360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen en boeken. Deze keer een speelfilm uit Frankrijk en een documentaire uit Gaza.
Regisseursduo op persoonlijke tour
De nieuwe speelfilm Juste une illusion van Olivier Nakache en Éric Toledano (van de bioscoophit Intouchables uit 2011) speelt zich af in een Joods milieu in het Parijs van de jaren tachtig.
‘Misschien wel hun beste, in elk geval hun meest persoonlijke film tot nu toe’, schrijft Hannah Brown voor Jerusalem Post. Omdat de regisseurs volgens haar ‘trouw zijn gebleven’ aan hun Algerijnse respectievelijk Marokkaanse roots en uit hun jeugd putten binnen Sefardische families in een Parijse buitenwijk. ‘Het maken van een Franse film waarin Joden een prominente rol spelen vereist moed in tijden van toenemend antisemitisme.’
‘Misschien iets te lang, maar de lachspieren worden prima bediend dankzij hier en daar een speldenprikje van de regisseurs,’ oordeelt de criticus van Télérama. Daarnaast is goed merkbaar ‘dat ze wel honderd keer terug naar de tekentafel zijn gegaan om de juiste grap en het juiste ritme te vinden’.
Lolita Mang van Vogue France vermoedt achter ‘de schijnbare lichtheid van de film een grotere tragedie: van een decennium dat wordt gekenmerkt door sociale angsten, de alarmerende stijging van de werkloosheid en de groeiende afwijzing van immigratie, doorspekt met openlijke xenofobie. De overeenkomsten met 2026 liggen voor het oprapen.’
In The Guardian noemt Cath Clarke het centrale verhaal over de coming-of-age van de dertienjarige Vincent ‘lief en aardig’, al had ze een portret van het huwelijk van zijn kibbelende ouders ‘tien keer zo vermakelijk gevonden’. Die worden ‘grappig en charismatisch’ neergezet door de Franse steracteurs Camille Cottin (van Netflix-serie Dix Pour Cent) en Louis Garrel. ‘Ze zouden het perfecte duo zijn voor een relatiekomedie in de stijl van Woody Allen.’
Ook John Nathan schrijft in The Jewish Chronicle over hun ‘sublieme’ spel. ‘Ze creëren een prachtig geobserveerde chemie tussen echtgenoten.’ Volgens hem zit ‘de waarheid, die alle Joden in de diaspora herkennen’, in deze dialoog tussen Vincent en zijn moeder: ‘Zijn we nou Frans, Joods of Afrikaans?’ ‘Wij zijn het allemaal tegelijk.’
Juste une illusion van Olivier Nakache en Éric Toledano draait sinds 24 september in de bioscoop.
Niet weggelegd voor ‘het gewone volk’
Hoe pareren in games tot glansloze truc werd
Een goed getimede zwaardparade kan in een videogame buitengewoon bevredigend zijn, vanwege de ‘ongelooflijke vreugde wanneer je, per toeval of als gevolg van een briljante berekening, precies op het juiste moment op de knop drukt en ternauwernood aan een nederlaag ontsnapt’, beschrijft de Amerikaanse entertainmentwebsite AV Club. Alleen, zo zeggen critici; inmiddels duikt diezelfde speltechniek werkelijk overal op. Van Mortal Shell 2 en The Blood of Dawnwalker tot Onimusha: Way of the Sword. Volgens gamesite Polygon is het inmiddels ‘de meest overgebruikte gamemechaniek van dit moment, zodat het eigenlijk nergens meer op slaat’. Een uitzondering maakt de recensent voor het laatstgenoemde spel, waarin de held ‘als een vooraanstaande samoerai (…) in staat [is] om elke beweging van zijn tegenstander te analyseren en meedogenloos te reageren’. Dat maakt dat een geslaagde parade nog werkelijk als een prestatie voelt.
Maar juist dat gevoel is de verklaring voor de huidige wildgroei, aldus AV Club. Games als Dark Souls en Elden Ring maakten pareren tot een riskante maar uiterst effectieve manoeuvre. Dat succes zorgde ervoor dat andere ontwikkelaars het principe massaal overnamen. Maar nu ‘iedere aanval een kwestie van leven of dood wordt, verliest de truc uiteindelijk zijn glans’.
Een journalist van het Britse tijdschrift PC Gamer heeft een fundamenteler bezwaar. Pareren draait om reflexen en timing, zonder dat je rustig een strategie kunt uitstippelen. ‘Er zijn creatievere manieren om spelers scherp te houden, mensen!’ roept ze de makers op.
De linksgeoriënteerde Amerikaanse site Aftermath drijft die kritiek nog wat verder – met de nodige zelfspot. Een mechaniek waarvoor je de interne werking van een game volledig moet doorgronden zou elitair zijn en uitsluitend, want niet weggelegd voor ‘het gewone volk’, waartoe de auteur zichzelf nadrukkelijk rekent. Hij geeft daarbij toe dat zijn principiële afkeer mogelijk te maken heeft met zijn eigen totale onvermogen om een degelijke afweerbeweging uit te voeren – ondanks de paar schermlessen die hij volgde als student. ‘Wat de voorstanders er ook van mogen zeggen, ik vind niet dat deze vechtsport zich goed laat vertalen naar videogames.’
Het sprookje van de kleindochters van Sam Cooke
Door stoïcijnse veerkracht naar soulvolle revolutie
Goff stelt dat het tijd is om zowel God als het atheïsme achter ons te laten. Aan de hand van hedendaagse kosmologie en grensverleggend filosofisch onderzoek naar het bewustzijn verdedigt hij het idee dat het universum een doel heeft, een gerichtheid, bijvoorbeeld het tot stand brengen van intelligent leven.
Dochters van Womack & Womack, van wereldhit Teardrops uit 1988, kleindochters van Sam (King of Soul) Cooke en nichtjes van Bobby Womack; met zo’n naam en zulke genen moet het vanzelf goed komen. Toch moesten Zeimani, BG en Kucha jarenlang ploeteren vóór ze als The Womack Sisters hun eerste album uitbrachten.
‘Een sprookje over doorzettingsvermogen’, staat dan ook boven het artikel van Will Schube in Flood Magazine; ‘Eén van de beste debuutplaten van het jaar’. Volgens Schube vonden de zussen in Daptone Records ‘precies het juiste platenlabel’, aangezien het in staat was om hun eigen ‘vintage sound tot in de perfectie te combineren met R&B en de soultraditie waarin ze zijn grootgebracht’.
Gerrod Harris schrijft in Spill Magazine dat The Womack Sisters ‘met recht op eigen benen kunnen staan’. In zijn ogen ontketenen ze ‘een soulvolle revolutie die doet denken aan Marvin Gaye, The Supremes en Stevie Wonder, geheel in de lijn van de Motown-traditie. Alsof je een verloren juweel in een stapel vinyl ontdekt.’ ‘Op een subtiele manier geven ze een nieuwe draai aan traditionele R&B met een melancholische ondertoon. Met onberispelijke vocale arrangementen en talloze pakkende melodieën,’ stelt Andy Kellman voor All Music.
NPR-criticus Ken Tucker vindt dat de drie zangeressen ‘de nostalgie overstijgen. Ja, hun muziek is geworteld in de soul van de jaren zestig. Maar hun heldere, strakke harmonieën hebben een urgentie en directheid die aansluit bij de wereld waarin we nu leven.’
Voor Pitchfork noemt Marcus Moore het hun grootste verdienste ‘dat ze niet doen alsof het leven altijd mooi of altijd onpeilbaar zwaar is. Want je kunt je afvragen of er deze maand genoeg geld binnenkomt en tegelijkertijd een toffe avond met vrienden hebben.’ Hij brengt dat in verband met de lange strijd om erkenning die The Womack Sisters achter de rug hebben, waarin ze ’s nachts als taxichauffeur hun geld verdienden. Het openingsnummer Chauffeur is erop geïnspireerd: ‘Daarin vertellen ze het verhaal van stoïcijnse veerkracht.’
Een mokerslag uit Gaza
Een staande ovatie van 25 minuten
‘Woede. Verontwaardiging. En zeker ook minachting, diepe minachting, voor het huidige Israëlische regime.’ The Hollywood Reporter komt woorden tekort na het zien van NAZA, de nieuwe documentaire van de Israëlische filmmakers Yuval Abraham en Rachel Szor, die eerder meewerkten aan de Oscarwinnende documentaire No Other Land.
Voor NAZA spraken de makers vierentwintig Israëlische militairen en inlichtingenofficieren die betrokken waren bij de surveillance of het op afstand doden van Palestijnen in Gaza. Hun gezichten en stemmen zijn onherkenbaar gemaakt. Volgens Variety vertellen ze over systematische aanvallen op Palestijnse burgers sinds 7 oktober 2023. De titel verwijst volgens de Israëlische krant Haaretz naar het Hebreeuwse militaire acroniem voor ‘nevenschade’.
Op het filmfestival van Venetië maakte de documentaire diepe indruk. De première zou volgens The National een staande ovatie van bijna 25 minuten hebben gekregen, mogelijk de langste in de geschiedenis van het festival. Nu de Hamas-aanvallen en het begin van het Israëlische vergeldingsoffensief in de Gazastrook bijna drie jaar geleden zijn, bestaat de hoop dat de documentaire de internationale druk op Benjamin Netanyahu, die momenteel campagne voert voor herverkiezing, kan vergroten.
The Hollywood Reporter prijst onder meer de ingetogenheid en nauwgezetheid van de film, die ons desalniettemin ‘verbijsterd achter[laat], met het gevoel dat er geen hoop meer is voor de mensheid’.
