comité voor Ontwikkeling en Technologie, introduceerde onlangs een wetsvoorstel voor een gevangenisstraf van vijf jaar of een boete oplopend tot 1,5 miljoen roepie (12.000 euro) voor het geven van je mening of het beledigen van iemand op social media. Volgens de communistische politicus zijn de maatregelen ‘uiterst noodzakelijk om de samenleving in toom te houden’, citeert The Guardian. Eerdere pogingen om de persvrijheid in te perken werden door protesten de kop in gedrukt, maar journalist Dhruba Hari Adhikary noemt de huidige situatie ‘zeer bedreigend’. ‘We zullen niet meer in staat zijn om onze mening te geven. Laat staan onze gevoelens te uiten. De angst voor straf zal zelfcensuur alleen maar bevorderen, en een openbaar debat zal zo goed als onmogelijk zijn.’
IN BRAZILIË MAG JEZUS HOMO ZIJN
Omstreden film mag toch worden vertoond van de rechter.
Het Braziliaanse hooggerechtshof heeft Netflix begin januari toegestaan een korte film, The First Temptation of Christ, te blijven uitzenden, waarin Jezus als homoseksuele man wordt voorgesteld. Daarmee werd de uitspraak van een lagere rechtbank dat de film ‘onherstelbare schade’ zou aanrichten onder de christenen van de natie, ongedaan gemaakt. Sinds de verkiezing van de extreemrechtse president Jair Bolsonaro in 2018 is ‘de culturele strijd in het land steeds bitterder geworden’, schrijft The New York Times. Met zijn oordeel onderstreepte het hooggerechtshof dat vrijheid van meningsuiting een fundamenteel recht is in een democratie.
