360 kiest een aantal door de buitenlandse pers beschreven concerten, voorstellingen, boeken, films en exposities die naar Nederland en België komen.
Zwarte satire over de meedogenloze arbeidsmarkt
Zonder werk zit er niets anders op
SPEELFILM | You Man-su is gelukkig met zijn vrouw, kinderen en honden en heeft al vijfentwintig jaar een prima kantoorbaan in de papierindustrie. Tot hij onverwachts wordt ontslagen. Na een jaar vergeefs solliciteren besluit hij zijn concurrenten uit de weg te ruimen. Letterlijk. Omdat hij geen andere uitweg ziet. No other choice heet dan ook de nieuwe speelfilm van de Zuid-Koreaanse regisseur Park Chan-wook, die furore maakte met The Handmaiden.
Als remake van The Cleaver van Konstantinos Costa-Gavras (2005), ‘is dit een film van overvloedige originaliteit’, schrijft de recensent van Le bleu du miroir. ‘Zowel zwarte komedie als sociale satire. Van begin tot eind een vreugdevol en wreed spektakel.’ Dat het verhaal overeind blijft ‘komt grotendeels doordat Park Chan-wook nooit de toon van de klucht verlaat – zelfs niet in de heftigste momenten van frontaal geweld – zonder daarbij het sociale belang uit het oog te verliezen.’
Vanwege het ‘gedurfde camerawerk en de innovatieve montage,’ vindt Yannick Volweiler van Film Rezensionen het ‘een overtuigende en extravagante film’. ‘De jump cuts en visuele enscenering weerspiegelen de innerlijke staat van de protagonist en creëren tegelijkertijd een intrinsieke filmische ervaring.’
In The Detroit News vergelijkt Jake Coyle de Zuid-Koreaanse filmmaker met Alfred Hitchcock: ‘Net als Hitch is Park Chan-wook ogenschijnlijk beleefd en erudiet maar schemert zijn donkere fantasie daar altijd doorheen. Inmiddels is hij vastberaden zijn eigen, bloederige pad ingeslagen met films die zelden voorspelbaar, erg grappig en stiekem ook onthullend zijn.’
Op de Europees-Amerikaanse site Pajiba toont Jason Adams zich dolblij met de keuze voor Lee Byung-hun, de slechterik uit Squid Game, als hoofdrolspeler: ‘Twee geweldige Zuid-Koreaanse smaken bij elkaar! Kijk en verbaas je over hoe ze de flinterdunne afstand tussen salarisstrookje en paniek overbruggen. Park is zo krankzinnig als zijn obsessief-compulsieve neigingen hem toestaan.’
Ontroerende liefdesbrief over Afghanistan
Vijfsterrenhotel als baken van hoop en veerkracht
BOEK | In haar boek The finest hotel in Kabul geeft de Canadese journalist Lyse Doucet (67), chef correspondenten en anchorwoman bij de BBC, inzicht in de laatste halve eeuw van de Afghaanse geschiedenis. Door de jaren heen logeerde Doucet geregeld in het in 1969 geopende, luxueuze Inter-Continental hotel waardoor ze in contact kwam met journalisten, diplomaten, spionnen én talibanleiders. Volgens de recensent van The Week maken de portretten van personeelsleden de meeste indruk: ‘Van de manager die na vijftig jaar trouwe dienst werd ontslagen tot de vindingrijke chef-kok die beroemd werd om haar subtiel gekruide mantu-dumplings.’ Het leidt tot een ‘ontroerende, hoopvolle en soms angstaanjagende liefdesbrief aan Afghanistan en haar volk.’
Voor het Canadese Policy Magazine schrijft Khorshied Nusratty dat Doucet ‘de moed en veerkracht van het Afghaanse volk laat resoneren op een manier waar geen oorlogsverslag tegenop kan’. Volgens hem is het hotel, ongeacht alle politieke veranderingen en bloedige gevechten, altijd ‘een oase en een goed geaccommodeerd clubhuis gebleven’. Door er een karakter van te maken komt de ‘ontembare geest van Afghanistan’ tot uiting en vormt het ‘een baken van hoop’.
Amy Waldman, correspondent van The New York Times, verbleef zelf in het ‘Inter-Con’. Aanvankelijk leek het hotel haar niet representatief als perspectief voor Doucets boek. Maar al lezend werd ze toch gegrepen: ‘Dan wordt een enigszins traag, af en toe luchtig boek zowel meeslepend als droevig’. Bijvoorbeeld waar het gaat over ‘de barman die zich 10 uur schuilhield in een bezemkast tijdens beschietingen of de serveerster die onder de taliban haar baan kwijtraakte en als veiligheidsbewaker mocht terugkeren om de schaarse vrouwelijke gasten te fouilleren’.
‘Het boek waarvan ik nooit heb geweten dat ik het altijd wilde lezen’, noteert Charles Clover in Financial Times. ‘Doucet slaagt erin om de bubbel van haar geprivilegieerde bestaan los te koppelen van de Afghaanse omgeving. In een tijd waarin hotels opgaan in de anonimiteit van luxueuze ketens, herinnert dit monument ons eraan dat sommige gebouwen veel meer betekenen.’
Lyse Doucet, Het beste hotel van Kaboel, een geschiedenis van de mensen in Afghanistan, uit het Engels vertaald door Anneke Bok, verscheen half december bij uitgeverij Pluim.
‘Geen balalaika’s, geen gekwelde zielen, geen Poetin of Dostojevski’
Het onverwachte succes van een serie over homoseksuelen in Rusland
SERIE | In Rusland, waar de lhbti+-beweging sinds 2023 officieel als ‘extremistisch’ wordt bestempeld en hoge boetes of zelfs gevangenisstraf kan opleveren, en waar elke vorm van ‘propaganda’ van relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht verboden is, is het kijken naar Heated Rivalry haast een daad van activisme, rebellie en hoop, meent Vanity Fair. En toch is de Canadese serie over twee homoseksuele hockeyspelers er razendpopulair. Op Kinopoisk, het toonaangevende online recensieplatform van Rusland, krijgt deze een waardering van 8,6; hoger dan Game of Thrones en Breaking Bad.
De prestatie is des te opmerkelijker aangezien Heated Rivalry niet officieel wordt uitgezonden; afleveringen circuleren op illegale platforms, worden door fans nagesynchroniseerd of van ondertitels voorzien, gedeeld op het sociale netwerk VKontakte of op onofficiële streamingsites.
De in ballingschap levende Russische journalist Mikhail Zygar, voormalig oorlogscorrespondent en prominent figuur in de lhbti+-gemeenschap, schrijft in Vanity Fair dat een hele generatie zich weerspiegeld ziet in dit fictieve verhaal – hoe weinig realistisch het happy end ook is. ‘De meeste homoseksuele Russen die ik heb geïnterviewd, denken niet dat dat mogelijk zou zijn’, aldus Zygar over de coming-out van een van de personages.
Tot in de jaren 2010 bestond in Rusland een verborgen maar levendige homoscene, maar sinds de anti-lhbti+-propagandawet van 2013 is de repressie snel verhard, met extreme vervolging in onder meer Tsjetsjenië en een definitieve criminalisering na de invasie van Oekraïne in 2022. Zygar betoogt dat de Russische homofobie minder geworteld is in religie – de samenleving is immers grotendeels atheïstisch – dan in de erfenis van de Goelag en een diepgewortelde cultuur van mannelijkheid. De ultraconservatieve Russisch-orthodoxe groepering Sorok Sorkov kondigde op de nieuwswebsite Absatz dan ook aan een rechtszaak te hebben aangespannen.
Volgens Port Media, een Russisch medium in ballingschap, voelen fans – ook westerse – zich ook aangetrokken tot het personage Ilya Rozanov, dat zou breken met het gebruikelijke beeld van Russen in westerse fictie. ‘Geen balalaika’s, geen gekwelde zielen, geen Poetin of Dostojevski. Gewoon een gevoelig en kwetsbaar persoon.’ ‘Deze queer romance is precies wat nodig is om de Russische cultuur en taal in het Westen te promoten’, citeerde het platform een commentator op X.
De genuanceerde woede van Sleaford Mods
De muzikale stem van de arbeidersklasse
MUZIEK | Het Britse duo Sleaford Mods, bestaande uit Jason Williamson en Andrew Fearn, is atypisch in het Britse muzieklandschap. De twee vijftigers uit de arbeidersklasse kregen pas laat succes en staan bekend om hun scherpe sociale en politieke commentaren op een mix van hiphop, elektronica en minimalistische rock.
Hun dertigste album, The Demise of Planet X, oogst veel lof in de Britse pers. Zelfs het traditionele en conservatieve The Times noemde het ‘absoluut meeslepend: een visie op de absurditeit van het alledaagse leven van Britten in liedjes die even meeslepend als verontrustend zijn’.
Het duo werd in 2007 opgericht in Nottingham onder de naam That’s Shit, Try Harder, en bouwde in de loop van de jaren een reputatie op met scherpe muziek over armoede, sociale achteruitgang en het populisme van de politieke elite – met vaak Boris Johnson als favoriete doelwit.
Volgens het Britse muziekmagazine State of Sound vormt de band momenteel ‘de meest betrokken stem van de arbeidersklasse in de hedendaagse Britse muziek’. ‘Op het podium brult de zanger teksten vol gevloek, met één hand op de heup als een dandy uit de Regentie, terwijl de ander verkleed als opa achterin staat te dansen.’
Nieuw is volgens The London Standard dat Williamson zich nu ook richt op het lot van de planeet. ‘Hij draait de kritiek op de [eigen] regering iets terug en concentreert zijn scherpe teksten meer op Donald Trump, de voortdurende oorlogen en de alomtegenwoordige domheid van sociale media.’ NME spreekt van ‘een album doordrenkt van woede (…) – alleen is die woede misschien iets genuanceerder dan voorheen’.
