Een selectie uit de buitenlandberichtgeving op televisie, radio en internet.
Leegverkoop
Het staatseigendom van de DDR werd geprivatiseerd.
Wat gebeurt er als een vrijemarkteconomie een geleide economie overneemt? Dan vallen er spaanders, omdat bij privatisering schimmige transacties en handjeklap gedijen waar regelgeving en controle nog ontbreken. Toen de DDR instortte was haast geboden om de staatsboedel af te wikkelen en de Oost-Duitse economie te privatiseren. Daarbij ging het van dik hout zaagt men planken. De ‘Treuhand’ (1990-1994) sloot 4000 staatsbedrijven, schrapte 2,5 miljoen banen, bouwde een schuld op van 256 miljard en liet zich ook voor miljarden oplichten. Veel economische delicten zijn nooit opgelost, boeken werden gesloten, daders gingen vrijuit.
Had het anders gekund? Volgens economen niet. Het ‘Volkseigentum’ ging in de verkoop. De film Wem gehört der Osten? bepaalt zich tot een aantal grote deals die destijds werden gesloten. Niet alleen bedrijven, ook honderdduizenden woningen, kastelen, meren en kuststroken, miljoenen hectare bos en grond gingen van de hand. Investeerders en vastgoedmagnaten sloegen toe, onder wie Anno August Jagdfeld. Hij is eigenaar van Heiligendamm, de chique badplaats aan de Oostzee. Of Roland Ernst, die toeristenmagneet de Hackesche Höfe in Berlijn kocht. Oost-Duitsers zul je onder hen niet aantreffen, die beschikten nog niet over kapitaal en kenden de wegen niet. Een uitzondering vormen Holger Krimmling en Jörg Zochert uit Leipzig, die in Oost-Duitse steden investeren. Ze saneren nu een industriegebied in Leipzig, waar huurders wijken voor luxeappartementen. De eigendomsverhoudingen leveren een gemengd beeld op: geheide winnaars naast talrijke verliezers.
(Maarten van Bracht)
Geschichte im Ersten
Maandag 16 januari, ARD, 23.30-0.15 uur
Onmenselijk
In Red Onion State Prison zitten gevangenen 23 uur per dag in een isoleercel.
In Where to invade next? toont Michael Moore een gevangenis in Noorwegen waar gevangenen ‘cellen’ hebben die ogen als bungalows en waar ze de hele dag sporten in de vrije natuur. De film is vooral bedoeld om Amerikanen te laten zien dat het anders kan, bijvoorbeeld op het gebied van gevangenissen.
De documentaire Solitary biedt een schokkend inkijkje in de Red Onion State Prison in West Virginia, waar sommige gevangenen jarenlang op een isoleercel van acht vierkante meter zitten. Ze mogen maar één uur per dag ‘naar buiten’, op de binnenplaats. Het is bijzonder dat Kristi Jakobson toestemming kreeg om er een jaar te filmen. Ze interviewt gevangenen over hun misdaden en over hun leven in Red Onion. In beklemmende beelden en geluiden schetst ze de onmenselijke omstandigheden die hier welbewust voor gevangenen zijn geschapen. Er zijn veertig van zulke ‘super max prisons’ in de VS, zo’n 100.000 gevangenen zitten in zo’n isoleercel, meestal omdat ze gewelddadig werden of probeerden te ontsnappen. De bedoeling is dat een verblijf in de isoleercel tot verbeterd gedrag leidt, maar vaak blijkt dat de gevangenen hier suïcidaal worden of bevangen raken door een woede die grenst aan waanzin. ‘Het vliegt je aan en doet hels veel pijn,’ zegt gevangene Randall. Een ander noemt de eenzaamheid ‘een nachtmerrie’, een derde zegt zich ‘levend begraven’ te voelen.
(Colin van Heezik)
8m² Einsamkeit – Einzelhaft in Virginia
Dinsdag 17 januari, Arte, 22.15-23.40 uur
Bommen op Gaza
Toen Israël Gaza bombardeerde reed Mohamed Jabaly mee in een ambulance.
Gaza, zomer 2014. 51 dagen lang Israëlische bombardementen op de stad, 18.000 huizen verwoest. 2200 Gazanen dood en bijna een half miljoen uit huis gevlucht. In de documentaire Ambulance neemt Mohamed Jabaly gewapend met een handheldcameraatje plaats in de bijrijdersstoel van een ambulance van een Gazaans ziekenhuis. Hij wil ‘dicht bij de actie’ zijn. Wekenlang filmt hij het hectische bestaan van ambulancechauffeur Abu Marqouz en zijn team.
In zijn ambulancebusje met gebroken voorruit raast Marqouz onder luid gejengel door de straten van Gaza, terwijl Jabaly filmt. Tijdens een reddingsactie duwt hij zijn camera in het gezicht van Marqouz en vraagt: ‘Wat denk je ervan? Vliegtuigen bombarderen de huizen van mensen? Wat denk je?’ Marqouz mompelt iets over dat God ons veerkracht geeft voordat hij weer aan de gang gaat met zijn walkietalkie. Onophoudelijk vliegt de film van bominslag naar bominslag; geen rust, altijd op weg.
Veelzeggend is het zeldzame stille moment waarop de ambulancemedewerker het bloed en stof van de afgelopen reddingsactie uit het Toyota-busje veegt. Gereed voor de volgende.
Een omslag vindt plaats als Marqouz op een dag zelf gewond raakt. De camera probeert zich een weg te banen door een overvol ziekenhuis tussen schreeuwende mannen van wie slechts een enkeling dokterskleding draagt. Later zingen Marqouz en zijn team een verjaardagsliedje voor de jarige Jabaly, die tijdelijk was gestopt met filmen. Ze hadden zijn aanwezigheid gemist.
(Daan Schneider)
2Doc: Ambulance
Dinsdag 17 januari, NPO 2, 22.55-0.00 uur
Winter Buoy
Hulp aan verslaafde zwangere vrouwen in Toronto
Zondag 15 januari, Canvas, 22.40-23.40 uur
Life Inside Jail:
Hell on Earth
Zeven gangsters overgeheveld uit Rikers Island, New York
Maandag 16 januari, Canvas, 23.05-23.55 uur
Broken Land
Migratie en bewoners langs de grens tussen VS en Mexico
Maandag 16 januari, Arte, 23.35-0.50 uur
Ma terre
Reportages over erfgoed en geschiedenis van Wallonië
Woensdag 18 januari, TV5, 21.01-23.01 uur
Gouden jaren: Indonesië
Acht BN’ers kijken rond in Yogyakarta
Donderdag 19 januari, NPO 1, 21.30-22.25 uur
Louis Theroux: Alcoholism
King’s College Hospital, Londen: levertransplantaties
Vrijdag 20 januari, NPO 3, 20.30-21.40 uur
