Wereldnieuws

PAKISTAN – Pakistaanse sciencefiction

In de wereld van kunstenaar Omar Gilani vliegen auto’s rond minaretten, 
wandelen robots door papavervelden en scheren tuktuks door oosterse steden. In zijn woonplaats Lahore, de tweede stad van Pakistan, creëert de dertigjarige voormalige ingenieur sciencefiction op basis van de dagelijkse werkelijkheid in zijn land, zo verklaarde hij tegen de Indiase site The Week.

‘Ik wilde Pakistan verkennen door middel van genres die me interesseerden, zoals sciencefiction en fantasy. Laten zien hoe de dingen altijd hetzelfde blijven, ondanks ogenschijnlijke veranderingen. En natuurlijk wilde ik ook gewoon graag auto’s laten vliegen.’

Gilani toonde zich verheugd dat zijn werk ook aanslaat in buurland India. ‘Onze landen delen een cultuur. Het laat zien hoe arbitrair grenzen zijn.’

VERENIGD KONINKRIJK – ‘Ontneem vrouw Assad haar Britse paspoort’

De Liberal Democrats in het Britse 
parlement vinden dat Asma al-Assad, de echtgenote van de Syrische president, haar Britse staatsburgerschap moet worden ontnomen. Ze werd in 1975 als Asma Fawaz al-Akhras geboren uit Syrische ouders in Londen, 
waar haar vader cardioloog was. Ze studeerde aan King’s College en werkte vervolgens in het bankwezen, bij 
Deutsche Bank en J.P. Morgan. Ze trouwde in 2000 met Bashir al-Assad, nadat deze zijn vader als president van Syrië was opgevolgd, en behield haar Britse staatsburgerschap.

Volgens de woordvoerder van de 
liberalen, Tom Brake, treedt Asma 
al-Assad op als woordvoerder van de president en ‘gebruikt ze de sociale media om het Westen aan te vallen en “de martelaren” van het Syrische regime te prijzen’. ‘Dit is een barbaars bewind, maar ze gaat door met het gebruiken van haar internationale bekendheid om het regime te verdedigen, zelfs na de aanval met gifgas,’ aldus Brake.

(The Independent, Londen)

FRANKRIJK – Ook prijs van sigaretten verdeelt Franse politiek

In 2000 kostte een pakje sigaretten in Frankrijk 3 euro, nu 7 euro. Een derde van de Fransen rookt, en bij de groep onder 34 jaar is dat zelfs de helft. 
Zijn de presidentskandidaten bereid het tabagisme door middel van accijnsverhoging een halt toe te roepen, wilde de Alliance contre le tabac weten. Emmanuel Macron wil nog dit jaar de prijs opvoeren tot 10 euro, net als de socialist Benoît Hamon en de links-radicaal Jean-Luc Mélenchon. Dit linkse blok belooft bovendien een verhoging tot 20 euro in 2022.

Op rechts voelt men daar niets voor. De kandidaat van de Republikeinen, François Fillon, meent dat ‘iedere prijsverhoging teniet wordt gedaan door de zwarte markt, onder meer via internet’. Ook Marine Le Pen is tegen ‘een forse prijsverhoging van tabak, die vooral de koopkracht van de minst draagkrachtigen aantast’.

(Libération, Parijs)

VERENIGD KONINKRIJK – Effect uitlaatgassen voelt als dood van geliefde

Het effect van het inademen van stikstofdioxide, dat vooral door dieselmotoren wordt geproduceerd, is vergelijkbaar met de gevoelens die worden opgeroepen door het verliezen van een baan, het beëindigen van een relatie of de dood van een geliefde. Deze conclusie wordt getrokken in een onderzoek van de Britse York University.

De onderzoekers van het project Can Clean Air Make You Happy? vonden ‘significante negatieve verbanden’ tussen een bevredigend levensgevoel en het niveau van de luchtverontreiniging door NO2. De effecten waren ‘substantieel en vergelijkbaar met veel grote tegenslagen in het leven’.

De hoogste stikstofdioxidewaarden werden gemeten in Londen, de laagste in het zuidwesten van Engeland. De Britse hoofdstad kent ook de in dit opzicht smerigste plek van Europa, Marylebone Road, waar op jaarbasis de hoogste gemiddelde NO2-waarden worden gemeten. Die zijn meer dan het dubbele van de wettelijke limiet binnen de EU.

(The Guardian, Londen)

EUROPESE UNIE – Raakt het Engels zijn positie kwijt binnen de EU?

Nu de Brexit vrijwel een feit is, 
moeten Europese instellingen die in Londen zijn gevestigd een nieuwe plek vinden. Dat is ook het geval met het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), een instelling met negenhonderd hoogwaardige banen en jaarlijks ten minste 65.000 internationale bezoekers. Meer dan tien landen, waaronder Nederland, hebben hun vinger al opgestoken. Zo ook Malta 
en Ierland.

Er doet zich bij het aanwijzen van de nieuwe locatie een merkwaardig probleem voor. Elke Europese lidstaat heeft het recht één officiële voertaal in te brengen. Dat garandeert dat allerhande documenten en diensten ook in de ‘kleinere’ Europese talen beschikbaar zijn. Aangezien de Britten bij hun entree het Engels nomineerden als officiële taal, konden Ierland en Malta, waar het Engels slechts een van de officiële talen is, tot dusverre onbekommerd hun tweede taal – Gaelic respectievelijk Maltees – tot officiële Europese taal promoveren.

Nu het Verenigd Koninkrijk de Unie verlaat, is het Engels plotsklaps formeel geen officiële taal meer binnen de EU

Maar nu het Verenigd Koninkrijk de Unie verlaat, is het Engels plotsklaps formeel geen officiële taal meer binnen de EU. Dat geeft zeker voor de EMA problemen, want Engels is de lingua franca van de wetenschap.

Er zijn in beginsel drie mogelijkheden. De Europese Raad kan besluiten het Engels als Europese taal te handhaven, ook na het vertrek van de Britten. 
Dat zouden de Duitsers, maar zeker 
de Fransen niet zonder meer of zeker niet toestaan. De tweede uitweg is Ierland en/of Malta toe te staan naast hun inheemse taal ook het Engels als Europese taal voor te dragen. Maar 
er zijn zes miljoen Spanjaarden die Catalaans spreken (meer dan de 
Maltezers en Ieren samen), dus ook 
uit die hoek is verzet te verwachten.

En als laatste mogelijkheid zou men Malta of Ierland kunnen overhalen 
de inheemse taal te laten vallen en 
het Engels als hun officiële Europese taal naar voren te schuiven. Maar 
ook dat zal felle protesten tot gevolg hebben.

(Nature, Londen)

POLEN – Polen herziet zelfbeeld tijdens de oorlogsjaren

De regerende conservatief-nationalistische partij Wet en Recht (PiS) in Polen wil het beeld bijstellen dat de Polen hebben van hun land tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een slachtoffer van dit streven is de directeur van het onlangs geopende oorlogsmuseum in Gdansk. Hij werd ontslagen omdat hij de regering kennelijk in de weg zat bij haar plannen het museum te laten opgaan in een nieuw op te richten staatsoorlogsmuseum, waar de klemtoon moet worden gelegd op ‘de heldhaftige houding van de Poolse bevolking onder de Duitse bezetting’.

Vorig jaar werd al een wet van kracht die het gebruik van de uitdrukking ‘Poolse dodenkampen’ strafbaar stelt. De enige geoorloofde – overigens 
correcte – aanduiding voor de vernietigingskampen is sindsdien ‘nazi-Duitse dodenkampen in Polen’.

Een tweede slachtoffer van de herijking van de Poolse blik op de Tweede Wereldoorlog lijkt de directeur van het Poolse culturele instituut in Berlijn. Katarzyna Wielga-Skolimowska werd van haar functie ontheven nadat er in de Duitse pers een missive was uitgelekt van de Poolse ambassadeur in de Bondsrepubliek, waarin deze zich erover beklaagde dat de culturele vertegenwoordigster van Polen in Duitsland onevenredig veel aandacht besteedde ‘aan joodse onderwerpen’.

En in Warschau werd vorig jaar de directeur ontslagen van het Adam Mickiewicz Instituut, dat eveneens de Poolse cultuur in het buitenland propageert. Hem werd verweten dat hij onvoldoende aandacht besteedde aan ‘kunstenaars die worden geïnspireerd door christelijke waarden’.

(Art News, New York)

WAT ZIJ ZEGGEN OVER… De overwinning van Erdogan

Klaus-Dieter Frankenberger – Frankfurter Allgemeine

De Turken leggen hun toekomst in 
handen van een man die zich schaart 
in de rij van ‘sterke leiders’ die op dit moment in de mode zijn. De Europeanen moeten de nieuwe 
werkelijkheid nemen voor wat zij is en de onderhandelingen over toetreding van Turkije tot de EU, die toch al 
een farce waren, nu op zijn minst 
staken. Stabiele betrekkingen met de NAVO-partner blijven altijd mogelijk – wellicht kan de toekomstige verhouding met Groot-Brittannië daarbij tot 
voorbeeld dienen.

Simon Tisdall – The Guardian

De uitslag van het referendum geeft Erdogan een dictatoriale macht die 
nauwelijks te bevatten is voor Europeanen, gewend als zij waren aan 
de traditionele naoorlogse vormen van democratisch pluralisme. Het stemgedrag van de Turken moet echter geenszins worden opgevat als een ontsporing; 
het past in de groeiende trend naar autocratische leiders. In de jaren negentig prees Bill Clinton ‘de onstuitbare opmars van de democratie’, maar dat lijkt nu wat optimistisch – een van de redenen daarvan is uiteraard de opkomst van Trump.

Marco Kauffmann Bossart – Neue Zürcher Zeitung

Het referendum toont aan hoezeer Turkije gespleten is. Terwijl in grote 
steden als Istanboel, Ankara en Izmir de overgang naar een presidentieel systeem werd afgewezen, wonnen de voorstanders op het platteland van Anatolië, de geboortegrond van de AKP. Gezien de krappe en omstreden overwinning 
van Erdogan waren de internationale reacties nogal ingehouden. Maar staatspersbureau Anadolu meldde trots dat 
‘de leiders van wereldmachten’ als Azerbeidzjan en Qatar de Turkse 
president hadden gefeliciteerd.

The Editorial Board – The New York Times

Het beste dat kan worden gezegd over de uitslag van het referendum, is dat 48,7 procent van de kiezers zich verzet tegen Erdogans grove poging zijn alleenheerschappij te versterken. De president had gerekend op 60 procent van de stemmen, maar hij verloor in steden als Ankara en Istanboel. Desondanks zal de einduitslag hem de overwinning brengen, en dat laat Turkije achter in de handen van een onvoorspelbare en wraakgierige man, terwijl de vraag rijst of Turkije nog wel als brug kan dienen tussen Europa en de moslimwereld.

Uit je dak voor Erdogan

Beeld: Aanhangers van Recep Tayyip Erdogan vieren feest in Istanboel, nadat de Turkse president de overwinning heeft uitgeroepen bij het referendum van 16 april. Erdogan sprak van ‘een historisch besluit’, nadat bleek dat hij met een krappe meerderheid van 51,3 procent van de stemmen had gewonnen. Hij verwierp kritiek van internationale waarnemers van de OVSE dat de volksraadpleging niet eerlijk was verlopen. Op andere plaatsen in Turkije, veelal in de grote steden, gingen tegenstanders van Erdogan de straat op om tegen de uitslag te protesteren. – © HH