Benjamin Netanyahu is gegijzeld door de extreemrechtse ‘bendes’ waarmee hij zijn nieuwe regering heeft gevormd, schrijft de rechtse Israëlische krant Yediot Aharonot. Voor zowel Israël als voor de Westelijke Jordaanoever moet het ergste worden gevreesd.
Mohammed bin Salman, de feitelijke heerser van Saoedi-Arabië, werd ooit gevraagd waarom hij honderden miljoenen dollars uitgaf aan dingen die hij niet nodig had. ‘Omdat het kan,’ antwoordde hij. Ik kom later terug op de Saoedische kroonprins en de plaats die hij inneemt in Netanyahu’s dromen. Het is voor nu echter urgenter om te doorgronden waarom momentele bendes extremistische politici – die geen enkele feeling hebben met het werkelijke leven van de meerderheid van de Israëli’s – de agenda van de nieuwe regering dicteren. Het antwoord is simpel: omdat het kan.
De coalitieakkoorden van de regering-Netanyahu VI omvatten een reeks grensverleggende wetten, veranderingen in de staatsstructuur, afwijkende begrotingsbeloften en politieke doelstellingen die Israël en de Westelijke Jordaanoever op hun kop zullen zetten. De echte man van het jaar in Israël is duidelijk niet Benyamin Netanyahu, noch Itamar Ben-Gvir (leider van de partij Otzma Yehudit oftewel Joodse Kracht), noch Bezalel Smotrich (leider van de partij Hatzionut Hadatit oftewel Religieus Zionisme).
De man van het jaar is niemand minder dan Meir Kahane, iets meer dan tweeëndertig jaar nadat hij werd vermoord op 5 november 1990 in Manhattan. Kahane is niet herrezen. De werkelijkheid is veel erger: de kahanisten hebben gewonnen en het kahanisme regeert nu over Israël. [Het kahanisme is een extremistische religieuze zionistische ideologie. Kahane was onder andere van mening dat de meeste Arabieren die in Israël wonen vijanden zijn van de joden en van Israël zelf, en dat er een joodse theocratische staat moest worden gecreëerd, waar niet-joden geen stemrecht hebben.]
Een arts heeft dan het recht om bezwaar te maken tegen het behandelen van patiënten vanwege hun seksuele geaardheid
Kijk bijvoorbeeld naar de bombastische minister van Nationale Missies Orit Strock (lid van Religieus Zionisme en de rechtse leider van de Joodse nederzetting in Hebron) en Simcha Rothman (van dezelfde partij en voorzitter van het Justitiële Comité). Zij leggen ons uit dat er een wet zal worden aangenomen en uitgevoerd die het mogelijk maakt om zorg aan patiënten te weigeren op grond van hun geloofsovertuiging.
Als ook de halacha, de oude joodse traditie van vóór de diaspora, die relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht verbiedt, wordt nagevolgd, kan een lhbtq-persoon, zoals Likoed-voorzitter Amir Ohana in de Knesset, door een hotelmanager worden geweigerd. Een arts heeft dan het recht om bezwaar te maken tegen het behandelen van patiënten vanwege hun seksuele geaardheid. Laten we eerlijk zijn: in de praktijk zal het niet alleen om lhbtq-mensen gaan, maar ook om vrouwen en uiteraard om Israëlische Arabieren. Waarom? Omdat het kan.
Wat kan Benjamin Netanyahu tegen deze giftige stroming ondernemen? Hij heeft zichzelf ervan overtuigd dat, zodra hij het premierschap weer heeft hervat, de zon zal schijnen, alles zal kalmeren en zijn coalitiepartners zich aan zijn natuurlijk gezag zullen onderwerpen. De nieuwe minister van Justitie, Yariv Levin [van Likoed], zal de juridische kwestie regelen – de enige waarover in het rechtse blok een echte consensus bestaat, vanwege gemeenschappelijke belangen en gedeelde doelstellingen. [Dit gaat over het voorstel om de mogelijkheid te beperken wetten die in het parlement zijn aangenomen te herroepen, wat ook de slepende corruptiezaak tegen Netanyahu zal beïnvloeden.] Andere extremistische eisen zullen versnipperd raken. Aan sommige zal worden voldaan in de vorm van afgezwakte wetten. Andere wetten zullen worden ingeperkt, en weer andere zullen door het verzet van hoge ambtenaren en het Hooggerechtshof worden vermorzeld.
Bondgenoten
We kunnen een ongekende situatie verwachten. Netanyahu vertrouwt op de Amerikaanse regering, de Europese Unie en de Arabische oliemonarchieën in de Golf die vredesverdragen met Israël hebben ondertekend. Nu hij zich objectief gezien ter linkerzijde van zijn eigen regering bevindt, zit Netanyahu in een lastig parket.
Zozeer zelfs dat hij denkt dat de Verenigde Staten van Joe Biden en de Europese Unie hem in staat zullen stellen een soort linkervleugel vorm te geven. Althans, als we correct interpreteren wat hij onze internationale bondgenoten heeft voorgesteld. Zo’n nieuwe vleugel zal zijn coalitie weer wat meer in balans brengen.
Dit bizarre spel werkt echter maar tot op zekere hoogte
Dit bizarre spel werkt echter maar tot op zekere hoogte. De Amerikanen zullen Netanyahu vooral helpen door hem beleefd te bekritiseren en de klachten van zijn coalitiepartners en hemzelf stilletjes aan te horen. Maar dat is niet genoeg. Want in tegenstelling tot wat de meeste Israëli’s denken, is Israël niet langer het centrum van de Amerikaanse wereld.
De Amerikanen worstelen met dringender problemen: de economische recessie, de peperdure betrokkenheid bij de oorlog tussen Oekraïne en Rusland, het wereldwijde conflict met China, de coronacrisis, enzovoort. Het enige wat Washington van Netanyahu verwacht, is dat hij het Midden-Oosten niet in brand steekt, en Iran al helemaal niet.
Besmettelijk
Tot op zekere hoogte zal Mohammed bin Salman een rol spelen in de nieuwe ontwikkelingen. Dat zou ons zorgen moeten baren, want het regime dat de komende jaren in Israël kan worden gevestigd begint steeds meer te lijken op het Saoedische regime. Religieus en nationalistisch fanatisme werkt besmettelijk. Hetzelfde geldt voor corruptie van de overheid.
Netanyahu houdt zichzelf voor de gek als hij denkt dat hij zijn extreemrechtse ministers in bedwang kan houden. Misschien lukte hem dat met de Likoed van vroeger, maar niet met deze hordes die zich ‘religieuze zionisten’ of ‘Joodse kracht’ noemen. Hun karakter is anders, hun politieke belangen zijn anders.
Er staan ernstige dingen te gebeuren in Israël
Oké, dacht Netanyahu ongetwijfeld bij zichzelf; als ze erin volharden om wilden te blijven, dan schop ik ze eruit. Net zoals ik dat in het verleden met enkele van mijn ministers deed. Waarom? Omdat het kan. Het belangrijkste is dat ik, zelfs als overgangspremier, tot de volgende verkiezingen kan blijven zitten in Balfour Street (de ambtswoning van de premier). Of tot het einde der tijden. Omdat het kan.
Maar Benjamin Netanyahu bepaalt niet langer de gang van zaken. Er staan ernstige dingen te gebeuren in Israël. Er zullen schandalige en racistische wetten worden aangenomen en explosieve begrotingen worden goedgekeurd. Het Hooggerechtshof zal worden geneutraliseerd, onschuldige mensen zullen het leven verliezen. De betrekkingen tussen seculiere en ultraorthodoxe Joden en tussen Israëlische Joden en Arabieren zullen verder verslechteren. En buitenlandse en Israëlische investeerders zullen ervandoor gaan; dat dreigden ze al te doen toen werd ontdekt welke portefeuilles aan ultraorthodoxe geestelijken waren toevertrouwd.
Waarom dit alles zal gebeuren? Omdat het kan.
