Het techimperium dat 23 miljard dollar verdiende aan noodlijdende merken

De Italiaanse start-up Bending Spoons groeide uit tot een enorm conglomeraat dat al zo’n vijftig techbedrijven heeft overgenomen. Na de spraakmakende beursgang begin juli, die 1,68 miljard dollar opleverde en het bedrijf op bijna 23 miljard dollar waardeerde, werden oprichter Luca Ferrari en zijn medeoprichters in één klap miljardair.

Het was de zomer van 2013 en Luca Ferrari zat in het uitgestorven kantoor van Evertale, de failliete start-up die hij samen met twee studievrienden had opgericht, na te denken over een nieuwe naam voor hun volgende onderneming. Toen kwam hun collega Matteo Danieli binnen met een originele suggestie, ingegeven door de cultfilm The Matrix. ‘Die had hij de avond ervoor net gezien en hij zei: waarom noemen we het niet Bending Spoons?’ zegt Ferrari. Het slaat op het centrale gegeven van de film dat je met je gedachten de vorm van de werkelijkheid naar believen kunt buigen. ‘Dat sloot aan bij een manier van denken die ons aanspreekt, het idee dat je met je geestkracht veel kunt bereiken,’ aldus Ferrari. ‘Juist het dwaze van de naam Bending Spoons sprak ons als bedrijf aan,’ schrijft hij in de prospectus voor hun beursgang. ‘We wilden een bedrijf van wereldniveau opzetten, met veertigduizend dollar, een team van vijf man en tot nu toe enkel een mislukking op ons conto. Een vleugje ironie leek wel op zijn plaats.’

Inmiddels is Bending Spoons een enorm conglomeraat dat al zo’n vijftig techbedrijven heeft overgenomen, waaronder AOL, Eventbrite en Vimeo, en heeft het met de beursgang begin juli in een week tijd 1,68 miljard dollar opgehaald. De aandelen stegen bij hun introductie op de Nasdaq 1 juli meteen met 40 procent, waarmee Ferrari, zijn drie medeoprichters en enkele bekende investeerders, waaronder Baillie Gifford, in één klap miljardair werden. Het aandeel in het Milanese bedrijf werd op 3 juli verhandeld voor 24 procent boven de IPO-prijs, waarmee het bedrijf bijna de 23 miljard aantikte. 

Kritiek

Hun beursgang, een van de grootste van een Europees bedrijf in de laatste jaren, trok beleggers vanwege hun verdienmodel: het opkopen van internetbedrijven in zwaar weer, vaak door zich in de schulden te steken, om ze ingrijpend te reorganiseren en weer winstgevend te maken. Maar anders dan private equity-bedrijven incasseren Bending Spoons vervolgens liever de winst dan dat het de bedrijven meteen weer verkoopt. ‘Wij creëren waarde door bedrijven op te kopen die een gezonde kern hebben, of dat nu een merknaam is of een klantenbestand, misschien bepaalde goede eigenschappen van het product of van het team, en dan de rest van het bedrijf eromheen te verbouwen om het vele malen beter te maken,’ zegt Ferrari. 

Er is wel kritiek op hun aanpak, die vaak met massaontslagen gepaard gaat en over het gebrek aan financiële transparantie, waardoor soms moeilijk te bepalen valt hoe de aangekochte bedrijven na de sanering werkelijk presteren. Meer dan driekwart van hun aankopen dateren bovendien van de afgelopen drie jaar, zodat het nog maar te bezien valt hoe de verschillende onderdelen van het concern op de langere termijn zullen presteren. Ook heeft het bedrijf een schuldenlast van zo’n 4,4 miljard dollar.

Vanwege de gebrekkige transparantie kon Bending Spoons van sommige geldverstrekkers geen lening krijgen, aldus goed ingevoerde bronnen, en Ferrari geeft toe dat dit meespeelde in de keuze voor een beursgang. ‘Kredietverstrekkers geven veel liever leningen aan beursgenoteerde bedrijven, vooral als ze aan de Amerikaanse beurs genoteerd staan, want die zijn aan strengere regelgeving onderhevig,’ zegt hij.

‘Evernote is tegenwoordig letterlijk bijna een totaal ander bedrijf’

Ferrari, Danieli en hun Italiaanse medestudent Francesco Patarnello leerden elkaar kennen tijdens hun technische studie in Kopenhagen. Als rugzaktoeristen in Indonesië kwamen ze op het idee voor de dagboek-app Evertale. Ze haalden er een miljoen dollar voor op, maar waren binnen drie jaar failliet. Een fiasco dat Ferrari ‘bevrijdend’ noemt. Samen met twee topmensen van Evertale, Tomasz Greber en Luca Querella, en de 40.000 dollar die ze nog over hadden, richtten ze vervolgens Bending Spoons op, waarmee ze tien jaar lang stilletjes andere apps opkochten. Zo wilden ze ‘een perfecte aansturingsmachine’ bouwen.

Silicon Valley werd zich ineens van die machine bewust toen Bending Spoons in 2023 Evernote kocht, een bejubelde notitieapp die in de problemen was gekomen en enkele reorganisaties achter de rug had. De overname veroorzaakte nogal wat ophef toen de nieuwe eigenaar honderden medewerkers de laan uitstuurde (waaronder het voltallige personeelsbestand in de VS), de prijzen verhoogde en geliefde functies uit de app verwijderde.

Toch was het volgens Ferrari hun meest succesvolle overname. ‘Evernote is tegenwoordig letterlijk bijna een totaal ander bedrijf,’ zegt hij. ‘Het technische fundament is bijna helemaal opnieuw geschreven en de functionaliteit is van een heel ander niveau.’ Nadat het gebruikersbestand enkele jaren gestaag daalde komen er volgens Ferrari weer klanten bij en wat betreft klantbehoud is het zelfs een van de best presterende bedrijven van Bending Spoons.

Spooners

Een groot deel van het succes van het bedrijf is volgens Ferrari te danken aan hun zevenhonderdkoppige leger van zogenaamde Spooners, zoals ze de enthousiaste en talentvolle jonge mensen noemen die ze in dienst nemen om de ontslagen medewerkers te vervangen en kwakkelende bedrijven nieuw leven in te blazen. Ze hebben een strenge selectie: nog geen 300 van de 800.000 gegadigden kwamen er vorig jaar doorheen, zegt Ferrari. En ze betalen goed, om topacademici aan te trekken die anders misschien bij hedgefondsen zouden gaan werken. De omzet per Spooner bedroeg vorig jaar 2,57 miljoen dollar, en in het eerste kwartaal van 2026 al 1 miljoen.

Een van die Spooners is Florinda Pannofino (29), die als stagiair bij het bedrijf kwam en nu aan het hoofd staat van Evernote en Harvest, een andere acquisitie van het concern. ‘Als je niet bang bent om je handen uit de mouwen te steken, ben je welkom, ongeacht hoelang je al bij het bedrijf werkt en hoe oud je bent,’ zegt ze.

Joe Hyrkin, de voormalige topman van Issuu, een publicatieplatform dat in 2024 werd opgekocht, verdedigt de werkwijze van Bending Spoons. ‘Er zijn wel mensen ontslagen, maar iedereen kreeg een goede ontslagvergoeding, iedereen werd goed behandeld,’ zegt hij. De nieuwe eigenaar heeft volgens hem bovendien belangrijke veranderingen doorgevoerd om Issuu’s productaanbod te verbeteren. ‘Ze hebben een aantal ideeën doorgevoerd die wij nog in de pijplijn hadden.’

Aangezien veel AI-bedrijven nog bruisen van energie en innovatie, heeft Bending Spoons ze nu niet veel te bieden

Over potentiële nieuwe overnamekandidaten wil Ferrari zich niet uitspreken. Hij zegt dat ze altijd een lijst hebben met zo’n honderd bedrijven erop. Hoewel hij een AI-liefhebber is, halen bedrijven uit die sector die lijst niet zo snel. Aangezien ze meestal heel jong zijn en bruisen van energie en innovatie, heeft Bending Spoons ze nog niet veel te bieden. Het bedrijf richt zich eerder op bedrijven die ‘hun potentieel nog niet waarmaken’.

Hij vertelt dat Bending Spoons toekomstige overnames misschien eerder wil financieren door nieuwe aandelen uit te geven, al kozen ze daar tot nu toe bewust niet voor, omdat ze verwachtten dat het bedrijf daardoor op termijn meer waard zou blijven. ‘Als beursgenoteerd bedrijf hebben we meer mogelijkheden als zich een bijzonder aantrekkelijke kans voordoet,’ aldus Ferrari. ‘Maar dat was niet de belangrijkste reden voor de beursgang,’ zegt hij. ‘Het was meer de kers op de taart.’

De Italiaanse ondernemer erkent ook dat ze voor de reorganisatie van overgenomen bedrijven afhankelijk zijn van een betrekkelijk kleine groep zeer gemotiveerde medewerkers, wat hun groei kan afremmen. Maar hij is vol vertrouwen dat de snelle groei van zijn conglomeraat kan worden voortgezet. ‘We willen absoluut nog groter worden, en daar gaan we ons uiterste best voor doen.’

Lees ook: