HOE HONGARIJE ZIJN GANG KAN GAAN
De regering-Orbán voert wet na wet in die de rechtsstaat inperkt, toch grijpt de EU niet in.
‘Orbán biedt het politieke middel waar velen naar op zoek zijn,’ schrijft Réka Kinga Papp, hoofdredacteur van Eurozine. ‘Zo maakt hij ruimte voor minder radicale bondgenoten zoals Kaczyński’s PiS in Polen. Maar Orbán functioneert voor sommige lidstaten als een vehikel om hun democratische waarden mee te benadrukken. Ook dient hij als een bliksemafleider van de diepere structurele problemen binnen de EU.’
Een van de recente inperkende wetten die Hongarije heeft ingevoerd, is een noodwet die er onder andere voor zorgt dat mensen die ‘bewust valse beweringen doen of feiten verdraaien die veiligheidsmaatregelen kunnen belemmeren of tegenwerken’ tijdens de coronacrisis een gevangenisstraf die oploopt tot vijf jaar kunnen krijgen. Deze wet kan ‘flexibel worden toegepast, bijvoorbeeld om kritiek op het illiberale coronabeleid de mond te snoeren’, schrijft Kinga Papp. ‘Dit heeft verstrekkende gevolgen; een daarvan is zelfcensuur.’
Maar het is juist de Hongaarse regering zelf die actief desinformatie verspreidt, schrijft Kinga Papp, zowel over onafhankelijke media en ngo’s als over de vluchtelingencrisis in 2015. ‘Deze noodwet laat al meteen zijn ware aard zien. Terwijl de rest van Europa steunpakketten invoert en burgers probeert te behoeden voor complete economische instorting, blijft de regering-Orbán zijn strikte neoliberale fiscale beleid voeren.’ De wet behelst ook andere maatregelen, zoals het beperken van de macht van lagere overheden, het aanstellen van regeringstoezichthouders in theaters, en (‘bizar genoeg’, schrijft Kinga Papp) het afschaffen van de wettelijke erkenning van een genderverandering.
Réka Kinga Papp is een van de sprekers op het Forum on European Culture tijdens het programmaonderdeel This is What We Know about Your Future op 17 september om 20:30 in de Balie.
EUROPEES LEIDERSCHAP
Het Duits voorzitterschap van de EU kan het sterke mondiale leiderschap worden dat de wereld nodig heeft, stelt de Singaporese politicoloog Kishore Mahbubani.
Dat Angela Merkel nu de voorzittershamer in handen heeft, had niet op een beter moment kunnen komen. De wereld snakt naar iemand die de leiding neemt, nu mondiale problemen zoals klimaatverandering en covid-19 steeds nijpender worden, schrijft Mahbubani op de website van het World Economic Forum. ‘We hebben iemand nodig die over zoiets saais als gezond verstand beschikt om deze uitdagingen het hoofd te bieden, en geen enkele leider heeft meer gezond verstand dan Merkel.’
Er zijn twee stappen die Merkel moet nemen om de wereld uit de problemen te helpen, schrijft Mahbubani, waarbij ze nauw moet samenwerken met de Franse president Macron. Ten eerste moet Europa erkennen dat het een vergissing was om multilaterale organisaties, zoals de World Health Organization (WHO), te verzwakken. Zo zijn de bijdrages aan deze organisaties in de afgelopen decennia structureel gedaald en in steeds grotere mate vrijwillig geworden. Dit is des te prangender geworden nu de VS in mei hebben aangegeven te stoppen met financiele steun aan de WHO.
De tweede stap zou zijn om multila- terale organisaties die een sleutelrol vervullen nieuw leven in te blazen en te versterken, betoogt Mahbubani. ‘De twee meest cruciale organisaties zijn de WHO en de World Trade Organization (WTO).’ Wat Merkel niet moet doen is de NAVO uitbreiden met niet-Europese staten, zoals secretaris-generaal Jens Stoltenberg aanraadt. ‘Nu de wereld meerdere zwaartepunten kent, ligt de oplossing voor wereldwijde problemen bij samenwerkingsorganisaties die mondiaal breed worden gesteund, en niet bij organisaties zoals de NAVO, die op het Westen zijn gericht.’
Tijdens het Forum on European Culture is Kishore Mahbubani een van de sprekers bij An Outsider’s Perspective, dat op 19 september om 15.00 live gestreamd zal worden.
ACHTER DE SCHERMEN VAN EUROPA
De fotograaf Lars van den Brink bezoekt bijzondere plekken die de Europese geschiedenis en cultuur zichtbaar maken.
Van den Brink reisde voor verscheidende fotoseries meerdere malen door Europa. Uit dat werk ontstaat een beeldverhaal over de behoefte van veel Europeanen om samen te komen. Een reeks vrolijke beelden van mensen die zich bezighouden met diverse, soms curieuze activiteiten en die het verlangen naar kennis over de cultuur, natuur en muziek verbeeldt.
In zijn nieuwe serie Behind the Day laat Van den Brink de eenheid van tijd los en combineert verschillende opnames met elkaar. Op die manier neemt hij afstand van het analytische karakter van de fotografie en is hij in staat beelden te creëren die verder gaan dan enkel registratie. De werken bestaan uit authentiek, fotografisch verkregen materiaal (geen digitale data), waarmee deze nieuwe serie ook nadrukkelijk gaat over de keuzes die we maken over wat we willen zien; welk verhaal filteren we uit de wereld om ons heen?
Behind the Day speelt zich af in de Alpen en verbeeldt de huidige tijd; een periode waarin vaste waarden op drijfzand komen te staan en beginnen te schuiven. Het geeft weer hoe onze blik op thema’s als milieu, democratie en de medemens het laatste decennium in een razendsnel tempo is veranderd. Hierbij neemt Van den Brink de mens als symbool voor wilskracht, hoop en inspiratie.
Behind the Day, Contour Gallery, Rotterdam van 26 september tot 21 november
Foto 1: Butchers, The Former Capital, 2019. Een halfuur rijden van de voormalige Litouwse hoofdstad Kaunas, ligt diep in de bossen de Samsonas-vleesfabriek verstopt. De directeur leidt ons met trots en enthousiasme rond. Van de plek waar de karkassen binnenkomen en waar sterke mannen met scherpe messen de doden dieren te lijf gaan, tot de grote emmers met vleespap voor in de worst en de houten kamers waar de hammen te drogen hangen. ‘Binnen vijftig jaar verwacht ik grote veranderingen. Ik denk dat we meer insecten en wormen gaan eten om ons eiwit binnen te krijgen. Nu zijn we nog niet zover. Maar je weet nooit hoe snel de dingen kunnen veranderen.’
Foto 2: Janina, The Former Capital, 2019. In de bibliotheek van Kaunas komt op zaterdagochtenden een groep vrouwen in klederdracht samen om traditionele liedjes te zingen. Ze leggen uit: ‘Elk liedje gaat over rechtschapen, hardwerkende vrouwen, hoe ze samen weven en haken terwijl ze wachten tot de mannen terugkomen uit de oorlog. Maar ze komen niet terug. Het gaat allemaal over leven en overleven, elk liedje staat bol van loyaliteit en kracht.’
Foto 3: Monika, The Former Capital, 2019. Monika, geboren en getogen in Kaunas, is al vijftien jaar lang danseres bij het lokale showorkest Azuolyna. ‘Als je hier geboren bent, draag je de stad altijd bij je in je hart.’
DE EUROPEANEN
In hun tienjarige project ‘The Europeans (2019-2029)’, geïnspireerd op Les Européens (1955) van Henri Cartier-Bresson, willen fotograaf Rob Hornstra en schrijver-filmmaker Arnold van Bruggen een eigentijds en caleidoscopisch tijdsbeeld creëren van het centrum van Europa.
Tijdens het Forum geven Hornstra en Van Bruggen een exclusief voorproefje van het project, dat net van start is gegaan, door een selectie van foto’s en videomateriaal tentoon te stellen in de foyer van de Balie. De expositie schijnt een licht op een eigenaardig continent dat razendsnel verandert, waar geesten uit het verleden de kop opsteken nu het nationalisme weer in opkomst is.
The Europeans, 17 september – 20 september 2020 Rob Hornstra & Arnold van Bruggen De Balie, Amsterdam
