Op het moment dat er in Indonesië twee veelbesproken rechtszaken over godslastering lopen, pleit Tempo voor het schrappen van de wet die religies beschermt maar funest is voor de democratie.
De politie heeft genoeg in handen om Rizieq Shihab, leider van het Front Pembela Islam [FPI, het Front ter verdediging van de islam] van godslastering te beschuldigen. Op de sociale media circuleert een opname van de preek waarin hij de spot drijft met de christenen die geloven dat Jezus uit een maagd geboren is. [De imam van deze radicale stroming vroeg zich op Eerste Kerstdag af: ‘Als Jezus de zoon van God is, wie is dan de vroedvrouw?’] Zo kom je gemakkelijk aan bewijzen. Maar toch, iemand vervolgen wegens godslastering is volkomen absurd en uit de tijd. Op deze manier lopen we het risico dat de verschillende religieuze gemeenschappen tegen elkaar worden opgezet.
De neiging om elke uiting die als godslasterlijk wordt beschouwd bij de politie aan te geven, wakkert botsingen tussen de religies alleen maar aan. Nu is het de Katholieke Studentenvereniging van Indonesië die deze imam beschuldigt van het beledigen van het katholieke geloof. Een paar weken geleden betichtten diverse moslimgroeperingen, waaronder ook het FPI, de gouverneur van Groot-Jakarta, Basuki Tjahaja [bijgenaamd Ahok] ervan eind september in een toespraak de islam te hebben beledigd. [Door het FPI in de hoofdstad georganiseerde demonstraties trokken tienduizenden betogers, die eisten dat Ahok werd veroordeeld.] Wie zullen de volgende kwezels zijn die zich beledigd voelen door de woorden van ‘vijandelijke’ gelovigen?
Rizieq en Ahok worden er beiden van beschuldigd dat ze de artikelen 156 en 156-a van het Wetboek van Strafrecht hebben overtreden. Deze twee artikelen zijn zo ‘rekbaar’ dat ze al heel lang door de machtigen zijn gebruikt om de zwakken te onderdrukken.
Daarom zouden alle spirituele leiders van alle religies zich terughoudend moeten opstellen en nooit, om welke reden dan ook, een beroep op deze artikelen moeten doen. Verder zou het goed zijn als de politie Rizieq niet vervolgt en justitie Ahok vrijlaat. [Het proces tegen de gouverneur loopt nog. Hij dreigt een gevangenisstraf van vijf jaar te krijgen.] Aan deze cyclus van haat moet echt een einde komen.
Dat kan het beste door die twee artikelen uit het Wetboek van Strafrecht te schrappen. Daarvoor rekenen we op de regering en het parlement. We moeten durven erkennen dat deze wettekst, die bedoeld was om gelovigen te beschermen, inmiddels een bron van conflicten is geworden. Want deze wet op laster en belediging zet alle religieuze groeperingen ertoe aan om de geringste provocaties door gelovigen van andere religies bij justitie aan te geven.
Volgens een onderzoek van het Pew Research Center uit 2014 is in nog maar 26 procent van de landen ter wereld godslastering bij wet verboden
Godslastering als strafbaar feit heeft een lange, afschuwelijke geschiedenis. De twee artikelen hierover, die je op veel manieren kunt interpreteren, zijn in ons land in 1965 in de wet opgenomen. Ze zijn ingezet om de religieuze minderheden te vermorzelen, maar ook om politieke belangen te dienen. Ze vormen niet alleen een bedreiging voor de vrijheid van denken, maar ze worden ook vaak gebruikt om fanatieke [minderheids]stromingen te versterken ten koste van dominante religieuze groeperingen.
Volgens een onderzoek van het Pew Research Center uit 2014 is in nog maar 26 procent van de landen ter wereld godslastering bij wet verboden. De meeste van die landen liggen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Indonesië heeft in 2005 tijdens het presidentschap van Susilo Bambang Yudhoyono het Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van de Verenigde Naties geratificeerd. Er is voor ons geen enkele reden meer om deze artikelen in ons juridische systeem te handhaven. Als democratisch land horen we de burgerrechten te verdedigen, inclusief de vrijheid om kritiek te uiten op of een mening te geven over willekeurig welke andere religie. Wel moeten er sancties komen te staan op alle anarchistische daden die tot haat aanzetten. Zeggen wat je denkt of je mening geven over religies is geen misdrijf. Dus laten we godslastering als delict zo snel mogelijk afschaffen.
Vertaler: Tess Visser
Tempo
Indonesië | weekblad | oplage 100.000
Opgericht in 1971 met de bedoeling het publiek een nieuwe vorm van informatie te bieden, waarin de vrijheid van meningsuiting op iedere pagina wordt gerespecteerd.
