Wereldnieuws

RUSLAND – Poetin raadt journalisten aan: publiceer inkomsten

De Russische president Vladimir Poetin raadt alle journalisten in het land aan hun inkomsten openbaar te maken. De aanbeveling maakt deel uit van het nationale anticorruptieplan dat begin deze maand op de website van het Kremlin werd gepubliceerd. ‘Wij bevelen aan dat medewerkers van de media, en anderen wier beroep te maken heeft met het publieke belang, informatie over hun inkomen, uitgaven en bezittingen publiceren op officiële websites of in de massamedia’, aldus het document.

Wat je noemt een gotspe, nu volgens de Panama Papers, een spectaculair onderzoek naar offshorebankieren dat door meer dan honderd internationale media is gepubliceerd, Poetin mogelijk betrokken is bij grootschalige belastingontwijking. De vakbond van Russische journalisten zegt in een verklaring dat men het Kremlin dankt voor de aanbeveling, ‘maar voor zover het inkomsten en uitgaven betreft zijn wij zelf in staat daarmee om te gaan’.

(Moscow Times, Moskou)

FRANKRIJK – ‘Le tout-Paris’ tegen ‘moslimmode’

Filosofe en historica Elisabeth Badinter, een boegbeeld van het feminisme in Frankrijk, heeft opgeroepen tot een boycot van modemerken als Dolce & Gabbana, H&M, Marks & Spencer, Mango en het Japanse Uniqlo, die zich hebben gestort op ‘moslimmode’, inclusief hoofddoekjes en sluiers. Je kunt volgens haar niet én feministe zijn én de hoofddoek verdedigen. Ze steunt daarin de minister van Vrouwenrechten, Laurence Rossignol, die vrouwen die bewust voor de hoofddoek kiezen vergeleek met ‘negers die voor slavernij waren’.

Er is inmiddels een polemiek in Frankrijk ontstaan, waarin ook de ontwerpers Agnès b. (‘Mode is niet neutraal’) en modeondernemer Pierre Bergé, de erfgenaam van Yves Saint-Laurent, zich hebben gemengd. ‘Een modeontwerper is er om vrouwen te verfraaien, niet om ze zich te laten verbergen,’ zegt Bergé.

(Huffington Post France, Parijs)

VERENIGD KONINKRIJK – Hoe wetenschap denkt over eventueel Brexit

Op 23 juni beslissen de Britten per referendum of het Verenigd Koninkrijk lid blijft van de Europese Unie. Volgens de jongste cijfers is 44 procent tegen de uittreding (of ‘Brexit’), 40 procent voor en 16 procent aarzelt nog. Het Britse wetenschapsblad Nature onderzocht de meningen in de wereld van de wetenschap binnen en buiten de landsgrenzen.

Van de Britse wetenschappelijk onderzoekers is 83 procent tegen een Brexit, 12 procent voor en 5 procent heeft (nog) geen mening. Van hun Europese collega’s vindt 77 procent dat de Britten bij Europa moeten blijven, 17 procent meent dat zij moeten uitstappen en 6 procent heeft geen mening.

De Britse ‘contributie’ aan de Europese Unie bedraagt 17 miljard euro per jaar. Sinds 2014 krijgt Londen alleen al voor wetenschappelijk onderzoek 1,4 miljard euro daarvan terug.

(Nature, Londen)

SAOEDIE-ARABIË – Saoediërs willen van hun olie af

Saoedi-Arabië brengt een deel van het staatsoliebedrijf Aramco uiterlijk in 2018 naar de beurs, een radicale wijzi- ging in de economische koers van het land. ‘Binnen twintig jaar zijn wij een land dat niet meer uitsluitend van olie afhankelijk is,’ aldus Mohammad Bin Salman al-Saud, de tweede kroonprins, in een interview met het financiële persbureau Bloomberg.

Aramco voorziet in 10 procent van de vraag wereldwijd en beheert rond 15 procent van de wereldolievoorraad. De scherpe daling van de olieprijs heeft het koninkrijk evenwel hard geraakt. Het land had vorig jaar een tekort van 98 miljard dollar, ofwel 16 procent op de lopende begroting.

Volgens het Noorse expertisebureau Rystad Energy zullen de inkomsten van Aramco dit jaar 250 miljard lager liggen dan in 2014. Het IMF verwacht dat de economische groei van Saoedi-Arabië dit jaar zal uitkomen op 1,2 procent. In 2015 bedroeg de groei nog ruim 3 procent.

(Frankfurter Allgemeine Zeitung, Frankfurt)

ZUID-AFRIKA – Zuma verliest de steun van oude strijdmakker

Ahmed Kathrada (86), een van de mensen die in 1964 samen met Nelson Mandela tot levenslang werden veroordeeld in het Rivoniaproces – en die eind 1989, een paar maanden eerder dan Mandela, werd vrijgelaten – heeft de huidige president van Zuid-Afrika, Jacob Zuma, opgeroepen om af te treden in verband met het schandaal over de ‘verbouwing’ van diens huis. Komend van een man die zich nooit op zijn verleden als strijder tegen de apartheid heeft beroepen, zou de open brief de steun voor Zuma in de top van het ANC aan het wankelen kunnen brengen.

‘Ik ben geen politiek analyticus, maar ik voel mij nu toch geroepen u te vragen: waarde kameraad-president, denkt u niet dat uw aanblijven alleen maar zal leiden tot een verdieping van de vertrouwenscrisis in het land?’ schrijft Kathrada. En plompverloren, zo niet arrogant: ‘Is het in het licht van de aanhoudende wijdverbreide kritiek en veroordeling te veel gevraagd dat u de juiste weg zult kiezen en uw aftreden zult overwegen? Zo niet, bent u er zich dan van bewust dat uw voortreffelijke bijdrage aan de vrijheidsstrijd ernstig besmeurd zal worden als de rest van uw ambtstermijn wordt overschaduwd door crises en een groeiend verlies aan vertrouwen in het ANC en de regering als geheel? Om een leuze uit oude tijden maar eens aan te halen: “Er komt een tijd in het leven van iedere natie dat er gekozen moet worden tussen onderwerpen of vechten.”

Ik roep u op u te onderwerpen aan de wil van het volk en af te treden.’

(The Guardian, Londen)

VERENIGDE STATEN – Joe Medicine Crow: war chief in Europa

De voormalige leider van de Crow- indianen, oorlogsveteraan en historicus Joe Medicine Crow, is in Billings (Montana) overleden, zo heeft de lijkschouwer van Big Horn County meegedeeld. Door zijn militaire verdiensten in de Tweede Wereldoorlog werd Crow, die 102 jaar is geworden, beschouwd als laatste oorlogsleider van de Crow. Hij was drager van de Presidential Medal of Freedom, de hoogste onderscheiding die aan een Amerikaanse burger kan worden toegekend, hem in 2009 opgespeld door Barack Obama.

‘Joe was een ware Amerikaanse held,’ aldus Darren Old Coyote, de huidige stamleider. ‘Hij was een groot man in twee werelden.’

Crow was de officiële geschiedschrijver van zijn stam (en de eerste die een academische titel behaalde). Medicine Crow kreeg volgens de overlevering zijn status van opperhoofd op het slagveld in Duitsland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zag hij kans te voldoen aan de eisen van zijn stam, ver weg van de vlaktes waarop zijn voorvaderen die titel hadden verdiend. Om die titel te krijgen, moest hij volgens de traditie een groep strijders aanvoeren, een vijandelijk kamp binnenvallen, een paard en een wapen stelen en een tegenstander uitschakelen zonder hem te doden. Joe Medicine Crow verrichtte deze daden in Europa, als Amerikaans soldaat tijdens de Tweede Wereldoorlog. De vijand was de Duitse bezetter in Frankrijk. ‘En ik heb nooit een schrammetje opgelopen.’

Zijn grootvader, zo vertelde Joe Medicine Crow vaak, was hoofdverkenner geweest van generaal George Custer van het Zevende Cavalerie Regiment van het Amerikaanse leger, dat in 1876 bij Little Bighorn in de pan werd gehakt door een strijdmacht van Sioux en Cheyenne. De slag werd bekend als Custer’s Last Stand: de generaal was onder de slachtoffers, evenals de helft van zijn manschappen. Op het slagveld werd al in 1881 een monument voor het regiment opgericht. Dat voor de inheemse tegenstanders kwam er pas in 2005.

(Billings Gazette, Billings)

WAT ZIJ ZEGGEN OVER… de Panama Papers

Der Spiegel – Florian Gathmann en Markus Becker

‘Het Panamaschandaal wekt opnieuw de indruk dat wetten alleen voor normale burgers gelden, terwijl de elite zijn eigen regels volgt,’ aldus Sven Giegold, woordvoerder Economie van de Groenen in het Europees Parlement. ‘Als dit gevoel aanhoudt, is dat levensgevaarlijk voor de democratie. (…) De banken zijn de zwakke schakel in het systeem. Zij zijn noodzakelijk om witgewassen geld weer in circulatie te brengen.’

Sputnik News

‘Het is duidelijk dat de informatiehoaxen nieuwe hoogten hebben bereikt wat betreft de Poetinfobie,’ aldus Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov, naar aanleiding van de Panama Papers. ‘De Poetinfobie maakt het bijna onmogelijk om nog iets positiefs te zeggen over Rusland, dingen die Rusland doet of successen die Rusland boekt. Je moet slechte dingen over Rusland zeggen, en als er niets is te zeggen, klop je iets op. Dat is voor ons overduidelijk.’ Volgens Peskov zijn de Panama Papers bedoeld om Rusland aan te vallen.

AP – Juan Zamorano en Joshua Goodman

‘Wat er gebeurt is erg oneerlijk, omdat er geen gelijk speelveld is,’ zegt Ramon Fonseca, medeoprichter van advocaten- kantoor Mossack Fonseca. Volgens Fonseca zijn andere landen jaloers omdat Panama zich tot zo’n succesvolle offshorebankierreus heeft weten te ontwikkelen in tijden van toenemende concurrentie en strengere controle bij bedrijven na de financiële crisis. ‘Als dit met een bedrijf in Delaware was gebeurd, was er ongetwijfeld niets aan de hand geweest. Maar omdat het Panama is, staat het in elk land op de voorpagina.’

The Guardian – Luke Harding

De Panama Papers laten zien dat Mossack Fonseca ook connecties had met Rami Makhlouf, de neef van de Syrische president Assad. Amerikaanse diplomaten noemen Makhlouf een ‘poster boy voor corruptie’. De documenten tonen ook dat Makhlouf zijn Zwitserse bankrekeningen kon behouden dankzij lobbywerk van de Britse bank HSBC – en dat tijdens het begin van een burgeroorlog die honderdduizenden mensen het leven heeft gekost, en die miljoenen mensen de afgelopen vijf jaar op de vlucht heeft doen slaan.

WERELDBEELD: Zaha Hadid (1950-2016)

Ze was nog maar net begonnen, schreef The New Yorker over de Iraaks-Britse architecte Zaha Hadid, die vorige week op 65-jarige leeftijd overleed aan een hartaanval.

Dat was natuurlijk overdreven, maar er zat wel een kern van waarheid in: architectuur is een ervaringsvak, en veel van Hadids collega’s maakten hun beste werk op latere leeftijd.

Des te indrukwekkender is het om te zien wat Hadid in haar leven voor elkaar kreeg. Ze was een lichtend voorbeeld voor een hele generatie vrouwelijke architecten, en laat een reeks spectaculaire, compromisloze, volstrekte unieke gebouwen na.

Samengesteld door: Lambiek Berends en Marie-José Klaver