Elke week pluist de redactie van 360 een nieuwsgebeurtenis uit de internationale pers voor je uit. Deze week gaan we dieper in op de demonstraties in Israël tegen de uiterst rechtse regering van Benjamin Netanyahu en haar hervormingen van het rechtssysteem. Critici vrezen voor het einde van de scheiding der machten.
Dit artikel verscheen woensdag in de tweede editie van de nieuwsbrief Buiten de grenzen, exclusief voor abonnees. Wil je elke week op de hoogte blijven? Neem dan een (proef)abonnement – al vanaf €4 per maand – op 360 Magazine en abonneer je op de nieuwsbrieven.
Wat is er aan de hand?
Zaterdagavond verzamelden, ondanks de regen, ongeveer tachtigduizend mensen zich op het Habimaplein in Tel Aviv om te demonstreren tegen het controversiële wetsontwerp dat door de regering-Netanyahu is ingediend. Een van de demonstranten was Ayala Procaccia, een voormalig rechter van het Hooggerechtshof. ‘Een land waar rechters de straat op gaan om te demonstreren is een land waar alle grenzen zijn overschreden’, zei hij tegen de Israëlische krant Haaretz.
Na drie weken in het zadel werkt de Israëlische regering, de meest rechtse in de geschiedenis van het land, aan wetgeving waarvan critici vrezen dat deze de Israëlische democratie zal uithollen. Benjamin Netanyahu is terug als premier en leidt ditmaal een coalitie van conservatieve, extreemrechtse en ultraorthodoxe partijen.
‘Het Israëlische politieke debat, dat zelden rustig verloopt, is deze week in vuur en vlam geraakt door de agenda van de nieuwe extreemrechtse regering van het land – en niets heeft die agenda meer aangewakkerd dan het vlaggenschipbeleid van de regering: justitiële verandering’, schrijft The New York Times.
De leider van de oppositie, Yair Lapid, zei dat hij vreesde dat het plan van de regering zou kunnen leiden tot de ineenstorting van Israëls democratie. Voormalig minister van Defensie Benny Gantz waarschuwde voor een burgeroorlog. Een voormalig legergeneraal, Yair Golan, riep op tot grootschalige burgerlijke ongehoorzaamheid. Als antwoord riep een parlementslid uit de regeringscoalitie, Zvika Fogel, op om alle drie te arresteren wegens ‘verraad’.
Wat staat er precies in de controversiële wet?
Volgens een gedetailleerd plan dat de nieuwe minister van Justitie, Yariv Levin, woensdag bekendmaakte, wil de regering de mogelijkheden van het Hooggerechtshof om wetten die in het parlement zijn aangenomen te herroepen, beperken. Als het voorstel in de komende maanden door het parlement wordt aangenomen, krijgt de regering ook meer invloed op wie rechter wordt.
Analisten hebben gewaarschuwd dat dit het parlement in staat zou kunnen stellen de corruptiezaak tegen Netanyahu te beïnvloeden. In een open brief die donderdag werd gepubliceerd door elf voormalige aanklagers wordt gezegd dat de hervormingen de Israëlische rechterlijke macht dreigen te vernietigen, bericht Middle East Eye.
Wat is de nieuwe regering-Netanyahu nog meer van plan?
‘Voor de Palestijnen is de regering van Netanyahu de meest ondubbelzinnige Israëlische oppositie tegen een Palestijnse staat sinds de onderhandelingen over de beëindiging van het Israëlisch-Palestijnse conflict in de jaren negentig op gang kwamen’, oordeelt The New York Times in een ander artikel.
De financiering van de Palestijnse Autoriteit is verminderd, en de nieuwe minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, heeft de Palestijnen en veel Arabische landen boos gemaakt door een bezoek te brengen aan een gevoelige religieuze plaats en de politie het bevel te geven Palestijnse vlaggen neer te halen, vat NYT samen. Ben-Gvir is in het verleden strafrechtelijk veroordeeld wegens het aanzetten tot racisme tegen Arabieren en steun aan een Joodse terreurgroep.
Ook maakte de nieuwe regering een einde aan de Palestijnse hoop op teruggave van grondgebied op de bezette Westelijke Jordaanoever. Een lijst van de leidende beginselen van de coalitie begon met een duidelijke bevestiging van het ‘exclusieve en onbetwistbare recht van het Joodse volk op alle gebieden van het Land Israël’, een Bijbelse term die zowel Israël als de bezette Westelijke Jordaanoever omvat, en beloofde ‘nederzettingen te ontwikkelen in alle delen van het Land Israël’.
Een afzonderlijke nevenovereenkomst tussen de partij van Netanyahu, Likoed, en een andere partij in haar coalitie, het Religieus Zionisme, belooft ook dat Netanyahu de inspanningen zal leiden om de Westelijke Jordaanoever formeel te annexeren – zij het op een door hem te bepalen tijdstip, aldus NYT.
Op het internationale podium heeft minister van Buitenlandse Zaken Eli Cohen laten weten dat het land Rusland niet meer zal bekritiseren voor haar wrede optreden in Oekraïne, schrijft Haaretz. Rusland trekt namelijk op met Israël in de nog steeds woedende burgeroorlog in Syrië.
‘Netanyahu en zijn coalitiepartners zijn uit ideologie, eigenbelang en pure strijdlustige woede onomwonden bezig om van Israël een Joodse versie van het Hongarije van Viktor Orbán te maken. Als zij daarin slagen, zullen de voordelen die zij denken te behalen op den duur betaald worden in de donkere, chaotische wereld die zij hebben helpen inluiden’, aldus Yehudah Mirsky in Haaretz.
Lees ook:
