Wereldnieuws

MONDIAAL | Spaanse bioloog creëert chimaera’s

Volgens het Spaanse dagblad El País heeft de Spaanse bioloog Juan Carlos Izpisúa Belmonte een controversiële primeur. Izpisúa, die een laboratorium in het Californische Salk Institute runt, heeft met steun van de Universiteit van Murcia in China embryo’s gecreëerd die deels mens en deels aap zijn, door aan apenembryo’s menselijke cellen toe te voegen. De embryo’s worden chimaera’s genoemd, het Latijnse woord voor fabeldieren. De onderzoekers hopen dieren met organen van menselijke cellen te kunnen fabriceren, zoals een nier of een lever, die kunnen worden gebruikt voor transplantatie.

De wetenschappers laten weinig los, omdat ze de publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift afwachten, maar spreken van ‘veelbelovende resultaten’. Over de ethische kant van de zaak zei Izpisúa in 2017: ‘De geschiedenis leert ons keer op keer dat onze ethische en morele waarden veranderen, net als ons dna. Wat gisteren ethisch onaanvaardbaar was, wordt, als het echt een doorbraak betekent, vandaag een essentieel onderdeel van ons leven.’

(El País, Madrid)

THAILAND | Alledaagse poëzie

Een man lijkt kleiner dan een meeuw, iemand anders wordt rondgereden op de rug van een hond en een boom verandert in een bovennatuurlijk wezen. In Good Day, Bad Day, But Everyday ‘loopt Bangkok over van het leven, tonen zelfs de saaiste straten hun absurdistische kant en liggen de verhalen voor het oprapen,’ schrijft de Aziatische culturele site Neocha. In een spel tussen elementen op de voor- en achtergrond creëert de Thaise kunstenaar Tavepong Pratoomwong optische illusies. Pratoomwong heeft de gave en het geduld om in doodnormale poëtische en komische momenten te zien en te delen.

(360, Amsterdam)

ZWITSERLAND | Wielrenner wordt circusdirecteur

De Zwitserse oud-wielrenner Beat Breu, onder meer winnaar op de Alpe d’Huez in de Tour de France van 1982 en tweevoudig winnaar van de Ronde van Zwitserland, probeert na een aaneenschakeling van financiële en andere tegenslagen op zijn eenenzestigste zijn jongensdroom te verwezenlijken: onlangs begon hij met Circus Beat Breu.

Maar dat loopt nog niet echt lekker: kort nadat Breu in augustus met voorstellingen was begonnen, vielen de Zwitserse federale douane, de politie van Schaffhausen en de kantonale arbeidsinspectie het circus binnen voor een urenlange controle, zo schrijft de Zwitserse krant Schaffhauser Nachrichten. De wetshandhavers vermoeden onjuistheden bij de invoer en inklaring van circusvoertuigen en hebben bedenkingen bij de arbeidsrechtelijke omstandigheden. Het stemt Breu somber over de toekomst van zijn circus: ‘Met deze tegenwind in het gezicht zullen we snel moeten besluiten te stoppen met deze exercitie.’

(Schaffhauser Nachrichten, Schaffhausen)

ZAMBIA | Huawei helpt Afrikaanse regeringen bij spionage

Het Chinese Huawei, ’s werelds grootste telecommunicatiebedrijf, dat de markt in Afrika domineert, heeft zeker twee Afrikaanse regeringen geholpen met digitaal toezicht en censuur. Dat schrijft de Lusaka Times uit Zambia, naar aanleiding van een onderzoek door The Wall Street Journal.

Volgens hoge veiligheidsfunctionarissen hebben technici van Huawei de regeringen van Zambia en Oeganda persoonlijk geholpen om politieke tegenstanders te bespioneren. In Zambia gaat het om toegang tot de telefoons en Facebookpagina’s van bloggers die op hun nieuwssite herhaaldelijk kritiek hebben geuit op president Edgar Lungu. In Oeganda hielp Huawei bij het monitoren van voormalig popster en presidentskandidaat Bobby Wine.

Huawei bevestigt beveiligingssystemen te hebben geïnstalleerd in zevenhonderd steden in meer dan honderd landen.

(Lusaka Times, Zambia)

ZWEDEN | Zweden is gestresst

Zweden is niet direct het eerste land waar je aan denkt als het om stress of burn-outs gaat. Al is het maar omdat slechts 1 procent van de Zweden 50 uur of meer per week werkt en omdat alle inwoners er recht hebben op een vakantie van ten minste vijf weken. Daarnaast zijn flexibele werktijden wijdverbreid, kent Zweden het meest genereuze beleid voor ouderschapsverlof ter wereld en wordt kinderopvang ook nog eens gesubsidieerd.

Toch is het aantal mensen dat wordt gediagnosticeerd met chronische stressgerelateerde ziekten de afgelopen jaren snel gegroeid. Sterker nog, volgens het Zweedse Sociaal Verzekeringsinstituut waren stressgerelateerde ziekten de belangrijkste reden voor ziekteverzuim in 2018: ze veroorzaakten in alle leeftijdsgroepen meer dan 20 procent van het verzuim.

Vooral onder jongere werknemers is de stijging spectaculair. Sinds 2013 is het aantal gevallen onder 25 tot 29-jarigen met 144 procent gestegen. Dat vrouwen vaker ziek zijn door uitputting dan mannen, komt volgens experts doordat vrouwen nog steeds meer tijd besteden aan het huishouden, ongeacht of ze kinderen hebben of niet. Bovendien zijn vrouwen oververtegenwoordigd in stressvolle zorgbanen.

Desondanks is de stijging merkbaar bij zowel vrouwen als mannen in uiteenlopende arbeidssectoren. Over het waarom ervan lopen de meningen van deskundigen uiteen. Wel lijkt er enige consensus te bestaan over de culturele norm die voorschrijft dat Zweden al vanaf jonge leeftijd onafhankelijk moeten zijn, terwijl in de meeste andere landen de ondersteunende rol van gezin en familie veel groter is.

(BBC, Londen)

VERENIGDE STATEN | Woont Trump straks aan Obama Avenue?

Het begon vorig jaar oktober als een geintje, maar inmiddels heeft een petitie van de New Yorkse Elizabeth Rowin al ruim 150.000 handtekeningen opgehaald. ‘Ik zag een cabaretier die grapte dat Donald Trump woedend zou zijn als we Fifth Avenue tussen de 56ste en 57ste straat zouden hernoemen in “President Barack H. Obama Avenue” en toen dacht ik: waarom niet?’, zegt Rowin.

De naamsverandering zou betekenen dat het adres van de Trump Tower, het woonadres en voormalig campagnekantoor van Donald Trump in New York, zal veranderen in ‘725 Barack H. Obama Avenue, New York, NY 10022’. Daarmee zal de huidige president dus dagelijks aan zijn voorganger worden herinnerd, die, tot zijn voortdurende ontsteltenis, nog steeds veel hogere populariteitscijfers scoort dan hijzelf.

Dat New York en de New Yorkers allesbehalve dol zijn op Trump, blijkt onder meer uit het feit dat de gemeenteraad heeft gezegd open te staan voor de naamsverandering. Een probleem is wel dat de petitie niet voldoet aan de gebruikelijke voorwaarde dat een nieuwe naamgever ten minste twee jaar overleden moet zijn. Rowin is er echter van overtuigd dat daarvoor een uitzondering kan worden gemaakt: ‘Ik weet zeker dat de voorwaarden kunnen worden gewijzigd. Er zijn twee straten in Los Angeles vernoemd naar oud-president Obama. Deze wetten zijn willekeurig en kunnen best worden omzeild’.

New York kent al een aantal locaties die officieel zijn vernoemd naar beroemdheden. Zo zijn er onder meer de Christopher ‘Notorious B.I.G.’ Wallace Way in Brooklyn, de Diana Ross Playground in Central Park en het Wu-Tang Clan District op Staten Island.

Rowin zegt binnenkort weer naar de New York City Council en burgemeester Bill de Blasio te zullen schrijven om te vragen hoe de zaken er nu voor staan.

(The Washington Post, Washington D.C.)

WAT ZIJ ZEGGEN OVER… Hong Kong en mogelijke invasie China

Yan Sham-Shackleton, journalist

‘Op een dag zullen we volledig worden opgeslokt door het autoritarisme van de Chinese Communistische Partij. De Great Firewall zal het internet afsluiten, waardoor mensen geen toegang meer tot de wereld hebben, of de wereld tot ons. Dit verzet geldt daarom niet langer het bestrijden van de uitleveringswet, of de Vijf Eisen. Inmiddels is het een allesomvattende protestbeweging, niet alleen gericht tegen indringing maar tegen het volledig deel moeten uitmaken van China. Het maakt mensen wanhopig, het drijft mensen tot geweld.’

Mathias Bölinger, correspondent

‘Niet alleen Hongkong maar ook Beijing zal te lijden hebben van een interventie. Hongkong is de wereldwijde financiële toegangspoort voor Chinese bedrijven, en beelden van een bloedbad in de straten van Hongkong zullen het imago en de reputatie van China voor jaren te gronde richten. Bovendien zullen mogelijke economische sancties als reactie op een invasie de economische ellende van het land verder verergeren en zal China’s positie in het handelsgeschil met de VS verder verzwakken.’

Minxin Pei, correspondent

‘Mochten Chinese soldaten de stad bestormen, dan volgt een onmiddellijke uittocht van expats en de elite met buitenlandse paspoorten, en zullen westerse bedrijven zich massaal verplaatsen naar andere Aziatische commerciële hubs. De economie van Hongkong – een cruciale brug tussen China en de rest van de wereld – zal bijna onmiddellijk instorten. De Chinese regering kan het verlenen van concessies aan de demon-stranten dan wel verafschuwen, maar gezien de ernstige gevolgen van een militair optreden is dat wat ze moet doen.’

Redactioneel – Xinhua, staatspersbureau China

‘Het ernstig gewelddadige gedrag neigt naar terrorisme en bedreigt de welvaart en stabiliteit van Hongkong, evenals de veiligheid van het leven en het bezit van de inwoners. Dit is het kritieke moment voor een cruciale keuze: om het principe ‘één land, twee systemen’ te beschermen of om het door sommige mensen te laten ondermijnen; om Hongkong te beschermen of het in de afgrond te laten zinken; om de rechtsstaat en rechtvaardigheid te handhaven, of zich te onderwerpen aan geweld en het kwaad.’