In enkele maanden tijd heeft China een grotendeels onder water liggend rif in de Zuid-Chinese Zee omgevormd tot een snel groeiende militaire buitenpost.
Midden in de Zuid-Chinese Zee zijn tweeëntwintig Chinese zandbaggerschepen al maanden onafgebroken aan het werk rond Antelope Reef. Sinds december hebben ze de zandbank, waarop eerder slechts enkele gebouwen stonden, omgevormd tot een grootschalig bouwproject dat met de dag verder uitbreidt. Als het huidige tempo aanhoudt, zou het eiland volgens experts kunnen uitgroeien tot China’s grootste kunstmatige eiland in de Zuid-Chinese Zee.
Het rif, onderdeel van de Paraceleilanden op ongeveer 270 kilometer van de Chinese kust, is een van de tientallen betwiste gebieden in de Zuid-Chinese Zee waarop Beijing aanspraak maakt. Ook Vietnam en Taiwan claimen het rif.
Voordat de werkzaamheden begonnen, schakelden de baggerschepen hun transponders uit om niet gevolgd te kunnen worden – een tactiek die bekendstaat als ‘going dark’. Satellietbeelden konden hun bewegingen en voortgang echter alsnog volgen.
In slechts drie maanden heeft China het rif fors uitgebreid, een versterkte perimeter rond het eiland aangelegd en minstens twee nieuwe aanlegsteigers gebouwd.
Het eiland, dat inmiddels ongeveer 3,3 kilometer lang is, zou ruimte bieden voor een landingsbaan van zo’n 2,7 kilometer. Volgens het Asia Maritime Transparency Initiative (AMTI) is dat lang genoeg voor alle geavanceerde Chinese gevechtsvliegtuigen. Beijing beschikt al over een landingsbaan van vergelijkbare lengte op Woody Island [de belangrijkste Chinese buitenpost in de Paraceleilanden] waar regelmatig bommenwerpers worden gestationeerd, waaronder de nucleair inzetbare H-6.
Strategische vaarroute
Gregory Poling, directeur van het AMTI, verwacht dat China het landaanwinningsproject op Antelope Reef ‘vrijwel zeker’ tegen eind 2026 zal afronden als het huidige bouwtempo aanhoudt. ‘De ontwikkeling zal de komende jaren doorgaan, maar waarschijnlijk zal de faciliteit tegen het einde van dit jaar al deels operationeel zijn,’ aldus Poling.
Volgens hem zal China daarna waarschijnlijk een netwerk voor inlichtingen, bewaking en verkenning (ISR) op het rif installeren. Dat kan bestaan uit radarsystemen, brandstofopslag en mogelijk schuilplaatsen voor geavanceerde militaire technologie, zoals luchtafweerraketten en kruisraketten.
Daarmee zou Antelope Reef zich voegen bij de lange lijst van locaties in de Zuid-Chinese Zee die Beijing heeft gemilitariseerd om zijn controle over de strategische vaarroute uit te breiden.
China begon in 2014 tientallen riffen en eilandjes op grote schaal uit te breiden en om te vormen tot militaire buitenposten. Inmiddels heeft het land minstens zevenentwintig van zulke buitenposten gebouwd in de Zuid-Chinese Zee: twintig in de Paraceleilanden bij Antelope Reef en zeven in de Spratly-eilanden, dichter bij de Filipijnen.
Al deze buitenposten hebben een militair doel. Eventuele civiele functies zijn vooral een façade,’ zegt Poling. ‘Deze installaties zijn bedoeld om China’s controle over de Zuid-Chinese Zee verder uit te breiden.’
Big Three
China beschikt in de Spratly-eilanden over drie grote militaire buitenposten: Fiery Cross Reef, Mischief Reef en Subi Reef. De zogenoemde ‘Big Three’ hebben allemaal landingsbanen en hangars, radar- en communicatiesystemen en mobiele raketsystemen voor luchtafweer en aanvallen op schepen.
In de Paraceleilanden is Woody Island inmiddels uitgegroeid tot een kleine stad met een school, bibliotheek en bank voor ongeveer 2200 inwoners. Eind december 2025 opende het eiland zelfs zijn eerste winkelcentrum: een complex van vier verdiepingen met een supermarkt, boekhandel, fastfoodrestaurant en kapsalon.
De bouw van de Big Three en Woody Island was grotendeels afgerond in 2018, drie jaar nadat Beijing had verklaard klaar te zijn met de militarisering van eilanden in de Zuid-Chinese Zee.
In 2024 vonden nog beperkte uitbreidingen plaats op Triton Island, een ander eiland in de Paraceleilanden, waaronder de installatie van een radarsysteem. Verder leek China zijn eilandbouw in de betwiste wateren grotendeels te hebben stilgelegd, tot de uitbreiding van Antelope Reef begon.
Experts vermoeden dat China Antelope Reef militariseert om Vietnamese activiteiten in de regio beter te kunnen volgen.
Damien Symon, defensieanalist bij The Intel Lab, zegt: ‘Vietnam heeft de afgelopen jaren ook verschillende eigen eilandposities in de regio versterkt en uitgebreid. Dat past binnen een bredere concurrentiestrijd rond infrastructuur op zee. Vanuit dat perspectief kan de uitbreiding van Antelope Reef een poging van China zijn om de laatste gaten in zijn maritieme netwerk te dichten.’
Kunstmatige eilanden
Sinds 2021 heeft Vietnam ongeveer 2200 hectare nieuw land aangelegd – zo’n 70 procent van de oppervlakte die China heeft gecreëerd – door kunstmatige eilanden te bouwen op alle eenentwintig locaties die het bezet in de Zuid-Chinese Zee. Volgens het AMTI zijn minstens vijf daarvan inmiddels gemilitariseerd met landingsbanen, havens en andere militaire infrastructuur.
‘De meest waarschijnlijke verklaring is dat China heeft besloten Antelope Reef uit te bouwen tot een functionele militaire buitenpost van waaruit kustwacht-, marine- en militievloten Vietnamese activiteiten kunnen volgen,’ zegt Poling hierover. ‘Het rif zal vooral dienen als luisterpost en bevoorradingspunt voor schepen die patrouilleren tussen de Paraceleilanden en Vietnam, iets wat de Vietnamese regering in Hanoi waarschijnlijk bijzonder irritant zal vinden.’
China heeft zijn maritieme militiepatrouilles in de Zuid-Chinese Zee de afgelopen jaren geleidelijk opgevoerd. Volgens het AMTI werden in 2025 dagelijks gemiddeld 241 schepen waargenomen, tegenover 232 een jaar eerder. De meeste activiteit vond plaats rond Mischief Reef en Whitsun Reef in de Spratly-eilanden.
Ook de Chinese kustwacht is actiever geworden rond gebieden in de Spratly-eilanden die eveneens door de Filipijnen worden geclaimd, waaronder Second Thomas Shoal en Scarborough Shoal. Dat leidde geregeld tot gespannen – en soms gewelddadige – confrontaties met Filipijnse schepen.
In de Paraceleilanden blijven nog maar weinig riffen over waarop China grote installaties kan bouwen zodra Antelope Reef voltooid is. ‘Er zijn eigenlijk nog maar twee of drie riffen in de Paracels die China wel al bezet maar nog niet volledig heeft uitgebouwd,’ vertelt Poling. ‘Het gaat om zandbanken die al omringd worden door grotere Chinese faciliteiten. Het is niet uitgesloten, maar ik zie geen duidelijke reden waarom China daar nog meer zou willen bouwen.’
